Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan duy nhất có thẩm quyền cấp và quản lý mã trong nước, số series cho hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon trên Hệ thống đăng ký quốc gia. Trong đó, mã trong nước dùng để định danh duy nhất hạn ngạch phát thải khí nhà kính hoặc tín chỉ carbon trên lãnh thổ Việt Nam, được lưu trữ dưới dạng dữ liệu điện tử.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT quy định về quản lý và vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.
Theo quy định, mỗi cơ quan, tổ chức được cấp duy nhất một tài khoản trên Hệ thống đăng ký quốc gia, gắn với mã số thuế. Tài khoản này gồm nhiều tiểu khoản chức năng như đăng ký chung, số dư giao dịch, chuyển giao, vay mượn, bù trừ, nộp trả và phong tỏa. Mô hình quản lý được thiết kế tương tự hệ thống lưu ký tài sản tài chính.
Hệ thống đăng ký quốc gia sẽ là nơi ghi nhận tập trung toàn bộ hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon trên lãnh thổ Việt Nam.
Mỗi hạn ngạch, tín chỉ đều được cấp mã trong nước và số sê-ri riêng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, tránh trùng lặp và gian lận. Theo đó, mã của hạn ngạch phát thải khí nhà kính có 6 ký tự, còn mã của tín chỉ carbon gồm 9 ký tự. Dải số sê-ri của hạn ngạch phát thải khí nhà kính gồm mã trong nước và 10 chữ số tương ứng với số thứ tự của từng đơn vị trong tổng số lượng hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ trong giai đoạn.
Đối với tín chỉ carbon được xác nhận để trao đổi trên sàn giao dịch carbon, dải series gồm mã trong nước và chuỗi gồm 10 chữ số tương ứng với số thứ tự của từng đơn vị tín chỉ carbon trong tổng số lượng tín chỉ được cấp của một chương trình, dự án.
Thông tư quy định trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi có quyết định phân bổ hạn ngạch phát thải hoặc cấp tín chỉ carbon, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải hoàn tất việc đăng ký trên hệ thống và thông báo cho các bên liên quan. Thông tin này được đồng bộ với Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam để phục vụ giao dịch. Toàn bộ giao dịch được thực hiện dưới hình thức điện tử và xác thực thông qua nền tảng định danh của Cổng dịch vụ công quốc gia.
Các giao dịch sau khi xác thực có giá trị pháp lý tương đương văn bản có chữ ký của người đại diện hợp pháp. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan để đảm bảo tính minh bạch, bảo mật thông tin và công bố các báo cáo về tình hình sử dụng và giao dịch hạn ngạch, tín chỉ carbon.
Dữ liệu trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý là dữ liệu gốc. Từ đó, các cơ quan có thể đối chiếu và hiệu chỉnh trong trường hợp phát sinh sai lệch thông tin giữa các hệ thống, trừ trường hợp dữ liệu liên quan đến hoạt động lưu ký, giao dịch, thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon.
Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT cũng nêu rõ việc cung cấp, sử dụng và trao đổi thông tin được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin mạng và các quy định pháp luật có liên quan.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ban hành thông tư là bước đi quan trọng nhằm thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam trong việc giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường. Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon sẽ giúp tăng cường hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cơ quan tham gia vào các hoạt động giao dịch, bù trừ và giảm phát thải khí nhà kính; qua đó giúp Việt Nam tiến thêm một bước trong lộ trình xây dựng thị trường carbon, hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050./.