Các sàn giao dịch chứng khoán thế giới vừa trải qua một năm đầy sóng gióbởi nhiều cú sốc nối tiếp nhau.
Khởi đầu là làn sóng bạo động tại Ai Cập, rồi “Mùa xuân Arập,” thảm họađộng đất kèm sóng thần ở Nhật Bản, “bóng ma” suy thoái kinh tế toàn cầu và nóngnhất là vẫn là cuộc khủng hoảng nợ công Eurozone ngày càng lan rộng.
Tất cả những điều trên cứ bám riết thị trường, làm sứt mẻ niềm tin củagiới đầu tư, khiến họ tháo chạy để đi tìm nơi trú ẩn an toàn hơn trong các kênhđầu tư khác, khiến màu đỏ ngập tràn các thị trường chứng khoán.
Năm 2011: Nhiều cú sốc bất ngờ
Phố Wall trải qua những tháng đầu năm khá yên ả khi thị trường liên tiếpđón nhận các tín hiệu lạc quan về tiến trình phục hồi của nền kinh tế Mỹ.
Màu xanh luôn hiển hiện khắp các sàn bởi giới đầu tư không ngần ngại đổtiền vào chứng khoán trong kỳ vọng nền kinh tế lớn nhất thế giới hồi sinh sẽ đưathị trường sớm trở lại những ngày hoàng kim trước thời kỳ khủng hoảng năm 2008.
Sắc xanh hy vọng của Phố Wall đã bất ngờ ngả sang gam màu u ám khi tìnhhình chính trị tại Trung Đông ngày thêm bất ổn. Tiếp đó thảm họa thiên nhiênkhủng khiếp giáng xuống xứ sở hoa anh đào đã đẩy Phố Wall tuột dốc sâu hơn.
Mặc dù vậy, suốt một mùa Hè rực đỏ ở Phố Wall vẫn có những phiên lẫn sắcmỗi khi các doanh nghiệp loan báo làm ăn có lãi là giới đầu tư lại hào hứng muavào chứng khoán, tạo ra những đợt tăng điểm khá bất ngờ và đẩy các chỉ số chứngkhoán chủ chốt lên các mức cao kỷ lục trong nhiều năm.
Lẽ ra điều kỳ diệu có thể xuất hiện vào tháng 10, nếu không xảy ra cú sốcMF Global. Phố Wall vẫn chưa hề lặng sóng trong những ngày cuối năm bởi kinh tếphục hồi trong loạng choạng.
Có lẽ ngày "vàng" hiếm hoi ở Phố Wall cuối tháng 11 nhờ sự hợp sức của cácngân hàng trung ương chủ chốt để cứu nguy thế giới đã mở ra cơ hội để sắc xanhlấn át sắc đỏ trên các bảng điện tử cho tới khi thị trường khép lại phiên cuốicùng trước kỳ nghỉ Giáng sinh, rồi Năm mới.
Bên kia bờ Đại Tây Dương chưa bao giờ thị trường chứng khoán châu Âu lạibị hứng chịu nhiều sóng gió như năm 2011 bởi cuộc khủng hoảng nợ công kéo dàihơn hai năm qua tại Khu vực đồng euro (Eurozone) ngày càng lan rộng và đã tiếngần hơn tới trung tâm châu Âu, đe dọa các nền kinh tế lớn và làm tổn thương cácsàn chứng khoán khắp châu lục.
Trong bốn tháng đầu năm, những ngày châu Âu xanh sàn không phải là ít, khigiới đầu tư kỳ vọng vào các nỗ lực ngăn chặn cuộc khủng hoảng nợ công lan rộng.
Có thể nói các nhà lãnh đạo châu lục và quốc tế luôn chạy marathon để tìmgiải pháp và nỗ lực đó ít nhiều đã được đền đáp bằng màu xanh ngắt trên các bảngđiện tử. Thăng hoa nhất có lẽ là sàn Frankfurt với chỉ số DAX lần đầu tiên kể từđầu năm 2008 xuyên ngưỡng 7.500 điểm.
Chỉ số CAC 40 tại Paris cũng leo lên mức cao mới 4.106,92 điểm. Nhưng rồicác kế hoạch thắt lưng buộc bụng đầy khắc khổ mà các nước đang nặng nợ phải ápdụng để vực dậy nền kinh tế và đổi lấy cứu trợ quốc tế đã bót nghẹt tăng trưởngkinh tế và đẩy nhiều nước ngấp nghé bờ vực suy thoái. Và từ đây tâm lý của giớiđầu tư chứng khoán đã chuyển từ trạng thái lo âu sang hoảng loạn và cuối cùng làtháo chạy khỏi các thị trường, nhấn các sàn chìm sâu hơn trong màu đỏ.
Trong những tháng cuối năm hy vọng bất chợt lại lóe lên khi các nhà lãnhđạo châu Âu tìm được sự đồng thuận để nhanh chóng dập tắt đám cháy khủng hoảngnợ công thông qua việc mở rộng quy mô Quỹ bình ổn tài chính châu Âu, siết chặtkỷ luật ngân sách, tăng khả năng thanh khoản cho hệ thống ngân hàng. Chớp lấythời cơ đó, nhiều sàn đã xanh trở lại, nhưng chỉ là tạm thời.
Càng về cuối năm các thị trường chứng khoán châu Âu càng xuống dốc do cácnước vẫn chật vật chống bão khủng hoảng nợ công. Thảm bại nhất trong số các sànchủ chốt châu Âu trước khi thị trường nghỉ lễ Giáng sinh là sàn Milan để mất 25%giá trị do giới đầu tư lo ngại khả năng vỡ nợ ở nền kinh tế lớn thứ ba Eurozonenày.
