Đưa lớp học nghề về tận thôn, buôn, đa dạng hóa ngành nghề đào tạo và gắn học nghề với nhu cầu việc làm đang là hướng triển khai của tỉnh Đắk Lắk nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ các lớp chế biến món ăn, dệt thổ cẩm đến chăn nuôi, trồng trọt và sửa chữa máy móc nông nghiệp, hoạt động đào tạo nghề ngày càng chú trọng tính thiết thực, phù hợp với điều kiện sản xuất và sinh kế của người dân.
Đưa lớp học nghề về tận thôn, buôn
Tại phường Thành Nhất, tỉnh Đắk Lắk, gần 60 học viên là phụ nữ dân tộc Ê Đê ở buôn Êrang và buôn Ky đang tham gia các lớp đào tạo nghề Kỹ thuật chế biến món ăn trình độ sơ cấp do Ủy ban Nhân dân phường phối hợp với Trường Cao đẳng Buôn Ma Thuột tổ chức.
Trong thời gian đào tạo khoảng hai tháng, dự kiến kết thúc vào giữa tháng 11/2026, học viên được trang bị kỹ năng sơ chế, chế biến, bảo quản thực phẩm, sử dụng thiết bị nhà bếp, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và trình bày món ăn.
Các lớp học được tổ chức ngay tại nhà sinh hoạt cộng đồng, tạo điều kiện để phụ nữ Ê Đê vừa học nghề, vừa chăm lo gia đình, từng bước nâng cao tay nghề và mở rộng cơ hội việc làm trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống.
Bên cạnh các nghề dịch vụ, hoạt động tập huấn, truyền dạy nghề thủ công truyền thống cũng được quan tâm. Tại buôn Tuôr, xã Hòa Phú, Ủy ban Nhân dân xã phối hợp với các đơn vị tổ chức lớp tập huấn dệt thổ cẩm cho phụ nữ dân tộc Ê Đê, thu hút hàng chục học viên trẻ tham gia.
Thông qua hướng dẫn thực hành, học viên được tiếp cận kỹ thuật dệt, tạo hoa văn và hoàn thiện sản phẩm thổ cẩm. Hoạt động này không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống mà còn tạo điều kiện phát triển sản phẩm thủ công phục vụ du lịch, mở thêm hướng sinh kế tại địa phương.
Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với nhu cầu thực tế cũng được triển khai tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên. Đến cuối tháng 9/2026, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Buôn Hồ đã tổ chức 6 lớp đào tạo nghề tại phường Buôn Hồ, xã Cư Bao và xã Krông Năng, với các nghề dệt thổ cẩm, chăn nuôi heo, trồng sầu riêng và sửa chữa máy móc nông nghiệp. Cùng thời gian, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên M'Đrắk mở 3 lớp nghề chăn nuôi và may tại xã M'Đrắk và xã Ea Trang.
Từ những mô hình này có thể thấy, hoạt động đào tạo nghề đang được tổ chức theo hướng phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Các nghề nông nghiệp giúp người dân nâng cao kỹ thuật sản xuất, trong khi nghề may, chế biến món ăn và dịch vụ tạo thêm cơ hội chuyển đổi việc làm. Đặc biệt, việc đưa lớp học về tận thôn, buôn giúp lao động dân tộc thiểu số, nhất là phụ nữ, thuận tiện tiếp cận kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp.
Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động
Cùng với việc mở rộng các lớp học tại cơ sở, Đắk Lắk đang triển khai kế hoạch nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn, chú trọng giải quyết việc làm và phát triển sinh kế bền vững cho người dân.
Theo Kế hoạch số 108/KH-UBND ngày 2/4/2026, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, bình quân mỗi năm đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 10.000 lao động nông thôn. Trong đó, lao động dân tộc thiểu số là nhóm được ưu tiên, với mục tiêu tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt trên 85%. Kế hoạch tập trung triển khai tại các xã, thôn, buôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các địa bàn đặc biệt khó khăn.
Việc lựa chọn ngành nghề đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu của người lao động, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế địa phương và khả năng sử dụng lao động của doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, đến tháng 5/2026, toàn tỉnh có 54 cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp, gồm các trường cao đẳng, trung cấp và những đơn vị có hoạt động đào tạo nghề. Đây là mạng lưới quan trọng để tổ chức đào tạo ở nhiều trình độ, đáp ứng nhu cầu học nghề của người dân, trong đó có lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên, hoạt động đào tạo nghề tại một số địa bàn vẫn gặp khó khăn về đội ngũ giáo viên, trang thiết bị thực hành và công tác khảo sát nhu cầu học nghề. Việc liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp cũng cần tiếp tục được tăng cường để nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm sau khi người lao động hoàn thành khóa học.
Để khắc phục những hạn chế này, tỉnh chú trọng đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đầu tư trang thiết bị và tăng cường phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với chính quyền địa phương, doanh nghiệp. Trong đó, đào tạo thực hành và kỹ năng đáp ứng yêu cầu công việc được xác định là những nội dung quan trọng.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đào tạo nghề không chỉ nhằm trang bị kiến thức mà phải gắn với giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, phù hợp nhu cầu người lao động và điều kiện phát triển kinh tế-xã hội địa phương.
Đây cũng là định hướng của Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Từ những lớp chế biến món ăn, dệt thổ cẩm tại cộng đồng đến các chương trình đào tạo nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, Đắk Lắk đang từng bước mở rộng cơ hội học nghề cho lao động dân tộc thiểu số.
Việc tiếp tục gắn đào tạo với nhu cầu thị trường và khả năng tạo việc làm sau học nghề sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện thu nhập và thúc đẩy giảm nghèo bền vững tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi./.