Trong không gian văn hóa đa dạng và sắc màu của Ấn Độ, có những lễ hội không chỉ đơn thuần là tín ngưỡng, mà còn là bản tình ca ngọt ngào về sự gắn kết, lòng thủy chung cũng như tình nghĩa vợ chồng.
Một trong số đó là Karwa Chauth, lễ hội văn hoá lâu đời của những người theo đạo Hindu khi tất cả những phụ nữ đã lập gia đình nhịn ăn uống từ lúc Mặt Trời mọc đến lúc Trăng lên để cầu chúc cho “nửa kia” của mình được khỏe mạnh, bình an và sống lâu.
Trong tiếng Hindi, từ “Karwa” có nghĩa là bình đất nhỏ dùng đựng nước lễ, còn từ “Chauth” có nghĩa là ngày thứ tư sau trăng tròn, tính theo lịch của người Hindu.
Thời gian lễ hội diễn ra vào tháng Kartik, thường rơi vào khoảng tháng 10 hoặc tháng 11 dương lịch hằng năm. Năm nay, lễ hội Karwa Chauth diễn ra vào ngày 29/10 khi tiết trời ở Ấn Độ đã trở nên mát mẻ.
Ý nghĩa đặc biệt nhất của Karwa Chauth là những nghi thức tâm linh độc đáo và khoảnh khắc tôn vinh tình yêu đôi lứa, cũng như sự hy sinh thầm lặng của người phụ nữ dành cho gia đình và người bạn đời của mình.
Trước khi Mặt Trời mọc, những người phụ nữ thuộc nhiều thế hệ trong gia đình sẽ trao nhau những món quà nhỏ để cảm ơn và mẹ chồng chuẩn bị cho con dâu bữa ăn nhẹ ấm áp được gọi là Sargi (gồm trái cây, hạt, đồ ngọt và các món đồ bổ dưỡng) để tiếp năng lượng trước khi bước vào lễ nhịn ăn cả ngày.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Ấn Độ về ý nghĩa của ngày lễ này, Giáo sư Reena Mahwah - Chủ tịch Hội học giả châu Á - bày tỏ hạnh phúc trong ngày lễ Karwa Chauth: “Con dâu tôi thực hành nhịn ăn để cầu phúc cho chồng, tức là cho con trai tôi, nên tôi cũng yêu thương và tôn trọng con dâu mình. Tôi chuẩn bị quà và món ăn cho con dâu và ngược lại, con dâu tôi cũng tặng quà cho tôi vì đã sinh ra chồng cô ấy.”
Giống như tất cả những người phụ nữ khác, Giáo sư Mahwah cũng thực hành nhịn ăn trong ngày lễ Karwa Chauth để cầu phúc cho chồng mình. Trong thời gian từ khi Mặt Trời mọc đến khi Trăng lên, bà không ăn uống và luôn diện trên mình bộ sari truyền thống mang sắc đỏ may mắn, đeo trang sức lộng lẫy và vẽ những hoạ tiết Mehndi tinh xảo trên lòng bàn tay để thể hiện cho sự viên mãn, hạnh phúc.
Giáo sư Marwah chia sẻ niềm hạnh phúc: “Tôi vẽ hai chữ R trên lòng bàn tay, vì đây là hai chữ cái tên đầu tiên của tôi và chồng tôi. Tôi cũng vẽ cả hoa và trái tim để thể hiện tình yêu và sự tôn trọng của mình với ông ấy. Thường thì các bạn trẻ sẽ ra ngoài vẽ để có nhiều hình đẹp mang tính nghệ thuật, nhưng tôi tự vẽ ở nhà, đơn giản thôi nhưng vẫn thể hiện được tình yêu với chồng mình.”
Điểm nhấn chính của lễ hội là nghi thức khi những người phụ nữ cùng tụ tập tại một địa điểm chung, ngồi thành từng vòng tròn truyền tay nhau mâm lễ cầu phúc cho chồng mình. Họ thực hành nghi lễ trong niềm hạnh phúc và lòng tin tuyệt đối vào vị thần sẽ mang lại sức khoẻ, bình an và trường thọ cho “một nửa” của mình.
Cô Jyotsana Sharma, Tiến sỹ ngôn ngữ tiếng Anh, chia sẻ sau khi vừa thực hành lễ: “Tôi mang đến đây mâm lễ nhỏ gồm nước và bánh để cầu chúc cho chồng mình khoẻ mạnh, sống lâu. Đây chính là nước sau khi Trăng lên, chồng tôi sẽ trao cho tôi để thể hiện tình yêu của anh ấy. Ở Ấn Độ quanh năm có rất nhiều nghi lễ và đây là một trong những nghi lễ quan trọng đối với chúng tôi.”
Theo phong tục, khi Trăng bắt đầu lên, người vợ sẽ ngước nhìn ánh Trăng qua chiếc rây nhỏ và sau đó nhìn vào gương mặt chồng, trong khi người chồng trao cho vợ ngụm nước và miếng bánh ngọt đầu tiên, thể hiện tình yêu và sự bao bọc, cũng như chính thức khép lại một ngày nhịn ăn trong niềm hoan hỉ của gia đình.
Lễ Karwa Chauth năm nay diễn ra đúng chiều có mưa, nên nghi lễ ngắm Trăng không thực hiện được. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm đi ý nghĩa cũng như nét đẹp truyền thống của nghi lễ này.
Trong xã hội hiện đại, lễ hội Karwa Chauth không còn là nghĩa vụ riêng của người phụ nữ. Nhiều người chồng trẻ hiện nay cũng chủ động nhịn ăn cùng vợ để bày tỏ sự đồng hành, tôn trọng và tình yêu sâu sắc.
Lễ hội không chỉ là một nghi thức tâm linh truyền thống, mà còn là nét đẹp nhân văn chạm đến trái tim của bất kỳ ai khi tìm hiểu về văn hóa Ấn Độ. Đằng sau những nghi thức đó là lời gửi gắm chân thành về một tình yêu bền chặt, sự thấu hiểu và khát vọng bình an bên người bạn đời./.