Giữa những ngày trung tuần tháng Tư, không khí Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer đã lan tỏa rộn ràng tại ngôi chùa Kh'leang trong lòng Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội). Đây không chỉ là dịp để người Khmer xa xứ hướng về nguồn cội, mà còn là nhịp cầu văn hóa kết nối các dân tộc anh em giữa lòng Thủ đô, hưởng ứng tôn vinh Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4).
"Vào Năm Mới" - Khởi đầu của hy vọng
Tết Chôl Chnăm Thmây (có nghĩa là "Vào Năm mới") là lễ hội lớn nhất trong năm của đồng bào dân tộc Khmer, thường diễn ra vào khoảng giữa tháng Tư Dương lịch. Đây là thời điểm giao mùa thiêng liêng: Kết thúc thời kỳ nắng hạn khô cháy để bước sang mùa mưa, chuẩn bị cho những vụ mùa mới đầy hứa hẹn.
Những ngày này, khuôn viên chùa Kh'leang đã tấp nập bước chân của các Phật tử và du khách. Trong những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, đồng bào Khmer cùng nhau chuẩn bị lễ vật, nhang đăng với sự thành kính và chỉn chu nhất.
Tính chất gắn chặt với vòng đời cây lúa của Tết Chôl Chnăm Thmây chính là minh chứng sinh động cho sự đa dạng mà thống nhất của nền văn minh lúa nước Việt Nam.
Sư thầy Kim Tuệ, Sư cả tại Chùa Kh'leang cho biết: "Tết Chôl Chnăm Thmây có ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng. Đây là dịp để đồng bào đến chùa tích lũy công đức thông qua các nghi lễ như sám hối với đấng sinh thành, cung thỉnh trai tăng, cầu siêu cho người đã khuất, tắm Phật và đắp núi cát..."
Đặc biệt, tinh thần đề cao đạo hiếu được xem là "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt các hoạt động lễ Tết. Cũng giống như Tết Nguyên đán của người Kinh, Chôl Chnăm Thmây là cơ hội quý báu để con cháu thể hiện lòng biết ơn vô hạn đối với công ơn dưỡng dục của ông bà, cha mẹ.
Một trong những hoạt động thu hút đông đảo người dân tham gia nhất là Lễ đắp núi cát (Anisong Valuk Phnum). Những ngọn núi cát nhỏ được tạo hình kỳ công không chỉ thể hiện lòng tôn kính tổ tiên mà còn gửi gắm mong cầu về sự ấm no, bình an cho gia đình và cộng đồng.
Nhịp cầu văn hóa giữa lòng Thủ đô
Trong làn khói hương trầm mặc, ông Sơn Del, đại diện đồng bào dân tộc Khmer đến từ Sóc Trăng, người đã có 10 năm gắn bó với việc quảng bá văn hóa tại Hà Nội không giấu nổi sự xúc động, bồi hồi trong không khí thiêng liêng và rộn ràng của Tết Chôl Chnăm Thmây giữa lòng Thủ đô.
"Tôi rất phấn khởi vì dù xa quê hương Sóc Trăng, đồng bào Khmer tại đây vẫn giữ được vẹn nguyên bản sắc truyền thống. Được thực hành Tết tại chùa và lan tỏa văn hóa của dân tộc mình tới du khách thập phương là niềm hạnh phúc lớn lao sau một thập kỷ miệt mài," ông Sơn Del chia sẻ.
Không chỉ là ngày hội riêng của người Khmer, Tết Chôl Chnăm Thmây tại Làng Văn hóa-Du lịch các Dân tộc Việt Nam đã trở thành điểm hẹn giao lưu văn hóa đặc sắc. Những điệu múa Răm vông uyển chuyển, những nụ cười rạng rỡ của đồng bào các dân tộc khác cùng tham gia lễ hội đã viết nên câu chuyện về tình đoàn kết gắn bó.
Tết Chôl Chnăm Thmây giữa lòng Hà Nội giờ đây không chỉ là ngày hội lớn của riêng đồng bào Khmer. Vượt lên trên những nghi thức tôn giáo, lễ hội đã trở thành điểm hẹn để các dân tộc anh em đang sinh sống ở Thủ đô giao lưu văn hóa, thắt chặt tình đoàn kết. Những nụ cười rạng rỡ, những điệu múa uyển chuyển hòa trong tiếng nhạc ngũ âm đã góp phần quảng bá mạnh mẽ nét đẹp văn hóa Khmer nói riêng và bức tranh văn hóa Việt Nam đa sắc màu nói chung đến với đông đảo du khách trong nước và quốc tế./.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về phát triển nhanh, bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế, chính trị, xã hội với văn hóa và con người.
Tầm nhìn đến 2030 xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến và đậm đà bản sắc; năm 2045 xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển.