Ngày 8/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội thảo “Thể chế hóa quan điểm, định hướng của Đảng tại Nghị quyết số 80-NQ/TW và Chỉ thị số 04-CT/TW trong sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản.”
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh ngành xuất bản Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái định vị để phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số quốc gia.
Ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, cho biết Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về "phát triển văn hóa Việt Nam" và Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về "tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới" đã đặt ra những yêu cầu mới mang tính thời đại.
Trên tinh thần đó, việc sửa đổi Điều 7 của Luật Xuất bản hiện hành là trọng tâm. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong định hướng và kiến tạo hoạt động xuất bản nhằm bảo đảm xuất bản là lĩnh vực tư tưởng-văn hóa, đồng thời là ngành kinh tế-công nghệ trong hệ sinh thái kiến tạo giá trị, công cụ trụ cột trong giáo dục, đào tạo, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa và ngoại giao văn hóa.
Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng hoạt động xuất bản hiện nay đã vượt xa khuôn khổ truyền thống “biên tập - in - phát hành.”
Ngành đang vận hành trong môi trường số, đa nền tảng với sự tham gia của các dịch vụ trung gian, thương mại điện tử và các phương thức khai thác nội dung mới xuyên biên giới.
Một trong những điểm mới đáng chú ý được thảo luận là việc chuẩn hóa các khái niệm pháp lý để tương thích với môi trường điện tử.
Dự thảo Luật dự kiến bổ sung và làm rõ các định nghĩa về “phương thức xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử,” “nền tảng số” và “cơ sở cung cấp dịch vụ trung gian phát hành.” Việc này nhằm bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về giao dịch điện tử, an ninh mạng và sở hữu trí tuệ.
Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm, đó là trách nhiệm pháp lý của các bên tham gia trên môi trường mạng. Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm nhận định việc sửa đổi Luật lần này không chỉ là cập nhật kỹ thuật mà còn là dịp để điều chỉnh tư duy quản lý. Xuất bản phải tiếp tục được khẳng định là lĩnh vực tư tưởng-văn hóa quan trọng; đồng thời cần được nhìn nhận đầy đủ hơn với tư cách là một ngành của công nghiệp văn hóa, gắn với kinh tế nội dung, công nghệ và sức mạnh mềm quốc gia.
Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số được đề xuất theo hướng toàn diện: từ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong biên tập đến phát triển các mô hình xuất bản đa nền tảng, công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn trong in ấn.
Để ngành xuất bản chuyển mình mạnh mẽ, nhiều ý kiến đề xuất, Nhà nước cần có các cơ chế ưu đãi cụ thể về thuế, tín dụng và quỹ đất; đặc biệt là việc hỗ trợ hình thành các tổ hợp, tập đoàn xuất bản-truyền thông chủ lực quốc gia có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Hội thảo đã góp phần làm rõ cách tiếp cận “kiến tạo phát triển”, tạo tiền đề vững chắc để sửa đổi Luật Xuất bản trở thành bệ phóng cho ngành trong giai đoạn mới, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phát triển văn hóa và con người Việt Nam theo tinh thần các nghị quyết của Đảng./.
Phát triển năng lực cạnh tranh của ngành Xuất bản trong bối cảnh chuyển đổi số
Phương hướng hoạt động năm 2026 của ngành là bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
