Ngày 25/2 (16 tháng Giêng năm Quý Tỵ), tại sân chùa Côn Sơn, tỉnh HảiDương long trọng tổ chức khai hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc 2013 và tưởng niệm679 năm (1334-2013) ngày mất của Đệ tam Tổ dòng thiền Trúc Lâm Huyền Quang Tôngiả.
Đây là sự kiện mở đầu trong bốn sự kiện văn hóa lớn của tỉnh Hải Dươnghưởng ứng Năm du lịch quốc gia khu vực Đồng bằng sông Hồng - Hải Phòng năm 2013.
Côn Sơn-Kiếp Bạc có ý nghĩa, tầm quan trọng trong lịch sử đất nước; thểhiện công lao to lớn của thiền phái Trúc Lâm, của Đệ tam tổ Huyền Quang Tôn giảvới sự nghiệp dựng nước, giữ nước, lòng tự tôn dân tộc.
Huyền Quang tên thật là Lý Đạo Tái, sinh năm 1254, tại hương Vạn Tư (naythuộc xã Thái Bảo, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh), thuộc dòng dõi quan lại nhàLý.
Ông là người thông minh, hiếu học, được mệnh danh là thần đồng, nổi tiếngkhắp xứ Kinh Bắc và cả nước. Năm 20 tuổi, ông đỗ đầu khóa thi Hương, 21 tuổi đỗđầu khoa thi Giáp Tuất.
Người đời gọi ông là Lý Trạng nguyên. Làm quan nhà Trần không lâu, ông từquan tìm đến tôn giáo, kiên trì học đạo và biên soạn kinh sách. Ông từng trụ trìở chùa Siêu Loại (Bắc Ninh), chùa Thanh Mai (Chí Linh), chùa Vân Yên là mộttrong những trung tâm Phật giáo lớn tại Yên Tử.
Ngoài ra, ông cùng Phật hoàng Trần Nhân Tông và Pháp Loa đi khắp nơi trongnước thuyết pháp, giảng kinh và trở thành vị Tổ thứ ba của thiền phái Trúc Lâm.Những năm cuối đời, ông về trụ trì tại chùa Côn Sơn, xây dựng tòa cửu phẩm liênhoa, biên soạn kinh sách truyền lại cho đời sau.
Ngày 23 tháng Giêng năm 1334, ông viên tịch tại chùa Côn Sơn, thọ 80 tuổi.Hàng năm, ngày mất của ông trở thành ngày giỗ Tổ của chùa Côn Sơn. Từ đó, ditích Côn Sơn luôn giữ vai trò là trung tâm Phật giáo xứ Đông xưa.
Cùng với lễ hội Côn Sơn, lễ hội truyền thống đền Kiếp Bạc được tổ chức từngày 15-20/8 âm lịch hàng năm để nhân dân cả nước bày tỏ tấm lòng tri ân với ĐứcThánh Trần Hưng Đạo Đại vương, vị Anh hùng dân tộc, nhà quân sự thiên tài cócông lao to lớn trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thế kỷ thứ 13.
Với những giá trị đặc biệt, khu di tích Côn Sơn-Kiếp Bạc đã được Nhà nướcxếp hạng di tích quốc gia năm 1962; năm 2012 được xếp hạng di tích quốc gia đặcbiệt và trong Lễ hội Côn Sơn-Kiếp Bạc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chínhthức công nhận lễ hội mùa Xuân Côn Sơn và lễ hội mùa thu Kiếp Bạc là di sản vănhóa phi vật thể quốc gia.
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc diễn ra từ ngày 23- 26/2 (14-17 thángGiêng ), với nhiều nghi lễ, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi mangđậm chất truyền thống, dân gian như lễ dâng hương, lễ khai hội, lễ tế trên núiNgũ Nhạc, lễ Đàn mông sơn thí thực, hội thi bánh chưng, bánh dày, vật dân tộc,liên hoan pháo đất, hát quan họ, thư pháp./.
Mạnh Tú (TTXVN)