Toàn cảnh Taliban tốc chiến giành quyền kiểm soát tại Afghanistan
Chỉ trong thời gian ngắn kể từ khi Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, Taliban đã chiếm được tất cả các thành phố lớn của quốc gia Nam Á này, bao gồm thủ đô Kabul, và tuyên bố kết thúc chiến tranh.
Lực lượng chính phủ đã không thể chống đỡ các đợt tấn công của Taliban nhằm vào các thành phố Kandahar ở miền Nam và Herat ở miền Tây sau nhiều ngày giao tranh.
Theo Đặc phái viên của Tổng thống Nga, các cuộc đàm phán hòa bình ở Afghanistan "sẽ theo cách này hay cách khác," vì "Taliban chưa thể và chưa chiếm được Kabul."
Taliban đã chiếm thủ phủ tỉnh Logar, chỉ cách thủ đô Kabul của Afghanistan 50km về phía Nam, mở đường cho việc giành quyền kiểm soát thành phố quan trọng nhất đất nước.
Một thành viên giấu tên của hội đồng địa phương cho biết Taliban gần như không gặp sự kháng cự nào. Việc chiếm được Pul-e-Alam đánh dấu bước tiến của Taliban trong mục tiêu tiến tới thủ đô Kabul.
Ông Munir Ahmad Farhad - quan chức phụ trách phát ngôn ở tỉnh Balkh của Afghanistan - cho biết Taliban tấn công thành phố Mazar-i-Sharif từ nhiều hướng.
Theo một nghị sỹ người Afghanistan, các tay súng của Taliban đã thiết lập kiểm soát trên toàn tỉnh Logar, bao gồm cả tỉnh lỵ; hiện Taliban chỉ còn cách thủ đô Kabul chưa đầy 80km.
Người đứng đầu hội đồng tỉnh Paktika của Afghanistan cho biết, thành phố Sharan đã rơi vào tay Taliban sáng 14/8; hiện tất cả các khu vực thuộc tỉnh này đã nằm dưới sự kiểm soát của Taliban.
Người đứng đầu hội đồng tỉnh Balkh cho biết thành phố Mazar-i-Sharif dường như đã thất thủ mà không có giao tranh nổ ra và các binh sỹ đã buông vũ khí và chạy về phía cửa khẩu biên giới Uzbekistan.
Tổng thống Biden đã ủy quyền triển khai khoảng 5.000 binh sỹ nhằm đảm bảo sơ tán nhân viên người Mỹ, các nước đồng minh và người Afghanistan hợp tác với Mỹ một cách an toàn và có trật tự.
Một thủ lĩnh Taliban cho biết đã ra lệnh cho các tay súng kiềm chế gây ra bạo lực tại Kabul, mở đường thoát an toàn cho bất cứ ai lựa chọn rời đi, yêu cầu phụ nữ hướng tới các khu vực được bảo vệ.
Hình ảnh chiếc trực thăng Chinook chuẩn bị đáp xuống nóc tòa đại sứ Mỹ ở Kabul diễn ra sau khi có tin các tay súng Taliban đã tiến vào cửa ngõ thủ đô của Afghanistan.
Quyền Bộ trưởng Nội vụ cho biết sẽ không xảy ra tấn công vào thành phố, và việc chuyển giao quyền lực cho chính quyền chuyển tiếp sẽ diễn ra một cách hòa bình.
Kênh truyền hình Al Arabiya xác nhận thông tin phái đoàn Taliban đến Phủ Tổng thống Afghanistan để đàm phán, đồng thời cho biết “chính phủ chuyển tiếp sẽ được thành lập trong vài giờ tới."
Một nhân chứng địa phương nói với đài Sputnik của Nga rằng Taliban đã chiếm căn cứ không quân Bagram, nơi vốn được lực lượng Mỹ bàn giao cho quân đội Afghanistan vào tháng trước.
Phát biểu tại Qatar trong khuôn khổ phái đoàn đàm phán Taliban, người phát ngôn Taliban cho biết: "Trong vài ngày tới, chúng tôi muốn có một sự chuyển giao (quyền lực) hòa bình."
Ngay khi có thông tin các tay súng Taliban tiến vào thủ đô Kabul, truyền thông Afghanistan đã đưa tin Tổng thống Ghani có thể từ chức “trong vài giờ tới” và chính phủ chuyển tiếp sẽ được thành lập.
Người phát ngôn lực lượng Taliban, Zabihullah Mujahid, cho biết lực lượng Taliban đã ra lệnh cho các tay súng tiến vào thủ đô sau khi cảnh sát Kabul rời vị trí chiến đấu của họ.
Hội đồng chuyển tiếp sau đó sẽ chuyển giao quyền lực cho lực lượng Taliban và phái đoàn do lãnh đạo Taliban, Abdul Ghani Baradar, sẽ đứng đầu chính quyền của Tổng thống Afghanistan.
Hai chỉ huy cấp cao của Taliban cho biết lực lượng này đã giành kiểm soát Phủ Tổng thống Afghanistan ở thủ đô Kabul. Hiện chưa có xác nhận từ phía chính phủ Afghanistan về tuyên bố nêu trên.
Trong bài đăng trên trang Facebook, Tổng thống Ashraf Ghani cho biết rằng nếu ông ở lại Afghanistan "sẽ có nhiều thương vong và thủ đô Kabul sẽ bị phá hủy"
Người phát ngôn của Taliban cho biết không cơ quan ngoại ngoại giao hay bất kỳ trụ sở nào ở Afghanistan bị nhắm mục tiêu, khẳng định đảm bảo sẽ đảm bảo an toàn cho công dân và các phái bộ ngoại giao.
Phát biểu trên kênh truyền hình Al Jazeera, ông Naeem cho hay Taliban hiện có một số kênh liên lạc với các quốc gia bên ngoài và mong muốn phát triển những kênh này.
Ngoại trưởng Antony Blinken nêu rõ: "Mỹ cùng cộng đồng quốc tế khẳng định rằng công dân Afghanistan và công dân quốc tế mong muốn rời khỏi phải được phép để làm việc đó."
Taliban tuyên bố họ sẽ thực hiện cuộc chuyển giao quyền lực trong hòa bình và không thực hiện các hành động trả thù, trong bối cảnh Mỹ và phương Tây đang sơ tán công dân khỏi Afghanistan.
Quan chức ngoại giao Nga khẳng định Nga sẽ không vội vàng công nhận chế độ Taliban ở Afghanistan và cho biết Đại sứ quán Nga tại Kabul tiếp tục hoạt động bình thường.
Lầu Năm Góc đã đưa ra những cảnh báo nghiêm trọng đối với Tổng thống Mỹ Biden ngay cả trước khi ông nhậm chức, về khả năng Taliban đánh bại quân đội Afghanistan.
Mỹ cho biết sẽ đảm nhận vai trò kiểm soát giao thông hàng không nhằm tạo điều kiện cho việc sơ tán người dân và hỗ trợ công tác an ninh sau khi Taliban chiếm Kabul.