Mùi hôi thối nồng nặc bốc lên từ khu chôn lấp rác thải, nguồn nước ngầm bị ô nhiễm nghiêm trọng là thực trạng mà gần 10 năm nay hàng chục hộ dân khu vực xung quanh Bệnh viện Đa khoa Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang phải chịu đựng.
Trong khi đó, bệnh viện thì "tiến thoái lưỡng nan" bởi quy hoạch di chuyển đến địa điểm khác vẫn "treo" chưa biết khi nào mới được thực hiện.
Theo phản ánh của các hộ dân thôn Sông Lô 3, Sông Lô 4, xã An Tường, thành phố Tuyên Quang, đang sống xung quanh khu vực Bệnh viện Đa khoa Yên Sơn thì nguồn rác thải cũng như nguồn nước thải chưa được xử lý triệt để từ bệnh viện đã và đang gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Ông Mai Khắc Thoại, thôn Sông Lô 4 cho biết bệnh viện xả nước thải chưa được xử lý ra môi trường khiến hồ cá của gia đình ông bị ô nhiễm nghiêm trọng, giờ không thể nuôi được. Nước thải bệnh viện chủ yếu thấm vào đất, vào mùa mưa khi nước nhiều không thấm hết thì chảy tràn ra ngoài, ai lội phải chân tay đều bị ngứa và mẩn đỏ.
Cũng theo ông Thoại, trước đây khu vực này có một cái giếng sâu chừng 8m, rộng tầm 3m, chủ yếu phục vụ nhu cầu ăn uống, sinh hoạt của công nhân lâm trường cũ. Tuy nhiên, khi bệnh viện chuyển về đây, người ta lại vứt rác đầy giếng, nguồn nước thải cũng chảy trực tiếp xuống giếng khiến nguồn nước ngầm bị ô nhiễm nặng. Nước giếng của các hộ xung quanh dù nhìn bên ngoài vẫn trong nhưng có mùi hôi tanh. Bây giờ, người dân dùng nước giếng chủ yếu để tưới cây, nhiều gia đình đã lấp giếng.
Không chỉ nguồn nước ngầm bị ô nhiễm nghiêm trọng mà quy trình xử lý rác thải của bệnh viện cũng khiến nhân dân rất bức xúc.
Nhà ông Phạm Văn Sơn, Phó thôn Sông Lô 4, nằm ngay sát những hố rác thải của bệnh viện. Theo ông Sơn, khoảng năm 2007, Bệnh viện Đa khoa Yên Sơn khoanh một khoảnh đất nhỏ chừng 300m2 ngay phía sau bệnh viện để chôn lấp rác thải y tế, rác thải sinh hoạt. Điều đáng nói, khu chôn lấp rác của bệnh viện nằm ngay sát khu dân cư, toàn bộ khu vực đều không có tường rào ngăn cách, gia súc đào bới rồi tha vào nhà, gây mất vệ sinh nên người dân đã tự xây dựng tường rào ngăn cách. Mỗi hố chôn rác được đào rộng khoảng 4m, chiều sâu khoảng 3m. Khi hố này chất đầy thì lại có hố khác, vì vậy ở đây có hàng chục hố rác. Các hố chôn lấp rác thải lại không được che đậy nên thường xuyên bốc mùi hôi thối, gây ô nhiễm không khí cả một vùng.
Ông Sơn cho biết tình trạng trên kéo dài nhiều năm nay. Thôn đã nhiều lần phản ánh lên bệnh viện, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng nhưng đến nay vẫn chưa được quan tâm xử lý.
Bệnh viện tiến thoái lưỡng nan
Rác y tế là chất thải nguy hại vì có khả năng lây truyền mầm bệnh ra cộng đồng nếu không được xử lý đúng cách. Theo thống kê của Bệnh viện Đa khoa Yên Sơn, trong năm 2013, bệnh viện phát sinh 380kg rác thải loại A (chất sắc nhọn là kim tiêm, chai, lọ thủy tinh) và 3.800kg rác thải loại B, loại C (gồm rác thải không sắc nhọn, chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao), trong đó trên 1.300kg được xử lý bằng cách đốt (riêng kim tiêm phải chuyển lên đốt tại Phòng khám Đa khoa khu vực Trung Môn), còn lại trên 2.800kg rác xử lý chôn lấp.
Làm việc với phóng viên, ông Tạ Văn Tình, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Yên Sơn cho biết bệnh viện được thành lập trên cơ sở vật chất của nông trường lập nghiệp trước đây, vì vậy cơ sở hạ tầng đã xuống cấp. Hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện được lấy từ cơ sở cũ với hệ thống tự tiêu 3 ngăn, nhưng nay đã hư hỏng nên nước thải rỉ ra ngoài. Bệnh viện có một lò đốt thủ công 1 buồng nhưng cũng đã lỗi thời, không đảm bảo tiêu chuẩn. Vì vậy chỉ đốt những loại rác thái thông thường như giấy, bao bì thuốc...
Đối với rác thải loại A, bệnh viện mang lên Phòng khám Đa khoa khu vực Trung Môn đốt, số còn lại được thu gom chôn ở khu vực sau của bệnh viện. Tuy nhiên do địa bàn chật hẹp trong khi số lượng bệnh nhân ngày càng đông nên rác thải ảnh hưởng đến môi trường xung quanh là điều không tránh khỏi.
Cũng theo ông Tình, năm 2009, trước kiến nghị của cử tri, đoàn kiểm tra gồm Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Tuyên Quang (nay là thành phố Tuyên Quang), Ủy ban Nhân dân xã An Tường đã đề nghị bệnh viện tiến hành xây dựng dự án bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật và đầu tư xây dựng hệ thống ống thoát nước đã qua xử lý để đảm bảo vệ sinh môi trường.
Bệnh viện đã có văn bản đề nghị Sở Y tế Tuyên Quang, các cơ quan chức năng trang bị lò đốt, xây dựng hệ thống xử lý nước thải, nhưng do bệnh viện nằm trong quy hoạch đầu tư nâng cấp, di dời đến địa điểm mới nên giai đoạn hiện tại không được đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý rác thải mới.
Năm 2009, Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng công trình Bệnh viện Đa khoa Yên Sơn giai đoạn 2009-2011. Tuy nhiên do điều kiện về vốn chưa đảm bảo nên đến nay, dự án chưa được triển khai.
Để hạn chế tình trạng ô nhiễm thời gian qua, Bệnh viện đa khoa Yên Sơn đã nỗ lực xử lý rác thải của bệnh viện nhằm hạn chế tới mức tối đa lây nhiễm, ô nhiễm đến các hộ dân xung quanh, nhưng để để công tác xử lý đạt tiêu chuẩn quy định thì vẫn còn khó khăn./.
