Sau 12 năm tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, lực lượng “mũ nồi xanh” Việt Nam đã từng bước khẳng định năng lực, tinh thần trách nhiệm và đóng góp thiết thực tại các phái bộ.
Từ hai sỹ quan đầu tiên năm 2014, đến nay, Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, sỹ quan, quân nhân Quân đội nhân dân và Công an nhân dân tham gia các phái bộ gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi, khu vực Abyei, trụ sở Liên hợp quốc ở New York và Văn phòng Liên lạc của Liên hợp quốc tại Vương quốc Bỉ.
Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ được giao, cán bộ, chiến sỹ Việt Nam còn để lại dấu ấn qua những hoạt động hỗ trợ cộng đồng, góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước yêu chuộng hòa bình, qua đó nâng cao hình ảnh, uy tín và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Hành trình từ những bước đi đầu tiên
Tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là bước cụ thể hóa đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Ngày 23/11/2012, Bộ Chính trị thông qua “Đề án tổng thể về việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc”. Ngày 10/4/2013, Nghị quyết số 22-NQ/TW về hội nhập quốc tế tiếp tục xác định định hướng chủ động, tích cực tham gia các thể chế đa phương, trong đó có hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Ngày 27/5/2014, Bộ Quốc phòng công bố quyết định thành lập Trung tâm Gìn giữ hòa bình Việt Nam, tiền thân của Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam. Cũng trong năm này, hai sỹ quan Quân đội nhân dân Việt Nam đầu tiên được cử tới Phái bộ Liên hợp quốc tại Nam Sudan, đánh dấu việc Việt Nam chính thức tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.
Từ hai sỹ quan đầu tiên năm 2014, đến nay, Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, sỹ quan, quân nhân Quân đội nhân dân và Công an nhân dân tham gia các phái bộ gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi, khu vực Abyei, trụ sở Liên hợp quốc ở New York và và Văn phòng Liên lạc của Liên hợp quốc tại Vương quốc Bỉ.
Việt Nam đã triển khai 6 thê đội Bệnh viện dã chiến cấp 2 với biên chế 63 quân nhân, bắt đầu từ năm 2018 tại Bentiu, Nam Sudan; 3 thê đội Đội Công binh với 184 quân nhân, bắt đầu từ năm 2022 tại Abyei; cùng 137 lượt sỹ quan Quân đội nhân dân và 16 sỹ quan Công an nhân dân thực hiện nhiệm vụ theo hình thức cá nhân.
Một dấu mốc đáng chú ý là Đơn vị Cảnh sát Gìn giữ hòa bình số 1 của Việt Nam (VNFPU1) được phê duyệt nâng từ Cấp độ 2 lên Cấp độ 3 trong Hệ thống sẵn sàng năng lực của Liên hợp quốc (PCRS), cho thấy bước tiến về năng lực và mức độ sẵn sàng của lực lượng cảnh sát Việt Nam.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tiếp tục diễn biến phức tạp, Việt Nam vẫn duy trì được sự chủ động, bài bản trong công tác chuẩn bị lực lượng, huấn luyện và mở rộng hợp tác quốc tế.
Tháng 4/2026, Việt Nam đã đăng ký thành công 7 loại hình đơn vị gìn giữ hòa bình mới trên Hệ thống đánh giá năng lực sẵn sàng triển khai của Liên hợp quốc (PCRS) và được công nhận cấp độ 1.
Đóng góp thực chất, lan tỏa hình ảnh Việt Nam
Dấu ấn của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam được thể hiện rõ nét qua hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Các Bệnh viện dã chiến cấp 2 đã chăm sóc, điều trị cho nhiều nhân viên Liên hợp quốc và người dân địa phương; thực hiện những ca phẫu thuật phức tạp, trong đó có phẫu thuật vi phẫu nối bàn tay cho một đồng nghiệp Pakistan, đồng thời tham gia vận chuyển cấp cứu đường không nhiều trường hợp sản phụ nguy hiểm.
Tại Abyei, Đội Công binh Việt Nam phát huy năng lực chuyên môn, tham gia sửa chữa, nâng cấp đường sá và các công trình phục vụ phái bộ, góp phần cải thiện điều kiện hoạt động tại địa bàn.
Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, các lực lượng Việt Nam còn triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ cộng đồng như cải tạo trường học, dạy học cho trẻ em, khoan giếng nước, khám và cấp thuốc miễn phí, hướng dẫn người dân sản xuất nông nghiệp. Những việc làm thiết thực này góp phần tạo sự gắn kết với người dân địa phương và lan tỏa hình ảnh người lính Việt Nam thân thiện, trách nhiệm.
Những đóng góp đó cùng tác phong mẫu mực, tinh thần kỷ luật và khả năng phối hợp trong môi trường đa quốc gia đã giúp lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam được lãnh đạo Liên hợp quốc và đồng nghiệp quốc tế đánh giá cao.
