Tết Nguyên đán là khoảng thời gian đặc biệt nhất trong năm, khi nhịp sống chậm lại để nhường chỗ cho những bữa cơm đoàn viên, những cuộc gặp gỡ ấm áp bên gia đình, người thân.
Trên bàn ăn ngày Tết, bánh chưng, bánh tét, thịt kho trứng, kẹo mứt và những ly rượu chúc xuân gần như không thể thiếu.
Tuy nhiên, chính sự phong phú và kéo dài của các bữa tiệc lại trở thành “thử thách” lớn đối với vóc dáng và sức khỏe nếu không có chiến lược ăn uống, sinh hoạt hợp lý.
Tin vui là bạn không cần phải từ chối niềm vui ẩm thực ngày Tết để giữ dáng. Chỉ với một vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hằng ngày, bạn hoàn toàn có thể đón Tết trọn vẹn mà vẫn duy trì thể trạng cân đối, nhẹ nhàng.
Chủ động chuẩn bị trước mùa tiệc tùng
Tết không chỉ gói gọn trong vài ngày đầu năm mà thường kéo dài từ các buổi tiệc tất niên, gặp gỡ đối tác cho đến những cuộc sum họp gia đình, họ hàng. Việc liên tục ăn uống trong nhiều ngày, đặc biệt là các món chiên xào, nhiều đạm và chất béo, khiến lượng calo nạp vào dễ vượt xa nhu cầu của cơ thể.
Để tránh rơi vào tình trạng “ăn không kiểm soát," việc chuẩn bị trước mỗi bữa tiệc là vô cùng cần thiết. Một bữa ăn nhẹ trước khi đi dự tiệc - chẳng hạn như trái cây, sữa chua không đường hoặc một ít hạt, sẽ giúp bạn không quá đói, từ đó dễ kiểm soát khẩu phần hơn khi đứng trước bàn ăn đầy hấp dẫn.
Bên cạnh đó, rượu bia là yếu tố cần được cân nhắc kỹ. Đồ uống có cồn chứa lượng calo đáng kể, chủ yếu đến từ đường. Khi uống rượu, cơ thể sẽ ưu tiên chuyển hóa cồn trước, khiến quá trình đốt cháy chất béo và đường từ thực phẩm bị gián đoạn. Phần năng lượng dư thừa này dễ tích tụ thành mỡ, đặc biệt ở vùng bụng. Uống có chừng mực, không ép uống và xen kẽ nước lọc là những nguyên tắc quan trọng để bảo vệ vóc dáng lẫn sức khỏe.
Áp dụng quy tắc 80/20 để ăn Tết không áp lực
Thay vì ăn kiêng quá khắt khe trong dịp lễ, nhiều chuyên gia khuyến khích áp dụng quy tắc 80/20. Theo đó, bạn dành phần lớn thời gian cho các bữa ăn cân đối, đầy đủ dinh dưỡng, đồng thời cho phép bản thân thưởng thức những món yêu thích trong giới hạn hợp lý.
Cách tiếp cận này giúp giảm áp lực tâm lý, tránh cảm giác “tội lỗi” khi ăn uống ngày Tết. Tuy nhiên, điều quan trọng là vẫn duy trì khẩu phần vừa phải. Việc nạp quá nhiều calo trong một bữa không chỉ khiến cân nặng tăng nhanh mà còn dễ gây rối loạn tiêu hóa, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu hoặc mệt mỏi kéo dài - điều không ai mong muốn trong những ngày đầu Năm mới.
Ăn bánh kẹo Tết một cách thông minh
Bánh mứt là nét đặc trưng không thể thiếu mỗi dịp Tết, nhưng cũng là nguồn đường và năng lượng lớn. Để hạn chế nguy cơ tăng cân, bạn có thể thay thế một phần bánh kẹo truyền thống bằng các loại hạt rang như hạnh nhân, óc chó, hạt điều. Những loại hạt này giàu chất béo tốt, tạo cảm giác no lâu và có lợi cho tim mạch nếu sử dụng đúng lượng.
Với những người yêu thích vị ngọt, các loại mứt ít đường hoặc trái cây sấy tự nhiên là lựa chọn phù hợp hơn. Chà là sấy khô, chẳng hạn, không chỉ có vị ngọt tự nhiên mà còn chứa nhiều khoáng chất, giúp điều hòa huyết áp và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Trong văn hóa phương Đông, chà là còn tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy - rất phù hợp để đãi khách đầu năm.
Không bỏ bữa và ưu tiên chất xơ
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nhịn ăn hoặc bỏ bữa để “dành bụng” cho những bữa tiệc lớn là thói quen không có lợi. Việc này thường khiến cơ thể rơi vào trạng thái đói kéo dài, dẫn đến ăn quá nhiều ở bữa sau và khó kiểm soát lượng thực phẩm nạp vào.
Thay vào đó, hãy duy trì ăn đủ ba bữa mỗi ngày với khẩu phần hợp lý. Điều này giúp ổn định đường huyết, giảm cảm giác thèm ăn và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Chất xơ cũng là yếu tố dễ bị thiếu hụt trong các bữa ăn ngày Tết. Bắt đầu bữa ăn bằng rau xanh, củ quả ít gia vị hoặc các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, ngô, quinoa sẽ giúp bạn no lâu hơn, hạn chế việc ăn vặt và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Đừng quên đồ uống cũng ảnh hưởng đến cân nặng
Không chỉ thức ăn, đồ uống trong dịp lễ cũng là nguồn calo “ẩn” dễ bị bỏ qua. Nước ngọt, bia, rượu vang hay các loại đồ uống nhiều đường như trà sữa, càphê kem đều góp phần làm tăng năng lượng nạp vào cơ thể.
Giải pháp đơn giản là duy trì thói quen uống đủ nước lọc mỗi ngày. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, cảm giác thèm đồ ngọt sẽ giảm đi đáng kể, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa và giảm tình trạng đầy bụng thường gặp sau các bữa tiệc.
Duy trì vận động dù lịch sinh hoạt thay đổi
Nghỉ Tết thường đi kèm với việc giảm vận động do lịch sinh hoạt bị xáo trộn. Tuy nhiên, chỉ cần duy trì khoảng 30 phút vận động mỗi ngày, bạn đã có thể giúp cơ thể đốt bớt năng lượng dư thừa và giữ được sự dẻo dai.
Nếu không đến phòng tập, bạn vẫn có thể tập luyện tại nhà với các bài tập đơn giản như jumping jack để tăng nhịp tim, burpees để vận động toàn thân hoặc các động tác gập bụng kết hợp đạp xe nhằm tác động vào vùng bụng. Điều quan trọng không phải là cường độ quá cao, mà là sự đều đặn.
Ngoài ra, những hoạt động thường ngày như đi chợ Tết, dọn dẹp nhà cửa, trang trí không gian sống cũng là hình thức vận động nhẹ nhàng nhưng hiệu quả, giúp bạn vừa chuẩn bị cho Năm mới vừa duy trì thói quen di chuyển./.