Từ ngày 14 đến ngày 17/11 (tức ngày 6-9/10 năm Bính Ngọ), tại Di tích lịch sử văn hóa quốc gia đền Gắm, thôn Cẩm Khê, xã Tiên Minh, thành phố Hải Phòng, Lễ hội Đền Gắm kỷ niệm 836 năm ngày hóa của Đức Thánh đền Gắm - Thái phó Ngô Lý Tín sẽ diễn ra với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và các nghi lễ truyền thống ý nghĩa.
Lễ hội là dịp để tưởng niệm, tri ân công đức của Thái phó Ngô Lý Tín, giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị Di tích lịch sử văn hóa quốc gia đền Gắm, quảng bá nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương Tiên Minh đến đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Theo kế hoạch, trong ngày 14/11, lễ hội mở đầu với nghi lễ cáo yết Đức Thánh, sau đó khai mạc giải bóng chuyền hơi nam, nữ giữa các thôn trên địa bàn xã.
Cùng với đó, hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền được khai trương, phục vụ người dân, du khách trong suốt 4 ngày diễn ra lễ hội.
Chương trình liên hoan giao lưu nghệ thuật ca trù, hát chèo truyền thống cũng góp phần tạo không khí văn hóa đặc sắc.
Ngày 15/11, địa phương tổ chức các hoạt động biểu dương nhà giáo, học sinh, sinh viên tiêu biểu trong phong trào thi đua “hai tốt” năm học 2025-2026; tiếp tục thi đấu bóng chuyền hơi và tổ chức giải pháo đất, trò chơi dân gian gắn với đời sống văn hóa của người dân địa phương.
Hoạt động giao lưu giữa Câu lạc bộ Thơ Đất Tiên với các câu lạc bộ thơ trên địa bàn thành phố và giải cờ tướng Tiên Minh mở rộng sẽ diễn ra ngày 16/11.
Hoạt động chính của lễ hội là lễ tưởng niệm 836 năm ngày hóa của Đức Thánh đền Gắm - Thái phó Ngô Lý Tín sẽ được tổ chức ngày 17/11.
Đền Gắm tọa lạc tại thôn Cẩm Khê, xã Tiên Minh, thành phố Hải Phòng, hướng mặt ra sông Văn Úc tạo nên một phong cảnh hữu tình nên thơ. Nơi đây thờ vị tướng lĩnh tài hoa Ngô Lý Tín - người có nhiều công lao phò vua giúp nước trong triều đại nhà Lý.
Qua hơn 800 năm lịch sử thăng trầm, đền Gắm vẫn giữ nguyên nét kiến trúc cổ xưa.
Theo ghi chép tại đền Gắm, Thái phó Ngô Lý Tín sinh ngày 20/1 năm Bính Ngọ (1126) tại trang Vĩnh Đồng, huyện Khoái Châu, trấn Sơn Nam (nay thuộc Hưng Yên).
Mồ côi cha mẹ năm 18 tuổi, ông tìm đến trang Cẩm Khê, huyện Bình Hà, trấn Hải Dương, nay là thôn Cẩm Khê, xã Tiên Minh mở trường dạy học, luyện tập võ nghệ.
Thời vua Lý Anh Tông, ông ứng mộ tòng quân, lập nhiều chiến công. Dưới thời vua Lý Cao Tông, năm 1182, ông được phong Thượng tướng quân, năm 1183 làm Thái phó, năm 1188 giữ chức phụ chính đứng đầu triều.
Ông mất năm 1190, được nhân dân Cẩm Khê lập đền thờ, đặt tên là đền Gắm.
Đền Gắm được xây dựng trên chính mảnh đất Thái phó Ngô Lý Tín từng mở trường dạy học, luyện rèn võ nghệ, nghiên cứu binh thư. Điều khiến đền Gắm trở nên khác biệt so với nhiều di tích khác là trong khuôn viên đền hiện bảo tồn phần mộ của Thái phó Ngô Lý Tín.
Với người dân địa phương, đây không chỉ là nơi thờ phụng mà còn là biểu tượng của sự linh thiêng. Trong vùng từ lâu đã truyền câu: “Thứ nhất đền Bì, thứ nhì đền Gắm,” cho thấy vị thế của ngôi đền trong đời sống tín ngưỡng vùng Tiên Lãng xưa.
Đền Gắm được xếp hạng Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia năm 1992. Đền Gắm hiện vẫn bảo tồn, lưu giữ được nhiều hiện vật quý như cuốn thư, hoành phi, câu đối, cửa võng chạm “lưỡng long chầu nguyệt," y môn, ngai rồng, án hương, bát bửu, chuông đồng và một số đồ thờ tự khác.
Không chỉ là một di tích có giá trị về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, đền Gắm còn là một trong những điểm du lịch tâm linh của thành phố Hải Phòng, thu hút rất đông du khách gần xa về tham quan, dự lễ./.