Từ việc công bố bộ ứng dụng Office cho máy tính bảng iPad của Apple, đưa các ưu tiên về con người vào chương trình nghị sự của ban lãnh đạo cấp cao, đến việc điều chỉnh thứ tự ưu tiên sau những sự cố an ninh mạng, Giám đốc điều hành (CEO) Satya Nadella đã nhiều lần xem xét lại cách thức vận hành của tập đoàn Microsoft.
Quá trình này cho thấy cách các định hướng đổi mới được chuyển thành quyết định sản phẩm, tiêu chí đánh giá nhân sự và cơ chế trách nhiệm cụ thể của người lãnh đạo.
Chuyển dịch chiến lược theo nhu cầu người dùng
Ngày 27/3/2014, chưa đầy hai tháng sau khi đảm nhiệm cương vị CEO Microsoft, ông Satya Nadella công bố việc phát hành các ứng dụng Word, Excel và PowerPoint trên máy tính bảng iPad của Apple. Các chuyên gia nhận định sự kiện này là tín hiệu về hướng đi mới của tập đoàn dưới thời người kế nhiệm Steve Ballmer.
Trên thực tế, Office đã hiện diện trên hệ điều hành Mac từ năm 1989 và dự án Office cho iPad cũng đã được chuẩn bị từ trước khi ông Nadella nhậm chức. Dấu ấn của vị tân CEO nằm ở việc công bố và đặt sản phẩm này trong định hướng chiến lược tổng thể: cung cấp dịch vụ của Microsoft trên nhiều nền tảng, đáp ứng nhu cầu của người dùng bất kể thiết bị họ sử dụng.
Chiến lược "ưu tiên di động, ưu tiên đám mây" đánh dấu bước chuyển trọng tâm của Microsoft khỏi việc chỉ tập trung duy trì vị thế của hệ điều hành Windows và bộ phần mềm gắn liền với máy tính cá nhân.
Tại thời điểm ra mắt vào tháng 3/2014, người dùng cần có thuê bao Office 365 để tạo và chỉnh sửa tài liệu trên iPad. Mô hình này giúp tập đoàn vừa mở rộng phạm vi tiếp cận người dùng trên thiết bị của đối thủ, vừa thúc đẩy phát triển mảng dịch vụ thuê bao trực tuyến.
Trên nền tảng điện toán đám mây Azure đã được xây dựng từ trước, ông Nadella tiếp tục thúc đẩy chiến lược lấy dịch vụ đám mây và khả năng phục vụ đa nền tảng làm trọng tâm, từng bước tăng tính tương thích giữa các giải pháp của Microsoft với những sản phẩm công nghệ bên ngoài.
Đưa quản trị nhân sự vào chương trình nghị sự của ban lãnh đạo
Cùng với việc chuyển dịch kinh doanh, Microsoft triển khai những thay đổi trong cách thức phối hợp và đánh giá nội bộ. Trong cuộc phỏng vấn năm 2019, bà Kathleen Hogan, nguyên Giám đốc nhân sự Microsoft, cho biết tập đoàn đã dành khoảng chín tháng để tham vấn và xác định nền văn hóa muốn hướng tới, lấy tư duy phát triển làm nền tảng nhằm chuyển từ tâm thế "biết tất cả" sang thái độ "luôn học hỏi."
Theo bà Hogan, các ưu tiên về con người được xây dựng trực tiếp cùng đội ngũ lãnh đạo cấp cao, trong đó từng thành viên đảm nhận vai trò bảo trợ những nội dung cụ thể, thay vì xem đây là công việc riêng của bộ phận nhân sự.
Về cơ chế đánh giá, từ tháng 11/2013, trước khi ông Nadella trở thành CEO, Microsoft đã cải tổ hệ thống đánh giá nhân sự và bãi bỏ cơ chế xếp hạng cưỡng bức.
Cách đánh giá mới chú trọng ba chiều đóng góp: tác động cá nhân đối với kết quả chung; sự hỗ trợ cho thành công của đồng nghiệp; và khả năng tạo ra kết quả dựa trên việc kế thừa, phát triển công việc của người khác.
Những nguyên tắc này phù hợp với định hướng xây dựng văn hóa hợp tác và học hỏi được tiếp tục thúc đẩy trong nhiệm kỳ của ông Nadella.
Bên cạnh đó, Microsoft triển khai khung kỳ vọng đối với cấp quản lý mang tên "Nêu gương, Huấn luyện và Quan tâm" (Model, Coach, Care).
