Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chỉ trích Nga về việc nước này cấp quy chế tị nạn cho người tiết lộ thông tin tình báo của Mỹ Edward Snowden, cho rằng Kremlin đang “tư duy kiểu Chiến tranh Lạnh.” Xuất hiện trong một sô truyền hình khuya ngày 6/8 (giờ Mỹ), ông Obama nói Mátxcơva vẫn hỗ trợ Mỹ ở Afghanistan và trong cuộc chiến chống khủng bố nhưng cũng cho rằng Mỹ đang phải đối mặt với “những thách thức nghiêm trọng từ Nga trong thời gian gần đây.” “Đã có những lúc họ như trở lại với tư duy Chiến tranh Lạnh”, ông Obama nói trong chương trình “The Tonight Show with Jay Leno” của đài truyền hình Mỹ NBC. “Tôi đã nhiều lần nói với họ, với ngài tổng thống (Vladimir) Putin rằng quá khứ là quá khứ, và chúng ta phải nghĩ về tương lai. Không có lý do gì chúng ta lại không thể hợp tác hiệu quả hơn.” Obama khẳng định ông sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 tháng tới ở St. Petersburg, nhưng không nói ông có gặp ông Putin để có những trao đổi một đối một hay không. Obama nói ông “thất vọng” vì Nga cho phép Edward Snowden tị nạn tạm thời với thời hạn một năm. Snowden mới đây đã được phép tạm trú ở một căn nhà an toàn bí mật sau khi lẩn tránh ở sân bay tại Mátxcơva năm tuần qua. Washington đã hủy hộ chiếu của Snowden và yêu cầu đưa anh trở về Mỹ để đối mặt với các cáo buộc tiết lộ thông tin tình báo liên quan tới một chương trình thu thập dữ liệu tối mật quy mô lớn của Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA). Ông Obama cũng chỉ trích Nga sau một đạo luật mới ban bố mới đây hình sự hóa việc phát tán thông tin về tình dục đồng tính với trẻ vị thành niên, mà những người chỉ trích cho là đã hợp pháp hóa việc phân biệt đối xử ở quy mô lớn. “Tôi không thể nhẫn nại với những quốc gia tìm cách đối xử với người đồng tính nam, nữ và người trưởng giới theo những cách đe dọa họ,” ông Obama nói và nhắc rằng Nga “không phải là trường hợp duy nhất” đã thông qua các đạo luật như thế. Tổng thống Putin đã ký ban hành thành luật với các khoản phạt lên tới 5.000 rúp (156 USD) với những công dân phát tán thông tin về tình dục đồng giới với trẻ vị thành niên, nhưng những người chỉ trích lo ngại đó có thể là biện pháp hợp pháp hóa sự thù địch với người đồng tính. Dự luật đã gây tranh cãi trước Olympic mùa đông 2014 ở Sochi và gây quan ngại với các vận động viên và khán giả đồng tính sẽ tham gia sự kiện thể thao này. Nhưng ông Obama bác bỏ các quan ngại và nói ông Putin cùng nước Nga có lợi ích tối cao phải “đảm bảo Olympic sẽ thành công.” “Tôi cho rằng họ hiểu với hầu hết các nước tham dự Olympic, chúng ta sẽ không chấp nhận để những người đồng tính nam và nữ bị đối xử khác biệt,” ông Obama nói. “Họ là các vận động viên. Họ tới đó để tranh tài. Nếu Nga muốn duy trì tinh thần Olympic, thì mọi phán xét không nên đưa trên đường chạy hay đường bơi hay các thanh xà. Khuynh hướng giới tính của mỗi người không liên quan gì tới việc đó.”
Tổng thống Mỹ Obama và Tổng thống Nga Putin tại hội nghị G8 ở Bắc Ireland hồi tháng Sáu (Nguồn: AFP)
Nhà Trắng nói họ đang cân nhắc “tính khả thi” của một cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Obama và ông Putin đã được lên kế hoạch vào đầu tháng Chín tới. Các bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao của hai cường quốc sẽ gặp nhau ngày thứ Sáu ở Washington, khi họ trao đổi về các vấn đề Syria, Afghanistan và Iran. Washington và Mátxcơva từ lâu đã tranh cãi về Syria, do Nga ủng hộ chính phủ Tổng thống Bashar al-Assad trong khi Mỹ cung cấp viện trợ cho quân nổi dậy muốn lật đổ ông./.
Trần Trọng (Vietnam+)