Giữa vùng đất còn nhiều khó khăn của châu Phi, mỗi con đường được nối dài, mỗi cây cầu được gia cố, mỗi ngôi trường được dựng lên và mỗi nụ cười của người dân địa phương đều mang dấu ấn của những người lính công binh Việt Nam. Họ đã chứng minh rằng sức mạnh của hòa bình không chỉ đến từ việc ngăn chặn xung đột mà còn được tạo dựng bằng những công trình phục vụ cuộc sống, bằng lòng nhân ái và sự sẻ chia giữa con người với con người.
Chỉ huy Phái bộ UNISFA, chính quyền địa phương, người dân khu vực Abyei đánh giá rất cao và khẳng định Đội Công binh của Việt Nam đã làm thay đổi diện mạo Khu vực Abyei, làm tăng niềm tin của người dân khu vực đối với các lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc bằng năng lực chuyên môn và sự tận tụy trong công việc.
Người dân Khu vực Abyei luôn biết ơn Quân đội nhân dân Việt Nam đã cử Đội Công binh đến Phái bộ UNISFA để thực thi sứ mệnh hòa bình tại miền đất đầy khó khăn, gian khổ này.
Cách tiếp cận mới đầy tính nhân văn, nhân đạo vì cộng đồng của Quân đội nhân dân Việt Nam được chỉ huy Phái bộ và lãnh đạo Liên hợp quốc ghi nhận như một sáng kiến, mô hình tham khảo tốt và được ví như “luồng gió mới” trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
Hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo nền tảng cho bước phát triển mới
Cùng với xây dựng lực lượng, Việt Nam chú trọng hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động gìn giữ hòa bình. Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đã thể chế hóa đầy đủ đường lối, chủ trương của Đảng về việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Luật tạo hành lang pháp lý đầy đủ, vững chắc, lâu dài và ổn định cho việc triển khai lực lượng, đồng thời là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện công tác tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện, tổ chức lực lượng và bảo đảm các điều kiện thực hiện nhiệm vụ.
Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam chủ động mở rộng quy mô và đa dạng hóa loại hình lực lượng tham gia các sứ mệnh quốc tế trong thời gian tới.
Mở rộng tham gia, nâng cao chất lượng
Trong bối cảnh yêu cầu đối với hoạt động gìn giữ hòa bình ngày càng cao, nâng cao năng lực lực lượng là yếu tố quan trọng để Việt Nam tiếp tục đóng góp hiệu quả vào các sứ mệnh chung của Liên hợp quốc.
Thời gian tới, Việt Nam tiếp tục duy trì lực lượng tại các địa bàn, đồng thời tăng cường cả số lượng và chất lượng nhân sự, trang thiết bị phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, khả năng và điều kiện đất nước; chú trọng tăng tỷ lệ nữ quân nhân tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình.
Công tác đào tạo, huấn luyện cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Lực lượng tham gia cần được trang bị đồng bộ về ngoại ngữ, chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức gìn giữ hòa bình, luật quốc tế, luật nhân đạo, kỹ năng sinh tồn, kiến thức về đất nước và con người sở tại, quy định của Liên hợp quốc và yêu cầu cụ thể tại từng phái bộ.
Việc kết hợp kinh nghiệm, hỗ trợ của các đối tác quốc tế với xây dựng chương trình huấn luyện trong nước, tăng cường thực hành và diễn tập tổng hợp sẽ giúp lực lượng Việt Nam thích ứng nhanh với môi trường đa quốc gia, đa văn hóa và những điều kiện phức tạp tại các phái bộ.
Tại buổi tiếp Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Jean-Pierre Lacroix ngày 13/6/2026 tại Hà Nội, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến cho biết Việt Nam sẽ mở rộng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình thông qua việc triển khai thêm các loại hình đơn vị như bộ binh cơ giới, thông tin liên lạc, hỗ trợ sân bay và một số đơn vị khác; đồng thời đăng ký lực lượng vào Hệ thống sẵn sàng năng lực gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.
Việt Nam cũng tăng cường cử nhân sự tham gia thi tuyển vào các vị trí cấp cao của Liên hợp quốc. Phó Tổng Thư ký Jean-Pierre Lacroix đánh giá cao khả năng, tính chuyên nghiệp của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và khẳng định Liên hợp quốc ủng hộ những nỗ lực tăng cường, mở rộng hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này.
Tiếp tục khẳng định trách nhiệm của Việt Nam
Từ những sỹ quan đầu tiên năm 2014 đến gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sỹ tham gia các sứ mệnh tính đến nay, hành trình gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã trở thành một dấu ấn quan trọng trong hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng của Việt Nam.
Mỗi người lính “mũ nồi xanh” vừa thực hiện nhiệm vụ của Liên hợp quốc, vừa góp phần giới thiệu hình ảnh đất nước, con người Việt Nam thông qua năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và những hành động nhân văn đối với cộng đồng sở tại.
Cùng với nền tảng pháp lý được hoàn thiện, lực lượng ngày càng chuyên nghiệp và định hướng mở rộng tham gia, Việt Nam có thêm cơ sở để đóng góp hiệu quả hơn cho các sứ mệnh gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Qua đó, những đóng góp trên thực địa tiếp tục được chuyển hóa thành giá trị về hình ảnh, uy tín và vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế./.
