Thanh toán qua mã QR đang trở thành một phương thức thanh toán phổ biến trên toàn thế giới. Đặc biệt, phương thức này đang phát triển mạnh mẽ ở các quốc gia châu Á và có xu hướng gia tăng nhanh chóng tại Bắc Mỹ. Với sự phát triển vượt bậc ở các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore và Việt Nam, mã QR không chỉ là một công cụ thanh toán tiện lợi mà còn là động lực thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và hoạt động thương mại toàn cầu.
Bài viết này sẽ khám phá sự phát triển của thanh toán QR tại một số quốc gia, từ Trung Quốc đến Việt Nam, cùng những tiện ích mà nó mang lại, đồng thời giới thiệu về sự đóng góp của Vietcombank trong việc phát triển hệ sinh thái thanh toán QR tại Việt Nam.
Sự phát triển mạnh mẽ của thanh toán QR tại Việt Nam
Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy sự khác biệt giữa các quốc gia khi nói đến tỷ lệ sử dụng QR Code. Trung Quốc, quốc gia dẫn đầu về thanh toán QR, ghi nhận hơn 90% giao dịch được thực hiện qua mã QR. Điều này đã đưa nền kinh tế số của Trung Quốc lên một tầm cao mới, với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các nền tảng như Alipay và WeChat Pay. Tại Ấn Độ, dự án Bharat QR được triển khai nhằm thúc đẩy thanh toán bằng QR trong thương mại điện tử và các dịch vụ tài chính. Các quốc gia như Hàn Quốc, Singapore và Nhật Bản cũng không kém phần quan trọng khi triển khai các nền tảng thanh toán QR quốc gia, nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào tiền mặt và tăng cường sử dụng phương thức thanh toán số.
Tại Việt Nam, thanh toán qua mã QR cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ, nhờ vào sự chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Cùng với sự hỗ trợ của các ngân hàng và tổ chức tín dụng, QR Code đang ngày càng trở thành công cụ thanh toán phổ biến trong các giao dịch hàng ngày.
Trong vài năm qua, thanh toán QR tại Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc. Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cho rằng sự thành công của thanh toán QR tại Việt Nam đến từ ba yếu tố quan trọng: Chính sách nhất quán của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về thanh toán không dùng tiền mặt, sự ra đời của chuẩn QR phá vỡ rào cản liên ngân hàng và sự đón nhận mạnh mẽ từ thị trường. Chính những yếu tố này đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thanh toán QR tại Việt Nam.
Theo thống kê từ Vụ Thanh toán - Ngân hàng Nhà nước, trong 9 tháng năm 2025, giao dịch không dùng tiền mặt qua mã QR tại Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ. Cụ thể, số lượng giao dịch tăng 61,63% và giá trị giao dịch tăng 150,67% so với cùng kỳ năm trước. Hệ thống NAPAS ghi nhận gần 8,3 tỷ giao dịch với tổng giá trị lên đến hơn 47,53 triệu tỷ đồng. Trong ngày cao điểm, hệ thống đã xử lý hơn 42,5 triệu giao dịch với độ sẵn sàng đạt 99,997%. Các dự án thanh toán song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia như Thái Lan, Lào và Campuchia đã được triển khai, mở ra một kỷ nguyên mới cho giao dịch quốc tế.
Đặc biệt, trong giai đoạn 2025-2026, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác với các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ và Đài Loan, nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán quốc tế đang gia tăng và thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của thanh toán không tiền mặt.
Tiện ích của thanh toán QR: Nhanh chóng, tiện lợi và an toàn
Thanh toán qua mã QR không chỉ tiện lợi mà còn mang lại nhiều ưu điểm về tốc độ, sự đơn giản và độ an toàn. Tại Việt Nam, QR Code đã trở thành một công cụ kết nối mạnh mẽ giữa người tiêu dùng và các doanh nghiệp, cả trong nước và quốc tế. Những tiện ích này có thể kể đến như khả năng thanh toán mọi lúc, mọi nơi, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh có camera. Đây là một ưu điểm nổi bật so với các phương thức thanh toán truyền thống, giúp người dùng tiết kiệm thời gian và giảm thiểu việc phải mang theo tiền mặt hay thẻ tín dụng.
Một điểm đặc biệt của thanh toán QR là sự đơn giản trong quy trình thanh toán. Người dùng chỉ cần mở ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử và quét mã QR để thực hiện giao dịch, thay vì phải nhập thông tin người bán, số tài khoản hay thực hiện nhiều thao tác phức tạp. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình thanh toán. Hơn nữa, các giao dịch qua QR được mã hóa và có thể tích hợp thêm các lớp bảo mật như OTP hay sinh trắc học, giúp nâng cao tính bảo mật và giảm rủi ro từ việc nhập sai thông tin.
Bên cạnh đó, thanh toán QR còn giúp giảm thiểu chi phí giao dịch. Các nhà bán lẻ và doanh nghiệp không cần phải đầu tư vào các thiết bị POS đắt đỏ hay ký hợp đồng với các nhà cung cấp dịch vụ thẻ truyền thống. Thay vào đó, chỉ cần in mã QR và dán tại điểm thanh toán, hoặc tạo mã QR động theo từng hóa đơn, người bán đã có thể nhận thanh toán trực tiếp từ khách hàng.
