Việt Nam không chỉ có một cái tên được xướng lên trong danh sách giải thưởng World Travel Awards năm nay. Từ danh hiệu “Điểm đến hàng đầu châu Á” (lần thứ 8 được trao) và “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á” (lần thứ 4 được vinh danh) dành cho Việt Nam, đến Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Tà Xùa, Mộc Châu, Phong Nha-Kẻ Bàng, Tam Chúc… - những điểm đến rất khác nhau - cùng xuất hiện trong một bảng thành tích.
Đặc biệt, Việt Nam cũng được ghi nhận nhiều thương hiệu, sản phẩm du lịch ở các hạng mục hàng đầu khu vực.
Nếu coi mỗi giải thưởng là một dấu chấm, những dấu chấm năm nay đang nối thành một bức tranh dần hoàn chỉnh hơn: Việt Nam ngày càng được nhận diện bằng nhiều loại tài nguyên và trải nghiệm, thay vì chỉ một vài biểu tượng quen thuộc.
Khi Việt Nam được nhìn từ nhiều góc độ
Hà Nội được vinh danh là “Điểm đến thành phố cho kỳ nghỉ ngắn ngày hàng đầu châu Á.” Thành phố Hồ Chí Minh nhận hai danh hiệu về sự kiện, lễ hội và du lịch doanh nhân. Tà Xùa được gọi tên ở hạng mục “Điểm đến mới nổi hàng đầu châu Á.” Mộc Châu là “Điểm đến thiên nhiên vùng hàng đầu châu Á.”
Phong Nha-Kẻ Bàng tiếp tục được vinh danh “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á,” trong khi Tam Chúc được ghi nhận là “Thắng cảnh văn hóa hàng đầu châu Á.”
Ở cấp độ doanh nghiệp, Vietnam Airlines, Vietravel, Sun World Ba Na Hills, InterContinental Danang Sun Peninsula Resort, Salinda Resort Phú Quốc, Premier Village Phú Quốc Resort… cũng có tên trong danh sách giải thưởng năm nay.
Sự đa dạng này đáng chú ý hơn việc tổng số có bao nhiêu danh hiệu. Một điểm đến muốn cạnh tranh lâu dài không thể chỉ dựa vào một cảnh quan đẹp, mà sau mỗi chuyến bay chính là đường đến điểm tham quan, nơi ở, ẩm thực, vui chơi, mua sắm, sự kiện và vô số dịch vụ nhỏ mới tạo nên những điểm chạm trong tâm trí du khách.
World Travel Awards, với hệ thống giải thưởng trải rộng từ điểm đến, khách sạn, hàng không, lữ hành đến các sản phẩm và điểm tham quan, vì thế phần nào cho thấy những mắt xích khác nhau trong chuỗi giá trị du lịch đang cùng được nhận diện.
Lễ trao giải khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương năm nay quy tụ các tổ chức du lịch, khách sạn, hãng hàng không, nhà điều hành tour và điểm đến trong khu vực. Nhà sáng lập và Chủ tịch World Travel Awards, ông Graham Cooke, cho rằng các đơn vị được vinh danh là những đại diện tiêu biểu cho chất lượng và thành tựu của ngành du lịch trong khu vực.
Nhưng với Việt Nam, giá trị của những danh hiệu không chỉ nằm ở việc được gọi tên trên sân khấu quốc tế. Mỗi giải thưởng có thể giúp điểm đến được biết đến và lan tỏa hình ảnh nhiều hơn, nhưng quan trọng là chúng ta có gì hấp dẫn để biến sự chú ý ấy thành một quyết định lên đường.
Di sản không chỉ để được ngắm nhìn
Danh hiệu “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á” lần thứ 4 đưa câu chuyện văn hóa trở lại vị trí đáng chú ý trong bức tranh du lịch Việt Nam.
Đây là lợi thế không dễ sao chép. Một khu nghỉ dưỡng có thể được đầu tư ở nhiều nơi, một sản phẩm giải trí có thể được nhân rộng, nhưng những lớp ký ức, kiến trúc, phong tục, ẩm thực và đời sống tạo nên bản sắc của một vùng đất thì không thể dựng lên trong thời gian ngắn.
Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam cũng đặt di sản trong không gian phát triển mới. Nghị quyết yêu cầu gắn bảo tồn, phát huy giá trị di sản với phát triển bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và sinh kế cộng đồng; đồng thời xác định du lịch văn hóa, kinh tế di sản và những sản phẩm mang bản sắc là một phần của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Từ góc nhìn này, danh hiệu về di sản không chỉ là ghi nhận một “tài sản có sẵn,” mà đặt ra yêu cầu làm sao để những giá trị ấy được kể lại đủ hấp dẫn, được tổ chức thành trải nghiệm đủ tốt và tạo ra lợi ích đủ rõ cho nơi đang gìn giữ chúng.