Khung này xác định kỳ vọng rằng cán bộ quản lý không chỉ phân công công việc mà còn phải nêu gương, hỗ trợ nhóm giải quyết các trở ngại nghiệp vụ và quan tâm đến sự phát triển của từng nhân viên.
Xác lập lại ưu tiên điều hành sau sự cố an ninh mạng
Thách thức đối với mô hình quản trị xuất hiện rõ nét khi hệ thống vận hành bộc lộ sơ hở. Ngày 2/4/2024, Hội đồng Đánh giá an toàn mạng (CSRB) thuộc Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố báo cáo về vụ xâm nhập dịch vụ thư điện tử Microsoft Exchange Online xảy ra vào mùa Hè năm 2023.
Báo cáo kết luận vụ việc "có thể ngăn chặn được và lẽ ra không nên xảy ra", đồng thời nhận định một chuỗi quyết định vận hành và chiến lược cho thấy tập đoàn chưa ưu tiên đúng mức cho đầu tư bảo mật và quản trị rủi ro.
Trong thông điệp gửi toàn thể nhân viên tháng 5/2024, ông Nadella yêu cầu ưu tiên bảo mật khi phải đánh đổi với các mục tiêu khác, kể cả tiến độ phát hành tính năng mới hoặc việc tiếp tục hỗ trợ các hệ thống cũ.
Tập đoàn đồng thời mở rộng Sáng kiến Tương lai An toàn (SFI), vốn được khởi động từ tháng 11/2023, dựa trên ba nguyên tắc: bảo mật ngay từ thiết kế, bảo mật theo mặc định và vận hành an toàn. Microsoft cũng thông báo gắn hiệu quả thực hiện các cam kết an ninh mạng trực tiếp với thù lao của đội ngũ lãnh đạo cấp cao.
Theo hồ sơ quản trị năm 2024, ông Nadella đã đề nghị giảm khoản thưởng tiền mặt nhằm thể hiện trách nhiệm của người đứng đầu đối với các vấn đề an ninh mạng.
Hội đồng quản trị phê duyệt mức thưởng tiền mặt 5,2 triệu USD, giảm hơn 50% so với mức 10,66 triệu USD theo đánh giá kết quả tài chính và vận hành ban đầu.
Dù vậy, tổng thù lao được công bố của ông trong năm tài chính 2024 vẫn tăng khoảng 63%, lên 79,1 triệu USD, chủ yếu do giá trị các khoản thưởng bằng cổ phiếu tăng.
Theo báo cáo tiến độ SFI công bố tháng 9/2024, Microsoft cho biết đã loại bỏ 730.000 ứng dụng không còn sử dụng và 5,75 triệu môi trường tổ chức trên đám mây không hoạt động nhằm thu hẹp bề mặt tấn công. Đây là những số liệu kỹ thuật do tập đoàn tự công bố.
Một số chuyên gia phân tích công nghệ bày tỏ sự lạc quan thận trọng trước các nỗ lực gia cố hệ thống của Microsoft, trong khi tập đoàn này cũng thừa nhận việc tăng cường an ninh mạng mới ở giai đoạn đầu và là nhiệm vụ phải tiếp tục duy trì liên tục trước các nguy cơ công nghệ mới.
Microsoft cho thấy việc chuyển một định hướng thành kết quả đòi hỏi sự nhất quán giữa quyết định chiến lược, cơ chế tổ chức thực hiện và trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo.
Việc thay đổi cách đánh giá nhân sự, xác lập kỳ vọng đối với cán bộ quản lý và điều chỉnh thứ tự ưu tiên sau sự cố an ninh mạng cho thấy các cam kết chỉ có ý nghĩa khi được cụ thể hóa thành hành động và gắn với cơ chế đánh giá, chịu trách nhiệm.
Tuy nhiên, những số liệu và sáng kiến do doanh nghiệp công bố cần được xem xét cùng với kết quả thực tế, nhất là khi đánh giá hiệu quả của các biện pháp khắc phục./.
Microsoft lần đầu công bố doanh thu Azure vượt 100 tỷ USD
Azure đạt doanh thu 29,4 tỷ USD trong quý gần nhất và 101,9 tỷ USD trong cả năm tài chính 2026, kết thúc ngày 30/6/2026. Mức này xếp sau Amazon (42,2 tỷ USD) nhưng vượt Google (24,8 tỷ USD).
