Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, từ ngày 13-19/9, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa xảy ra mưa lớn trên diện rộng, trong đó có một số khu vực ghi nhận lượng mưa rất cao như Tĩnh Gia 872 mm, Như Xuân 647 mm; Yên Định 619 mm…
Mưa lớn đã khiến 7.800ha lúa, mía, dứa, rau màu bị ngập úng, thiệt hại đến hoạt động sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Đã có không ít hộ nông dân rơi vào cảnh trắng tay, mất kế sinh nhai ngay trước vụ thu hoạch.
355 ha dứa úng nước
Xã Yên Phú (nông trường Thống Nhất cũ) là một trong những vùng trồng dứa lớn của tỉnh Thanh Hóa, với diện tích hơn 600ha. Mưa lớn, ngập úng kéo dài đã khiến diện tích trồng dứa trên địa bàn xã chịu ảnh hưởng nặng nề.
Dẫn chúng tôi ra khu vực cây dứa vẫn còn ngập nước, anh Phạm Ngọc Tuấn (thôn Thống Nhất, xã Yên Phú) không khỏi xót xa nhìn 1,1ha dứa đang bung lá, thối ngọn, thối nõn, chỉ cần đụng nhẹ tay, từng đọn lá non rời khỏi cây, nổi lềnh bềnh trên mặt nước.
Anh Phạm Ngọc Tuấn (thôn Thống Nhất, xã Yên Phú) cho biết: “Vụ này gia đình tôi trồng 2,1 ha dứa, trong đó có 1,1ha dứa ở khu vực trũng thấp bị ngập nước nhiều ngày. Cây dứa vốn chịu hạn rất tốt nhưng lại cực kỳ sợ ngập úng, chỉ cần ngâm nước 3 ngày là sẽ xuất hiện hiện tượng bung lá, thối nõn. Đợt mưa này, ruộng dứa nhà tôi ngâm sâu nước gần 10 ngày, mưa tạnh nhưng nước rút chậm quá, toàn bộ 1,1 ha dứa phía dưới này đến ngày hôm nay coi như đã hư hỏng hoàn toàn. Giờ gia đình tôi đang cố gắng chăm sóc 1ha dứa nằm ở phía cao hơn bằng cách khẩn trương phun thuốc phòng trừ nấm bệnh, ngăn nấm bệnh xâm nhập, quyết tâm giữ bằng được diện tích còn lại."
Cách đó không xa, hơn 2ha dứa của gia đình anh Ngọ Văn Hoan (thôn Thống Nhất, xã Yên Phú) cũng chung tình trạng. Chỉ tay về phía những vạt dứa vẫn đang còn ngập ngang thân, những cây dứa xanh tươi mơn mởn cách đây nửa tháng đã không còn, thay vào đó là những ngọn dứa đã thối nõn, chuyển sang màu vàng úa, anh Ngọ Văn Hoan cho biết tháng 10 năm ngoái, gia đình anh đầu tư mỗi hecta 6 vạn dứa giống với gần 250 triệu đồng tiền giống, phân bón và rất nhiều công chăm sóc.
Theo kế hoạch, sau Tết Nguyên đán, trà dứa này sẽ cho thu hoạch từ 60-70 tấn/ha, với giá thị trường từ 10.000-12.000 đồng/kg ở thời điểm trước, trong và sau Tết gia đình dự kiến thu khoảng 600-700 triệu đồng, sau khi trừ chi phí sẽ có lãi tầm 300 triệu.
Nhưng giờ nhìn những vạt dứa cứ héo dần từng ngày, bao công sức, tiền của trôi theo dòng nước lũ khiến những người nông dân như anh Tuấn, anh Hoan không khỏi xót xa.
“Người dân mong muốn các cấp, ngành có chính sách hỗ trợ phù hợp, nhất là giảm bớt các khoản nghĩa vụ tài chính, để chúng tôi có thêm nguồn lực khôi phục sản xuất sau thiên tai,” anh Ngọc Văn Hoan chia sẻ.
Những ngày qua, xã Yên Phú đã tập trung tối đa nhân lực, phương tiện để tiêu thoát nước. Hàng loạt cống tiêu được mở để tạo dòng thoát lũ, ưu tiên những khu vực ngập sâu, tập trung nhiều diện tích hoa màu; hai trạm bơm tiêu úng là trạm bơm Đa Ngọc và trạm bơm Cống Hiêu tổng công suất 21.200m3/giờ được vận hành liên tục 24/24 giờ từ ngày 19/9 đến nay.
Ông Nguyễn Đình Toản, Trưởng Phòng Kinh tế, Ủy ban Nhân dân xã Yên Phú cho biết: Xã Yên Phú là nơi hợp lưu của sông Cầu Chày và sông Hép, đợt mưa lũ kéo dài từ ngày 13 – 19/9 khiến nước sông dâng cao đã gây ngập hơn 1.000 ha cây trồng của người dân địa phương.
Đáng lưu ý, mưa lớn và ngập úng đã làm nhiều diện tích dứa bị ảnh hưởng về sinh trưởng, một số diện tích có biểu hiện thối gốc, thối rễ, cây sinh trưởng kém.
Đối với diện tích dứa chuẩn bị thu hoạch hoặc đang trong giai đoạn phát triển quả, mưa lớn kéo dài có thể làm giảm năng suất, chất lượng sản phẩm và ảnh hưởng đến thời gian thu hoạch.
