Thông tin từ Tổng cục Hải quan Việt Nam cho hay theo quy định hiện hành của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Việt Nam hiện nằm trong số các thành viên phải rà soát chính sách thương mại với chu kỳ là 7 năm/lần.

Theo đó, phiên rà soát chính sách thương mại (TPR) lần thứ 2 của Việt Nam (giai đoạn 2013-2019) trong khuôn khổ WTO đã diễn ra trực tuyến vào ngày 27 và 29/4 tại Hà Nội.

Thực hiện hiệu quả các cam kết

Tại Phiên họp, phát biểu của hơn 40 thành viên của WTO liên quan đến chính sách thương mại của Việt Nam (từ năm 2013 đến năm 2019) cho thấy nhiều quốc gia đánh giá rất cao sự tích cực của Hải quan Việt Nam trong việc thực hiện chủ trương tạo thuận lợi cho thương mại.

Trong đó, đại diện lâm thời của Phái đoàn thường trực của Hoa Kỳ tại WTO đã có phát biểu nhấn mạnh Hải quan Việt Nam đã thực hiện hiệu quả các cam kết tại Hiệp định Thuận lợi hóa Thương mại (TFA) của WTO và ghi nhận những nỗ lực gần đây của cơ quan Hải quan trong việc ban hành một số biện pháp chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Ngoài ra, đại diện phía Mỹ đề cập đến việc hợp tác của Hải quan Việt Nam với Liên minh tạo Thuận lợi thương mại toàn cầu nhằm xây dựng hệ thống bảo lãnh thông quan. Nếu triển khai, Việt Nam sẽ là nước đầu tiên của châu Á áp dụng hệ thống tiên tiến này.

Phía Mỹ đề nghị Việt Nam xem xét tham gia việc Ủng hộ giải phóng hàng hóa toàn cầu hiệu quả và kịp thời thông qua đẩy nhanh thực hiện Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại của WTO.

Trong khi đó, đại diện của Hongkong ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam trong áp dụng quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan phù hợp với chuẩn mực quốc tế, áp dụng cơ chế 1 cửa quốc gia, một cửa ASEAN, mở rộng áp dụng công nghệ thông tin và trang bị các thiết bị hiện đại trong hoạt động quản lý hải quan.

Hai quan da khoanh vung nhom mat hang co nguy co gian lan, gia mao hinh anh 1Hơn 40 thành viên của WTO phát biểu liên quan đến chính sách thương mại của Việt Nam tại phiên họp. (Ảnh: Vietnam+)

Ngoài ra, Hongkong cũng đánh giá rất cao những nỗ lực của Hải quan Việt Nam trong việc tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt trong tình hình thế giới có nhiều thách thức như hiện nay. Đó là việc cơ quan Hải quan Việt Nam đã áp dụng các biện pháp tạo thuận lợi thương mại trong tình hình COVID-19, trong đó có việc áp dụng công nghệ thông tin trong thông quan hàng hóa, nhanh chóng giải phóng hàng, giảm kiểm tra thực tế hàng hóa và đơn giản hóa thủ tục hải quan.

Triển khai loạt giải pháp chống gian lận thương mại

Trên tinh thần phát biểu của các thành viên, Trưởng đoàn Việt Nam đã có bài phát biểu làm rõ thêm một số nội dung mà các nước đề cập, liên quan đến lĩnh vực Hải quan.

Cụ thể, về tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt là việc thực hiện Hiệp định Thuận lợi hóa thương mại của WTO, trong thời gian vừa qua, với sự giúp đỡ của các đối tác, Hải quan Việt Nam đã chủ động, tích cực triển khai các biện pháp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, trong đó có việc áp dụng cơ chế hải quan điện tử, quản lý rủi ro, và chế độ doanh nghiệp ưu tiên. Ngoài ra, đối với việc thực hiện nghĩa vụ thông báo trong Hiệp định về Trị giá hải quan, Việt Nam cũng đã thông báo cập nhật các quy định của Việt Nam liên quan đến xác định trị giá hải quan. 

Cùng với những nỗ lực tạo thuận lợi thương mại, Việt Nam cũng đã thực hiện một loạt các biện pháp chống gian lận thương mại và chuyển tải bất hợp pháp.

Năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án về “Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ” và Nghị quyết 119/NQ-CP về một số biện pháp cấp bách nhằm tăng cường quản lý nhà nước về phòng chống gian lận xuất xứ, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp.

Theo đó, Tổng cục Hải quan Việt Nam cho biết đã và đang tăng cường áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ ở tất cả các khâu trước, trong và sau thông quan. Ngành yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố áp dụng đồng bộ, chặt chẽ các biện pháp nghiệp vụ hải quan từ khâu làm thủ tục hải quan cho đến các biện pháp nghiệp vụ khác như quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan, kiểm soát hải quan…

Ngoài ra, đại diện của Tổng cục Hải quan cũng khẳng định Việt Nam đã thực hiện nhiều giải pháp khác như khoanh vùng nhóm mặt hàng có nguy cơ gian lận, giả mạo giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa cao cũng như rà soát xác định các giao dịch, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có kim ngạch xuất nhập khẩu tăng đột biến so với năng lực, quy mô sản xuất để tiến hành phân tích, quyết định kiểm tra. Thêm vào đó, các cơ quan có liên quan cũng tăng cường phối hợp trong việc kiểm tra, rà soát việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa đối với một số hàng hóa có dấu hiệu nghi vấn…

Với những nỗ lực và biện pháp cụ thể trên, trong năm 2020, toàn ngành đã kiểm tra hơn 100 doanh nghiệp có nghi vấn và đã phát hiện 45 vụ việc vi phạm về xuất xứ hàng xuất khẩu. Cơ quan hải quan đã phối hợp với Bộ Công an điều tra 1 vụ việc có dấu hiệu làm giả giấy chứng nhận xuất xứ, thực hiện tịch thu 3.590 xe đạp nguyên chiếc, hơn 4.000 bộ linh kiện xe đạp và hơn 12.000 bộ linh, phụ kiện lắp ráp tủ bếp là tang vật vi phạm.

“Sự chủ động tích cực trong công tác phối hợp giữa các cơ quan, bộ ngành trong nước và các cơ quan hải quan và tổ chức quốc tế đã góp phần đảm bảo môi trường thương mại công bằng,” đại diện Tổng cục Hải quan nhấn mạnh./.

Bên cạnh đàm phán và giải quyết tranh chấp, công tác rà soát chính sách thương mại là một trong ba cột trụ của WTO và được tiến hành định kỳ đối với tất cả các thành viên nhằm bảo đảm sự minh bạch trong việc thực hiện các cam kết và nghĩa vụ. Trước đó, phiên rà soát chính sách thương mại lần đầu tiên của Việt Nam được thực hiện vào năm 2013 tại Geneva, Thụy Sỹ.

Tại phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ 2, phía Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh chủ trì với sự tham gia của các bộ, ngành và các cơ quan liên quan. Bên cạnh đó, Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai-Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại thế giới và các tổ chức quốc tế khác cùng các cán bộ phái đoàn tham dự từ đầu cầu Geneva, Thụy Sỹ.

Về phía WTO, bà Athaliah Lesiba Molokomme, Đại sứ Botswana chủ trì với sự tham gia của thảo luận viên của Phiên rà soát gồm Đại sứ-Trưởng Phái đoàn Hà Lan tại WTO Monique Van Daalen, đại diện Ban Thư ký WTO cũng như các thành viên WTO quan tâm tới phiên TPR của Việt Nam.

Hạnh Nguyễn (Vietnam+)