Đại hội XIV của Đảng xác định đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên,” góp phần tạo lập môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho phát triển đất nước.
Bám sát định hướng đó, công tác đối ngoại thời gian gần đây tiếp tục được triển khai chủ động, đồng bộ, toàn diện, từ mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thu hút đầu tư chất lượng cao đến hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực hiện các cam kết quốc tế, hướng tới chuyển hóa các cơ hội hợp tác thành nguồn lực phát triển thực chất.
Làm sâu sắc quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Đan Mạch, thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 19-24/10 là một trong những hoạt động đối ngoại cấp cao nổi bật, góp phần cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng.
Chuyến công tác không chỉ củng cố tin cậy chính trị, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác quan trọng tại châu Âu mà còn mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh, phục vụ các mục tiêu phát triển đất nước.
Một trong những kết quả nổi bật là Việt Nam và Đan Mạch nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện nhân dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Đây là bước phát triển mới trên nền tảng quan hệ Đối tác toàn diện được thiết lập năm 2013 và Đối tác chiến lược Xanh năm 2023, tạo khuôn khổ để hai nước tiếp tục làm sâu sắc hợp tác trên nhiều lĩnh vực, nhất là những lĩnh vực có thế mạnh và nhu cầu bổ trợ cho nhau.
Trong chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu, Việt Nam và Liên minh châu Âu tái khẳng định cam kết làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện được thiết lập tháng 1/2026, thúc đẩy triển khai đầy đủ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVFTA), sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVIPA).
Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác về công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo, chuyển đổi xanh, hạ tầng chiến lược; thúc đẩy đầu tư trong khuôn khổ sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu và Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng.
Trong chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ, hai nước nhất trí tiếp tục làm sâu sắc hợp tác song phương trên tất cả các lĩnh vực, hướng tới nâng cấp quan hệ Việt Nam-Bỉ lên Đối tác chiến lược vào thời điểm thích hợp. Hai bên chú trọng mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực cảng biển, logistics, năng lượng sạch, công nghệ cao và nông nghiệp.
Đáng chú ý, Hạ viện Liên bang Bỉ đã chính thức bỏ phiếu phê chuẩn EVIPA trong đêm 22/10, ngay trước cuộc hội kiến giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo Nghị viện Bỉ. Đây là bước tiến cụ thể trong tiến trình phê chuẩn Hiệp định, góp phần tạo thêm điều kiện thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, đầu tư giữa Việt Nam với Bỉ và Liên minh châu Âu.
Một dấu mốc khác là việc Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA (VEFTA) ngày 18/10, sau 14 năm đàm phán. Việc ký kết Hiệp định đánh dấu cột mốc quan trọng trong quan hệ giữa Việt Nam và EFTA, bao gồm các nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo, đồng thời thể hiện quyết tâm của hai bên trong việc tăng cường hợp tác kinh tế, thúc đẩy thương mại tự do và củng cố hệ thống thương mại dựa trên luật lệ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.
Cùng với việc mở rộng các khuôn khổ hợp tác kinh tế quốc tế, hoạt động xúc tiến, thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc tiếp tục được đẩy mạnh tại các địa phương.
Vừa qua, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh tiếp đoàn doanh nghiệp Hoa Kỳ, trao đổi cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số và năng lượng sạch. Thành phố Huế công bố định hướng thu hút đầu tư nước ngoài có trọng tâm, trọng điểm giai đoạn 2026-2030, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, công nghiệp xanh và các dự án tạo hiệu ứng lan tỏa…
Gắn hợp tác quốc tế với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng
Cùng với những kết quả đối ngoại và xúc tiến hợp tác kinh tế, các hoạt động hoàn thiện thể chế, tăng cường điều phối hội nhập quốc tế tập trung vào yêu cầu nâng cao hiệu quả thực hiện các cam kết đã ký kết.
Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội ngày 20/10 về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh hoạt động đối ngoại là nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển đất nước. Do đó, việc sửa đổi luật cần tạo thuận lợi cho hợp tác quốc tế thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại.
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng cho rằng, bên cạnh việc rà soát kết quả thực hiện những cam kết đã ký, cần xác định rõ định hướng, nội dung và lĩnh vực hợp tác trong thời gian tới, gắn hợp tác quốc tế với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, dữ liệu và kinh tế tri thức.
Vấn đề đặt ra không chỉ là gia tăng số lượng thỏa thuận hay mở rộng phạm vi hợp tác, mà còn ở khả năng tổ chức thực hiện, theo dõi tiến độ và giải quyết những vướng mắc phát sinh. Đây là yếu tố quyết định để kết quả đối ngoại được chuyển hóa thành các chương trình, dự án và hoạt động hợp tác cụ thể.
Yêu cầu này tiếp tục được nhấn mạnh tại Phiên họp lần thứ nhất của Ban Công tác liên ngành đối ngoại và hội nhập quốc tế về văn hóa, xã hội, giáo dục-đào tạo. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các cơ quan tăng cường phối hợp liên ngành, rà soát các cam kết quốc tế, xây dựng kế hoạch hợp tác gắn với nhiệm vụ, mục tiêu và sản phẩm đầu ra cụ thể; đồng thời phân định rõ các hoạt động cần phối hợp liên ngành với nhiệm vụ đối ngoại riêng của từng cơ quan để tránh chồng chéo.
Đối với giai đoạn 2027-2030, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực điều phối, rà soát các điều ước và thỏa thuận quốc tế, đồng thời chủ động đề xuất sáng kiến tại các diễn đàn đa phương. Trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và đào tạo, những định hướng này còn hướng tới khai thác hiệu quả nguồn lực tri thức, phát triển nhân lực, quảng bá hình ảnh Việt Nam và phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC 2026, diễn ra ngày 20-21/10 tại Hong Kong (Trung Quốc), Việt Nam tiếp nhận vai trò chủ trì Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027; đồng thời công bố đề xuất bốn chủ đề ưu tiên liên quan đến phát triển thị trường vốn, tài chính dựa trên dữ liệu, đa dạng hóa nguồn lực tài chính và nâng cao chất lượng nhân lực trẻ trong lĩnh vực tài chính.
Việc đảm nhiệm vai trò chủ trì tiến trình này đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng và chủ động của Việt Nam. Các nội dung ưu tiên được đề xuất cũng cho thấy sự gắn kết giữa việc tham gia xây dựng chương trình nghị sự hợp tác khu vực với những yêu cầu phát triển trong nước, nhất là huy động nguồn lực tài chính, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Việc triển khai những định hướng về đối ngoại, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đang được cụ thể hóa trên nhiều phương diện, từ mở rộng khuôn khổ hợp tác, thúc đẩy kết nối doanh nghiệp đến hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện.
Yêu cầu xuyên suốt là gắn hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế với những mục tiêu phát triển cụ thể, huy động hiệu quả nguồn lực bên ngoài trên cơ sở phát huy nội lực và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Đây cũng là cơ sở để các cơ hội được mở ra từ quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục chuyển hóa thành những kết quả phát triển thiết thực trong thời gian tới./.
Tăng cường hội nhập quốc tế để gia tăng sức mạnh quốc gia
Từ các cơ chế hợp tác đa phương, quốc phòng, an ninh đến văn hóa, có thể nói rằng, hội nhập quốc tế của Việt Nam đang được triển khai ngày càng toàn diện, với sự tham gia của nhiều lĩnh vực, chủ thể.
