Ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc đang trên đà thua lỗ cả năm 2026, sau khi kết quả kinh doanh quý 3 sụt giảm mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Giá nhiên liệu bay tăng vọt, giá vé nội địa yếu và các cơn bão gây gián đoạn khai thác đã kéo lợi nhuận đi xuống ngay trong mùa kinh doanh tốt nhất của các hãng.
Số liệu dự báo do tập đoàn dịch vụ tài chính LSEG tổng hợp cho thấy Air China và China Eastern Airlines nhiều khả năng ghi nhận năm thua lỗ thứ bảy liên tiếp kể từ đại dịch COVID-19. China Southern Airlines cũng được dự báo sẽ quay lại tình trạng thua lỗ khi mới có lãi trở lại hồi năm 2025 sau chuỗi lỗ liên tiếp kể từ năm 2019.
Cụ thể, lợi nhuận ròng quý 3 của Air China giảm 92,6% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 270,6 triệu NDT, tương đương 40,62 triệu USD. China Eastern đạt lợi nhuận ròng 64 triệu NDT, giảm 98,2%. China Southern chuyển từ lãi ròng 3,84 tỷ NDT trong quý 3/2025 sang lỗ ròng 609 triệu NDT. Tính chung giai đoạn từ tháng 1-9/2026, cả ba hãng đều thua lỗ trong khi cùng kỳ năm ngoái đều có lãi.
Giới quan sát cho hay quý 3 trùng với mùa du lịch Hè cao điểm, cũng thường là quý kinh doanh hiệu quả nhất của các hãng hàng không Trung Quốc. Tuy nhiên, cả ba hãng đều cho biết giá nhiên liệu bay leo thang đã tác động tiêu cực đến kết quả kinh doanh cho giai đoạn này.
Giá nhiên liệu bay đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2. Các hãng hàng không Trung Quốc sử dụng hợp đồng phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu ở mức thấp hơn nhiều so với nhiều đối thủ tại châu Á và châu Âu, nên chịu tác động nặng nề hơn trước biến động giá dầu.
Bên cạnh đó, giá vé nội địa trong quý 3 giảm do cạnh tranh gay gắt, với sức ép từ đường sắt cao tốc. Công ty chứng khoán Huatai Securities ước tính doanh thu bình quân trên mỗi hành khách-km (chỉ số phản ánh giá vé) của Air China giảm 5% trong kỳ, khiến hãng không thể bù đắp chi phí nhiên liệu tăng cao.
Bên cạnh đó, môi trường cạnh tranh khốc liệt - với áp lực từ mạng lưới đường sắt cao tốc - đã khiến giá vé nội địa duy trì ở mức yếu trong quý 3. Đơn cử, công ty chứng khoán Huatai Securities ước tính giá vé bình quân của Air China đã giảm 5% trong giai đoạn này, khiến hãng không thể bù đắp được chi phí nhiên liệu tăng cao.
Nhận định về triển vọng thời gian tới, ông Nathan Gee, Trưởng bộ phận nghiên cứu vận tải khu vực châu Á-Thái Bình Dương tại BofA Global Research, dự báo các hãng hàng không Trung Quốc sẽ tiếp tục lỗ ròng trong quý 4 khi đây vốn là giai đoạn thấp điểm theo mùa.
Chuyên gia này cho biết khảo sát thị trường cho thấy giá vé nội địa sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng tháng 10 đã tăng ở mức hai con số so với cùng kỳ, nhờ các hãng hạn chế tăng nguồn cung chỗ. Dù vậy, biên lợi nhuận của các hãng hàng không Trung Quốc vẫn chịu sức ép rất lớn từ giá nhiên liệu tăng vọt và nhu cầu tiêu dùng yếu.
Các hãng đang tìm cách tăng số giờ bay trên mỗi tàu bay để kiểm soát chi phí, song khó có thể cắt giảm chi phí ở quy mô lớn./.