“Cây dứa là loại cây có diện tích sản xuất tương đối lớn trên địa bàn xã Yên Phú và có giá trị kinh tế đối với người dân. Vì vậy, khi xảy ra ngập úng kéo dài, thiệt hại không chỉ ảnh hưởng đến năng suất trước mắt mà còn tác động đến thu nhập và khả năng tái đầu tư sản xuất của các hộ dân. Để sớm khắc phục hậu quả mưa lớn, ổn định sản xuất nông nghiệp và hạn chế thiệt hại trong các đợt mưa lớn tiếp theo, UBND xã Yên Phú đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng, nâng cấp, kiên cố hóa hệ thống đê, mương và công trình tiêu thoát nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã. Cũng như ưu tiên đầu tư các khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, đặc biệt là vùng sản xuất dứa tập trung, nhằm chủ động tiêu thoát nước, bảo vệ diện tích sản xuất và hạn chế thiệt hại do mưa lớn,” ông Nguyễn Đình Toản đề xuất.
Đồng bộ cho từng loại cây trồng
Đợt mưa lớn diện rộng vừa qua đã tác động không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Đồng hành cùng bà con nông dân, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đã cử nhiều đoàn công tác có mặt tại các vùng ngập úng trọng điểm kiểm tra thực tế, xác minh thiệt hại cũng như khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp khôi phục cây trồng, quyết tâm bảo vệ thành quả sản xuất vụ Thu Mùa và vệ sinh đồng ruộng, giải phóng đất, bảo đảm an toàn và tạo quỹ đất sản xuất vụ Đông 2026-2027.
Đối với diện tích dứa, ngành nông nghiệp khuyến cáo bà con tập trung thu hoạch nhanh, gọn những diện tích quả đã đủ độ chín và khẩn trương tiêu thoát nước sau mưa lớn, không để ngập úng kéo dài. Đồng thời kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các diện tích bị thối nõn, thối gốc, thối quả và các đối tượng sâu bệnh phát sinh trong điều kiện ẩm độ cao.
Riêng với diện tích dứa bị thiệt hại trên địa bàn xã Yên Phú, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa đã cử đoàn công tác hướng dẫn bà con vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ cây bị hư hỏng và bổ sung cây giống để trồng dặm, phục hồi diện tích.
Đồng thời tăng cường chăm sóc, bón phân cân đối, sử dụng chế phẩm sinh học có hàm lượng lân cao hỗ trợ phát triển bộ rễ. Đối với diện tích dứa khi chớm xuất hiện bệnh thối nõn cần tiến hành phun phòng, trừ bằng các loại hoạt chất như: Ningnanmycin, Cytosinpeptidemycin, Eugenol,... với nồng độ, liệu lượng theo khuyến cáo trên bao bì, nhãn mác.
Bên cạnh cây dứa, để bảo vệ sản xuất vụ Thu Mùa và tiến độ gieo trồng cây vụ Đông 2026-2027 đảm bảo khung thời vụ tốt nhất, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cũng đưa ra các hướng dẫn kỹ thuật chi tiết giúp nông dân nhanh chóng khôi phục các loại cây trồng khác ngay sau khi nước rút.
Song song đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa chịu trách nhiệm hỗ trợ xử lý sâu bệnh, phối hợp triển khai sản xuất vụ Đông đúng kế hoạch.
Ông Hoàng Vũ Tuyến – Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa khẳng định: Sở Nông nghiệp Môi trường tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị chủ động nắm tình hình thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp, nhu cầu trợ giúp của người dân để có những hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương bị thiệt hại khôi phục sản xuất sau ảnh hưởng của mưa lớn.
Chi cục đã kịp thời phân công cán bộ kỹ thuật bám sát tình hình sản xuất tại cơ sở, nhất là những khu vực ngập lụt nặng để tuyên truyền, hướng dẫn bà con nông dân về các biện pháp kỹ thuật, chăm sóc, khôi phục sản xuất.
Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, khu vực tỉnh Thanh Hóa có khả năng xuất hiện các đợt mưa, dông, lốc, sét và gió mạnh do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, bão và các hình thế thời tiết khác.
Đồng thời, nắng nóng có xu hướng giảm dần, đan xen với các đợt không khí lạnh đầu mùa hoạt động chưa mạnh, độ ẩm không khí cao tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng sinh vật gây hại phát sinh, phát triển và gây hại trên cây trồng, nhất là cuối vụ Thu Mùa và đầu vụ Đông 2026-2027.
Cùng với việc khắc phục hậu quả mưa lũ, hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đang khẩn trương đôn đốc các địa phương, đơn vị tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, chủ động tiêu thoát nước, phòng chống ngập úng, bảo vệ diện tích cây trồng; kiểm tra đồng ruộng, kịp thời hướng dẫn nông dân chăm sóc, khắc phục, phục hồi sản xuất đối với diện tích bị ảnh hưởng sau mưa lớn.
Với sự vào cuộc quyết liệt của ngành nông nghiệp và chính quyền các địa phương, việc khôi phục sản xuất đã và đang được các địa phương ở Thanh Hóa khẩn trương triển khai, góp phần từng bước ổn định đời sống, giảm bớt khó khăn cho người dân vùng lũ./.
Đắk Lắk khẩn trương thu hoạch lúa, hoa màu tránh thiệt hại do mưa lớn