Lợi ích của thanh toán QR đối với doanh nghiệp và nền kinh tế
Việc triển khai thanh toán QR quốc tế mang lại lợi ích toàn diện cho các bên tham gia. Đối với doanh nghiệp, phương thức này giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu, đồng thời giúp mở rộng cơ sở khách hàng tiềm năng. Người bán có thể dễ dàng tiếp cận khách hàng quốc tế mà không cần qua các nền tảng trung gian, tăng cường khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các tiểu thương và doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp họ tham gia vào mạng lưới thanh toán hiện đại mà không gặp phải rào cản chi phí.
Việc triển khai thanh toán QR cũng giúp cải thiện quản lý dòng tiền và tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Tất cả giao dịch qua mã QR được ghi nhận tự động trong hệ thống ngân hàng, giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và lập báo cáo doanh thu, hỗ trợ kê khai thuế và lập kế hoạch tài chính. Điều này không chỉ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình quản lý mà còn góp phần vào việc xây dựng một hệ thống tài chính minh bạch hơn.
Đối với nền kinh tế quốc gia, thanh toán QR góp phần thúc đẩy luân chuyển dòng tiền trong nền kinh tế, tăng doanh thu từ du lịch quốc gia, đồng thời thúc đẩy sử dụng đồng nội tệ trong các giao dịch quốc tế. Điều này giúp nền kinh tế trở nên linh hoạt hơn và giảm thiểu sự phụ thuộc vào tiền mặt.
Vai trò của ngân hàng số 1 Việt Nam
Với vị thế, vai trò là ngân hàng số 1 Việt Nam, luôn tiên phong, đi đầu trong tất cả các lĩnh vực của Ngành, nhất là với lĩnh vực công nghệ, ngân hàng số… với sứ mệnh đổi mới sáng tạo, Vietcombank tự hào tiên phong đồng hành cùng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc mở rộng kết nối thanh toán khu vực, tích cực góp phần thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới. Theo đó, về cung ứng dịch vụ cho người Việt Nam ra nước ngoài, Vietcombank cung ứng các dịch vụ với chi phí thấp, tỷ giá cạnh tranh.
Cụ thể, đã và đang tích hợp hình thức thanh toán QR quốc tế (bao gồm cả Customer Presented QR và Merchant Presented QR) trên tất cả các ứng dụng ngân hàng số: VCB Digibank, VCB Digibiz, VCB Merchant app; đối với điểm chấp nhận thanh toán, Vietcombank hiện cung cấp tất cả dịch vụ thanh toán trên 01 nền tảng duy nhất là VCB Merchant app, chấp nhận thanh toán thẻ/QR và quản lý bán hàng chỉ với một ứng dụng di động, biến chiếc điện thoại thông minh thành một điểm chấp nhận thanh toán thẻ và QR di động.
Với ứng dụng này, người bán hàng nhỏ lẻ không cần đầu tư máy POS tốn kém, chỉ cần điện thoại cài app VCB Merchant là có thể quản lý bán hàng, tạo mã QR, quét mã thanh toán tất cả trong một.
Bên cạnh đó, Vietcombank đã ra mắt dịch vụ VCB OneQR để tích hợp tất cả các hình thức QR nội địa và quốc tế để một cửa hàng không còn phải dán quá nhiều mã QR gây nhầm lẫn cho cả khách hàng nội địa và quốc tế. Cùng với đó, Vietcombank đã và đang đồng hành cùng hàng chục ngàn hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số thông qua giải pháp thân thiện này. Đây chính là cách để phổ cập thanh toán số từ gốc, giúp mở rộng mạng lưới chấp nhận QR tới mọi ngõ ngách, chuẩn bị cho làn sóng du khách sử dụng QR trong tương lai.
Về dịch vụ QR quốc tế: Vietcombank đã triển khai VietQR Global cho các thị trường như Thái Lan và mới đây nhất, ngày 02/12/2025 đã chính thức công bố kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam - Trung Quốc, mà Vietcombank được chỉ định là ngân hàng thanh quyết toán. Kênh thanh toán này giúp du khách có thể thanh toán tiện lợi hơn mà không cần đổi tiền mặt. Người dùng có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng nội địa để quét mã QR thanh toán ở nước ngoài. Đây là minh chứng rất rõ nét, thể hiện vai trò “nhạc trưởng” của Vietcombank trong lĩnh vực thanh toán này.
Nhờ những nỗ lực tiên phong kể trên, Vietcombank tin tưởng sẽ góp phần đặt nền móng vững chắc cho hệ sinh thái thanh toán du lịch không tiền mặt tại Việt Nam. Tuy chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm - từ mở rộng thêm kết nối với các nước, chuẩn hóa mã QR toàn thị trường, cho đến tuyên truyền thay đổi thói quen người dân - song Vietcombank cam kết sẽ tiếp tục dẫn dắt và phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng bạn, với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các đối tác quốc tế để hiện thực hóa mục tiêu này./.