Tại kỳ họp thứ sáu sáng 30/10, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thông qua Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, với định hướng phát triển mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, dân số dự kiến hơn 27 triệu người vào năm 2050.
Phạm vi lập quy hoạch là toàn bộ ranh giới hành chính Thành phố Hồ Chí Minh với diện tích khoảng 6.772,59km2, gồm 168 đơn vị hành chính. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ ranh giới hành chính Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố xung quanh, gồm Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và các khu vực không gian biển liên quan.
Quy mô dân số thành phố dự kiến đạt khoảng 18 triệu người vào năm 2030 và hơn 27 triệu người vào năm 2050. Về quy mô lao động, đến năm 2030, thành phố có khoảng 8,2 triệu người, đến năm 2045 có khoảng 10,7 triệu người và đến năm 2050 có khoảng 11,3 triệu người.
Mục tiêu, tầm nhìn phát triển thành phố được định hình theo ba giai đoạn, thể hiện quá trình nâng tầm vị thế từ đô thị nổi trội của Đông Nam Á, trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á, trước khi vươn tới mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, toàn diện, sánh ngang các đô thị hàng đầu thế giới trong dài hạn.
Về mô hình tăng trưởng, Quy hoạch xác định chuyển từ tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn, đất đai và lao động sang dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dịch vụ giá trị cao.
Giai đoạn 2026-2030 tập trung vào bốn trụ cột gồm công nghệ đột phá, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và dịch vụ đô thị. Giai đoạn 2031-2035 phát huy hiệu quả hạ tầng khung, nâng cao năng suất. Giai đoạn 2036-2045 chuyển mạnh sang kinh tế tri thức; sau năm 2045 duy trì tăng trưởng bền vững, hướng tới đô thị toàn cầu.
Trước đó, báo cáo tại kỳ họp, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, quy hoạch xác định bốn quan điểm lớn: Phát triển đô thị toàn cầu, lấy con người làm trung tâm; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ từ nghiên cứu đến thương mại hóa; cơ chế, chính sách mở, vượt trội, cạnh tranh quốc tế; tổ chức không gian tích hợp, hạ tầng hiện đại, kết nối đất liền-biển-hàng không.
Về mô hình phát triển tổng thể, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm. Cấu trúc gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.
5 cực động lực gồm: Lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; Đổi mới sáng tạo phía Đông; Công nghiệp, công nghệ cao, logistics phía Bắc; cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; đô thị, giáo dục, y tế phía Tây. Trong khi đó, 5 trung tâm vệ tinh gồm: Côn Đảo, Long Hải-Hồ Tràm, Hóc Môn-Củ Chi, Bàu Bàng, Tân Uyên-Bắc Tân Uyên.
5 hệ liên kết chiến lược gồm: Bắc-Nam liên kết từ cửa khẩu đến không gian biển, kinh tế lục địa đến kinh tế đại dương; Đông-Tây liên kết vùng Đồng bằng sông Cửu Long với Đông Nam Bộ; liên kết công nghiệp-sản xuất-logistics đa phương thức, tối ưu chuỗi cung ứng; hạ tầng đô thị đa tầng là xương sống phát triển đô thị và tái phân bố dân cư; liên kết xanh-xanh dương (sông Sài Gòn-sông Đồng Nai là trục trung tâm) là không gian sinh thái nền của thành phố đảm bảo phát triển bền vững.
Trong khi đó, 10 vùng quản trị phát triển sẽ dựa trên cơ sở chức năng chủ đạo, điều kiện đất đai, hạ tầng, môi trường, bản sắc và yêu cầu kiểm soát phát triển, đề xuất chỉ tiêu hạ tầng kỹ thuật và xã hội, tạo cơ sở quản lý và tổ chức thực hiện quy hoạch phù hợp với đặc thù từng khu vực.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, việc tổ chức lại không gian Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, chuyển từ tập trung lõi sang mạng lưới cực tăng trưởng liên kết chặt chẽ; ưu tiên phát triển nén theo TOD tại đầu mối giao thông, tái thiết khu vực kém hiệu quả. Tổ chức không gian ba chiều: mặt đất, ngầm và trên cao, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Về phát triển kinh tế, thành phố định hướng 10 ngành, lĩnh vực thuộc bốn nhóm cốt lõi. Trong đó, 4 ngành có giá trị gia tăng cao đóng góp vào tăng trưởng là sản xuất tiên tiến, trung tâm tài chính khu vực, dịch vụ số và AI và Trung tâm logistic tiên tiến.
Thành phố cũng hướng tới trở thành trung tâm văn hóa-sáng tạo hàng đầu cả nước, có vị thế trong khu vực Đông Nam Á, dựa trên ba trụ cột là bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, gắn với xây dựng con người phát triển toàn diện, là hình mẫu con người Việt Nam hiện đại.
Về giáo dục và đào tạo, đến năm 2050 là trung tâm giáo dục đại học, nghề nghiệp, khoa học, công nghệ hàng đầu châu Á, quy mô 2 triệu sinh viên, bổ sung 1.400-2.000 ha quỹ đất giáo dục đại học giai đoạn 2030-2050.
Ở lĩnh vực y tế, thành phố phát triển bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu, trục kết nối y tế du lịch, đẩy mạnh y tế dự phòng, y tế cơ sở, chuyển đổi số, thích ứng già hóa dân số, phát triển công nghiệp y-dược. Về an sinh xã hội, xây dựng hệ thống tiên tiến trong khu vực châu Á, phấn đấu đến năm 2045 là một trong những thành phố đáng sống nhất thế giới.
Thành phố cũng hướng tới trở thành trung tâm hàng đầu châu Á, dẫn dắt quốc gia và kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo vùng, ASEAN, quốc tế; đồng thời là trung tâm hàng đầu khu vực về đào tạo, thu hút nhân tài và kết nối tri thức, công nghệ, nhân lực của Việt Nam với khu vực và thế giới.
Đối với không gian ngầm, thành phố phát triển có trọng điểm tại các trung tâm, đầu mối giao thông, phân theo ba tầng (nông 0-20m, sâu 20-40m, rất sâu trên 40m). Đối với không gian tầm thấp và tầm cao, thành phố định hướng phát triển không gian ba chiều (3D) thành động lực tăng trưởng mới, bảo đảm an ninh, quốc phòng, phân vùng quản lý trên nền tảng không gian số và hạ tầng vật lý đồng bộ.
Về không gian biển, thành phố lấy Vịnh Gành Rái-Cần Giờ-Cái Mép, Thị Vải-Vũng Tàu-Côn Đảo làm không gian liên kết, tổ chức đồng bộ cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng, đô thị, du lịch biển-đảo, xác định tiêu chí, vị trí tiềm năng cho các dự án điện gió, lấn biển.
Sau khi Hội đồng Nhân dân thành phố thông qua, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố sẽ xem xét phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm theo thẩm quyền và tổ chức thực hiện quy hoạch bảo đảm chất lượng, tiến độ, đưa quy hoạch tổng thể thành phố sớm đi vào cuộc sống./.