Quy hoạch các tuyến đường vành đai khép kín sẽ giúp thành phố Hà Nội hoàn thiện kết cấu hạ tầng, giải quyết bài toán ùn tắc giao thông và mở ra không gian phát triển hành lang dọc trục các tuyến đường.
Sẽ có 8 tuyến đường vành đai
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, hệ thống đường vành đai của thành phố Hà Nội có tổng số 7 tuyến vành đai với tổng chiều dài 303,39km. Trong đó, 5 tuyến vành đai chính (Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 3, Vành đai 4, Vành đai 5) và 2 tuyến đường vành đai hỗ trợ (Vành đai 2,5; Vành đai 3,5).
Theo định hướng quy hoạch tổng thể Thủ đô, tầm nhìn 100 năm sẽ định hướng hình thành thêm một tuyến đường vành đai 4,5 (hiện trạng quy hoạch là trục kinh tế phát triển Bắc-Nam). Như vậy, trên địa bàn thành phố sẽ có 8 tuyến đường vành đai, với tổng chiều dài 377,04km.
Hiện, có 4 tuyến vành đai khép kín (Vành đai 2, Vành đai 3, Vành đai 4, Vành đai 5); 4 tuyến vành đai hở phục vụ bổ trợ, giảm tải cho các tuyến đường vành đai chính (Vành đai 1, Vành đai 2,5; Vành đai 3,5 và Vành đai 4,5).
Các tuyến vành đai đều có chức năng, vai trò kết nối giao thông với hầu hết các tuyến đường trục hướng tâm để phân bổ giao thông theo các hướng nội vùng và liên vùng; 5/8 tuyến được xác định là đường trục chính đô thị (Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4,5); 2/8 tuyến là cao tốc đô thị có thành phần đường cao tốc trên cao đối với các đoạn qua khu vực đô thị (Vành đai 3, Vành đai 4), một tuyến là đường cao tốc (Vành đai 5).
Phía Sở Xây dựng Hà Nội cũng tiết lộ việc đầu tư triển khai 8 tuyến đường vành đai đến thời điểm hiện nay hoàn thành được 98,14/377,04m (tương ứng 26,02%); đang thực hiện đầu tư 134,55/377,04km (tương ứng 35,68%); đang khai thác, chưa đầu tư theo quy hoạch 16,8/377,05km (tương ứng 4,48%); chưa nghiên cứu đầu tư 127,55/377,04km (tương ứng 33,83%) chưa được nghiên cứu hình thành dự án.
Đối với 5 tuyến vành đai nằm trong khu vực đô thị trung tâm (Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 2,5, Vành đai 3, Vành đai 3,5), có 2/5 tuyến được triển khai đầu tư thành nhiều đoạn tuyến khác nhau và chưa liên thông kết nối được các đoạn đã đầu tư (Vành đai 2,5, Vành đai 3,5).
Hà Nội làm cơ quan chủ quản Dự án tuyến đường kết nối Vành đai 4 với Vành đai 5
Ngoài ra, một số dự án, đoạn tuyến có số lượng giải phóng mặt bằng, tái định cư cũng như kinh phí rất lớn tác động ảnh hưởng không nhỏ đến ổn định dân cư cũng như tiến độ và tính khả thi khi triển khai thực hiện, trong đó phải kể đến: Vành đai 2,5 (3 đoạn gồm: Khu đô thị mới Dịch Vọng-Dương Đình Nghệ; Trung Kính-Trần Duy Hưng; Ngụy Như Kon Tum-Nguyễn Trãi-Đầm Hồng).
Đầu tư PPP đường Vành đai 4,5 và Vành đai 5
Trong thời gian tới, đối với tuyến đường Vành đai 2, Sở Xây dựng kiến nghị thành phố xem xét, chấp thuận phương án triển khai Dự án đầu tư xây dựng cải tạo, mở rộng tuyến đường Vành đai 2 trên cao và dưới thấp đoạn từ Ngã Tư Sở đến Cầu Giấy. Trong đó, Sở đã đề xuất phương án thực hiện với quy mô 53,5m (đường dưới thấp rộng 53,5m, đường trên cao rộng 19m) với tổng mức đầu tư khoảng 21.377 tỷ đồng (chi phí giải phóng mặt bằng là 16.913 tỷ đồng).
Sở Xây dựng kiến nghị thành phố giao Sở Tài chính tham mưu Ủy ban Nhân dân thành phố giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp đường Nguyễn Văn Linh theo quy hoạch.
Đối với tuyến đường Vành đai 2,5; thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố khẩn trương phối hợp với Sở Xây dựng, để tổ chức thẩm định thiết kế sau cơ sở Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 các đoạn gồm: Khu đô thị mới Dịch Vọng-Dương Đình Nghệ; Vũ Phạm Hàm-Trần Duy Hưng; Ngụy Như Kon Tum-Nguyễn Trãi, thành phố Hà Nội làm cơ sở tổ chức thi công hoàn thành trong năm 2026.
Với tuyến đường Vành đai 3, thành phố giao Sở Tài chính phối hợp với Ủy ban Nhân dân xã Quang Minh hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án xây dựng tuyến đường Vành đai 3 (đoạn từ nút giao với đường Võ Văn Kiệt đến đường Vành đai 4) trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, làm cơ triển khai các bước tiếp theo (khi dự án hình thành sẽ kết nối Vành đai 4 và đường kết nối Sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội).
Đối với tuyến đường Vành đai 4,5, thành phố xem xét, chấp thuận nâng quy mô tuyến đường trục kinh tế phát triển Bắc-Nam từ đường trục chính đô thị lên cấp đường vành đai, làm cơ sở nghiên cứu đưa ra quy mô cập nhật trong quy hoạch tổng thể Thủ đô, tầm nhìn 100 năm và điều chỉnh quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô, đồng thời giao Sở Tài chính tham mưu Ủy ban Nhân dân thành phố triển khai dự án hình thức đối tác công-tư (PPP).
Riêng tuyến đường Vành đai 5, Hà Nội tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu, bổ sung phương án đầu tư tuyến đường theo hình thức đối tác công-tư (PPP).
Hiện nay, thành phố đang tổ chức lập quy hoạch tổng thể Thủ đô, tầm nhìn 100 năm, Sở Xây dựng sẽ phối hợp chặt chẽ với Sở Quy hoạch Kiến trúc trong công tác định hướng quy hoạch hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông thành phố (đặc biệt là các tuyến đường Vành đai).
Sau khi quy hoạch đã nêu được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục báo cáo Ủy ban Nhân dân thành phố về phương án và lộ trình đầu tư hoàn thành các tuyến đường vành đai trên địa bàn thành phố./.