Ngày 23/2, các nhà khoa học cho biết sựsụp đổ của nền văn minh Mayacó vẻ xảy ra do các trận hạn hán tươngđối nhẹ, tương tự như điều khiện thời tiết khô hạn mấy năm trở lại đây vìthay đổi khí hậu.
Trước đây, cáchọc giả tin rằng có thể một trận đại hạn nghiêm trọng đã giết chết nền văn hóa cổ đại Maya vốn nổi tiếng vì làmchủ được ngôn ngữ, toán học và thiên văn.
Tuy nhiên các nhà nghiên cứu ở Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Yucatan ở Mexico vàĐại học Southampton tại Anh chỉ ra rằng các phân tích của họ cho thấy hạnhán chỉ làm giảm từ 25-40% mưa thường niên. Song mưa ít hơn cũng có nghĩa các nguồn nước trong các ao, hồ nhanhchóng bốc hơi hơn.
Đồng tác giả EelcoRohling ở Đại học Southampton cho biết: "Dữ liệu cho thấy nguyên nhân chính là do sự giảmsút các hoạt động bão nhiệt đới trong mùa Hè."
Đâylà nghiên cứu đầu tiên nhằm đánh giá chính xác lượng mưa đã giảm đi baonhiêu từ năm 800-950 sau Công nguyên khi nền văn minh Maya bắt đầu suy giảm.
Các nhà khoa học tínhtoán nhờ các mô hình dữ liệu dựa trên thông tin về những thay đổi củalượng mưa rơi và tình trạng giảm nước hồ trong vùng từng xảy ra trướcđây. Kết quả cho thấy rằng một trận hạn rất nhỏ cũng có thể gây thiếunước nặng trong một khu vực không có sông và không có bất kỳ nguồn nướcnào khác ngoài nước mưa như Yucatan.
Rohling nói: "Mùa Hè là mùa chính để trồng trọt và bổ sung nguồn nước sạch cho người Maya, các vùng đất thấp Yucatan không có con sông nào. Những rối loạn xã hội và việc người dân từ bỏ các thành phố dường như là hậu quảcủa việc thiếu nước nghiêm trọng, nhất là khi hạn hán có vẻ như đã diễn ra trong nhiều năm."
Các chuyên gia quốc tế cũng dự báo những trận hạn tương tự ở vùng Yucatan sắp diễn ra vì thay đổi khí hậu.
Nhà nghiên cứu chính Martin Medina-Elizalde ởTrung tâm nghiên cứu khoa học Yucatan tại Mexico cho biết trong khi xã hội hiện đại được trang bị tốt hơn để đối phó với hạn hán thì rủiro vẫn còn rất lớn.
Ông Elizalde cho biết: "Các nghiên cứu của chúng tôi cho thấy chỉ có một sự suy giảm nhỏ về lượng mưa giữacác thời điểm khác nhau, khi nền văn minh Maya đang phồn thịnh và khiđã sụp đổ, có thể từ năm 800-950 sau Công nguyên. Sự sụt giảm chỉ khoảng 25-40% lượng mua rơi thường niên. Tuy nhiên nó cũng đã gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng và hậu quả kéo dài. Các vấn đề này không chỉ xuất hiện riêngtrên bán đảo Yucatan mà còn xảy ra với nhiều khu vực có điều kiệnthời tiết tương tự, nơi nước bốc hơi mạnh."/.
Trước đây, cáchọc giả tin rằng có thể một trận đại hạn nghiêm trọng đã giết chết nền văn hóa cổ đại Maya vốn nổi tiếng vì làmchủ được ngôn ngữ, toán học và thiên văn.
Tuy nhiên các nhà nghiên cứu ở Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Yucatan ở Mexico vàĐại học Southampton tại Anh chỉ ra rằng các phân tích của họ cho thấy hạnhán chỉ làm giảm từ 25-40% mưa thường niên. Song mưa ít hơn cũng có nghĩa các nguồn nước trong các ao, hồ nhanhchóng bốc hơi hơn.
Đồng tác giả EelcoRohling ở Đại học Southampton cho biết: "Dữ liệu cho thấy nguyên nhân chính là do sự giảmsút các hoạt động bão nhiệt đới trong mùa Hè."
Đâylà nghiên cứu đầu tiên nhằm đánh giá chính xác lượng mưa đã giảm đi baonhiêu từ năm 800-950 sau Công nguyên khi nền văn minh Maya bắt đầu suy giảm.
Các nhà khoa học tínhtoán nhờ các mô hình dữ liệu dựa trên thông tin về những thay đổi củalượng mưa rơi và tình trạng giảm nước hồ trong vùng từng xảy ra trướcđây. Kết quả cho thấy rằng một trận hạn rất nhỏ cũng có thể gây thiếunước nặng trong một khu vực không có sông và không có bất kỳ nguồn nướcnào khác ngoài nước mưa như Yucatan.
Rohling nói: "Mùa Hè là mùa chính để trồng trọt và bổ sung nguồn nước sạch cho người Maya, các vùng đất thấp Yucatan không có con sông nào. Những rối loạn xã hội và việc người dân từ bỏ các thành phố dường như là hậu quảcủa việc thiếu nước nghiêm trọng, nhất là khi hạn hán có vẻ như đã diễn ra trong nhiều năm."
Các chuyên gia quốc tế cũng dự báo những trận hạn tương tự ở vùng Yucatan sắp diễn ra vì thay đổi khí hậu.
Nhà nghiên cứu chính Martin Medina-Elizalde ởTrung tâm nghiên cứu khoa học Yucatan tại Mexico cho biết trong khi xã hội hiện đại được trang bị tốt hơn để đối phó với hạn hán thì rủiro vẫn còn rất lớn.
Ông Elizalde cho biết: "Các nghiên cứu của chúng tôi cho thấy chỉ có một sự suy giảm nhỏ về lượng mưa giữacác thời điểm khác nhau, khi nền văn minh Maya đang phồn thịnh và khiđã sụp đổ, có thể từ năm 800-950 sau Công nguyên. Sự sụt giảm chỉ khoảng 25-40% lượng mua rơi thường niên. Tuy nhiên nó cũng đã gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng và hậu quả kéo dài. Các vấn đề này không chỉ xuất hiện riêngtrên bán đảo Yucatan mà còn xảy ra với nhiều khu vực có điều kiệnthời tiết tương tự, nơi nước bốc hơi mạnh."/.
Gia Bảo (Vietnam+)