Phong Nha - Kẻ Bàng là một ví dụ dễ thấy. Năm nay, vườn quốc gia tiếp tục nhận danh hiệu “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á” và đồng thời được ghi nhận ở cấp Việt Nam với danh hiệu về điểm đến thiên nhiên. Đây là lần thứ hai Phong Nha - Kẻ Bàng cùng nhận hai danh hiệu trong một mùa giải.
Giá trị của những danh hiệu ấy không chỉ dừng ở việc có thêm một chiếc cúp trong phòng trưng bày. Với một di sản tự nhiên, sự quan tâm của thị trường chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng cách quản lý lượng khách, bảo vệ hệ sinh thái, nâng chất lượng trải nghiệm và để cộng đồng quanh di sản có thêm sinh kế từ du lịch.
Ở khía cạnh này, Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn mở ra góc nhìn khác. Văn hóa được xác định là nền tảng cốt lõi, còn bản sắc và chất lượng trải nghiệm là lợi thế cạnh tranh; ngành du lịch phải chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.
Giá trị phía sau những chiếc cúp
Những giải thưởng liên tiếp là tín hiệu tốt, nhưng chúng cũng làm lộ ra một bài toán khó hơn: Việt Nam đã và đang làm gì với lợi thế đang có?
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khi trình bày những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 26-NQ/TW đã đánh giá chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam vẫn chưa tương xứng với lợi thế đặc sắc; sản phẩm còn thiếu tính đa dạng, chiều sâu và giá trị gia tăng.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị du lịch “từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế.”
Đặt chủ trương đó cạnh những danh hiệu vừa nhận được, bài toán của du lịch Việt trở nên sáng rõ hơn.
Hà Nội được đánh giá cao ở nhóm du lịch thành phố cho kỳ nghỉ ngắn ngày. Vậy điều đáng quan tâm tiếp theo không chỉ là thêm bao nhiêu khách đến, mà là làm sao một chuyến đi hai ngày có thể kéo dài ba hoặc bốn ngày, thậm chí hơn thế nhờ những sản phẩm văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật, mua sắm và đời sống đô thị đủ sức níu chân du khách.
Thành phố Hồ Chí Minh được ghi nhận về sự kiện, lễ hội và du lịch doanh nhân. Giá trị lớn hơn sẽ thu về nếu mỗi hội nghị, triển lãm hay sự kiện không chỉ tạo ra vài ngày lưu trú, mà kéo theo những chuyến tham quan, ẩm thực, mua sắm và trải nghiệm văn hóa ở thành phố và các địa phương lân cận.
Với những điểm đến mới như Tà Xùa, Mộc Châu, danh hiệu có thể giúp cái tên xuất hiện nhiều hơn trên bản đồ du lịch quốc tế. Nhưng khi khách bắt đầu tìm đến, câu chuyện lại chuyển sang quản lý điểm đến, hạ tầng, môi trường, chất lượng dịch vụ và khả năng để người dân địa phương cùng hưởng lợi.
Những yếu tố đó chính là khoảng cách giữa được biết đến và có sức cạnh tranh.
Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD và tập trung vào nhóm khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày.
Nghị quyết đồng thời yêu cầu phát triển du lịch như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, liên kết với văn hóa, giao thông, công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực khác.
Như vậy, những chiếc cúp World Travel Awards không phải đích đến cuối cùng. Chúng giống như tín hiệu từ thị trường rằng nhiều tài sản của Việt Nam đang được nhìn thấy và đánh giá cao.
Phần việc phía sau mới quyết định tín hiệu ấy có chuyển thành tăng trưởng thực chất hay không. Danh hiệu về di sản cần được nối với những trải nghiệm văn hóa có chiều sâu. Danh hiệu về thiên nhiên cần đi cùng năng lực bảo vệ tài nguyên. Còn giải thưởng về đô thị, sự kiện hay hàng không cần được nối với chuỗi dịch vụ để khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.
Khi những giá trị ấy tạo ra thành quả, câu chuyện không còn bó hẹp trong ngành du lịch, mà sẽ trở thành câu chuyện chung của cả “hệ sinh thái” văn hóa, giao thông, hàng không, thương mại, công nghiệp sáng tạo và cộng đồng địa phương.
World Travel Awards 2026 vì thế đem đến cho Việt Nam nhiều hơn một mùa giải thành công. Những danh hiệu giúp Việt Nam được nhìn thấy rõ hơn trên bản đồ du lịch châu Á, còn việc biến sự chú ý thành những chuyến đi có chất lượng, những khoản chi tiêu ở lại điểm đến và những sinh kế được mở rộng mới quyết định vị thế của du lịch Việt trong chặng đường tới.
Cúp có thể đưa một điểm đến lên sân khấu. Nhưng chất lượng của điểm đến mới giữ được du khách ở lâu và trở lại./.