Chỉ số FTSE 100 của London cũng sụt mất 6,5% cho dù Anh vẫn đứng ngoàiEurozone khu vực đang bị khủng hoảng nợ công tàn phá đến kiệt quệ. Sàn Frankfurtgiảm mất 15% giá trị so với mức giảm 18% của sàn Pari hay 13% của sàn Mađrít.
Thị trường chứng khoán Tokyo cũng đi qua nhiều sóng gió chẳng kém gì PhốWall bởi nền kinh tế vẫn tăng trưởng ì ạch và tác động nằm ngoài tiên lượng củathảm họa động đất kèm sóng thần hồi tháng Ba gây ra khủng hoảng hạt nhân cùngnhững bất ổn từ bên ngoài, nhất là cuộc khủng hoảng nợ Eurozone và lũ lụt tạiThái Lan.
Chưa thoát khỏi cái "bóng" của cuộc khủng hoảng nợ Eurozone và bất ổnTrung Đông, cả nước Nhật lại phải gồng mình chống đỡ thảm họa kép. Trong trạngthái hoảng loạn đến cao độ giới đầu tư chứng khoán không còn cách nào khác đãđua nhau bán tống bán tháo cổ phiếu, làm rung chuyển thị trường và đỏ sàn dàingày.
Khoảng một tháng trước khi tai họa ập xuống Nhật Bản, chỉ số Nikkei-225vẫn ở trên ngưỡng 10.000 điểm, thậm chí còn chạm tới mức cao từ đầu năm là10.891,60 điểm vào hôm 17/2.
Suốt cả mùa Hè sàn Tokyo vẫn bị ám ảnh bởi thảm họa, mà hậu quả nặng nềnhất là tốc độ tăng GDP quý II giảm tới 2% và đẩy đất nước rơi vào suy thoái.Theo sau đó, chỉ số Nikkei-225 tăng ít hơn là giảm và có lúc rơi xuống đáy dàingày.
Để chặn lại đà xuống dốc của chứng khoán Nhật Bản, hai Sở giao dịch chứngkhoán hàng đầu là Tokyo và Osaka đã loan báo kế hoạch sáp nhập vào tháng 1/2013để hình thành Sở giao dịch lớn thứ ba thế giới. Nhưng có lẽ bước đi đó chưa đủsức để lấy lại niềm tin của giới đầu tư khi mà chỉ số Nikkei-225 vẫn rớt xuốngmức thấp nhất trong 32 tháng qua (8.314,74 điểm) vào phiên 22/11 và vẫn trongtrạng thái lình xình cho tới những ngày cuối năm.
Năm 2012: Chưa thể hết trắc trở
Các thị trường chứng khoán thế giới có thể sẽ nếm trải thêm một năm hỗnloạn sau khi đi qua năm 2011 biến động mạnh nhất kể từ khi đại gia LehmanBrothers của Mỹ sụp đổ năm 2008. Chẳng còn gì là bất ngờ nếu các thị trườngchứng khoán toàn cầu tăng hoặc giảm 1% trong một phiên giao dịch hoặc tăng giảm5% trong một tuần.
Sự thay đổi tâm lý giữa ưa và không ưa mạo hiểm của giới đầu tư sẽ còntiếp diễn trong năm 2012.
Cuộc khủng hoảng nợ công sẽ tiếp tục là tâm điểm thị trường ít nhất làtrong quý I/2012, chứ chưa muốn nói là cả năm, vượt qua cả các bất ổn địa chínhtrị và cuộc đua vào Nhà Trắng.
Nếu biến chuyển theo chiều hướng xấu hơn, làn sóng bán tháo trên các thịtrường trái phiếu châu Âu và thị trường chứng khoán toàn cầu sẽ trở nên nghiêmtrọng hơn. Bởi vậy chứng khoán châu Âu sẽ đối mặt với một đợt hỗn loạn mới trongnăm 2012 sau một năm thị trường tuột dốc.
Richard Hunter từ công ty môi giới chứng khoán Hargreaves Lansdown nhậnđịnh vẫn còn bất ổn trong khu vực Eurozone. Khả năng một nước ngoại vi ra khỏiEurozone gia tăng khi tình hình Eurozone trở nên xấu hơn.
Trong khi đó Phố Wall cũng chưa thể khởi sắc mạnh hơn.
Dựa trên tốc độ tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp được dự báothấp hơn chỉ số S&P 500 sẽ dao động trong khoảng 700-900 điểm, giảm ít nhất 25%so với cuối năm 2011. Cùng chia sẻ quan điểm đó, nhà kinh tế Bob Janjuah củaCông ty Nomura cũng dự đoán chỉ số S&P 500 chỉ ở mức 810 điểm, giảm hơn 30% sovới mức hiện nay.
Trái lại chứng khoán Tokyo được dự đoán sẽ lấy lại động lực đi lên trongnửa sau của năm 2012 khi cuộc khủng hoảng nợ công Eurozone từng làm các sànchứng khoán toàn cầu điêu đứng suốt năm 2011 sẽ dịu dần và kỳ vọng vào triểnvọng kinh doanh của giới doanh nghiệp Nhật sau một năm "thất bát" do thiên tai.
Cho tới mùa Xuân, chỉ số Nikkei -225 vẫn dưới ngưỡng 8.000 điểm do nỗi locuộc khủng hoảng nợ công Eurozone tiếp tục ám ảnh giới đầu tư. Sau đó sẽ bậtnhanh để dao động trong khoảng 8.000-11.000 điểm so với mức gần 8.500 điểm cuốinăm 2011.
Nhưng dù sao giới đầu tư chứng khoán vẫn hy vọng năm 2012 sẽ không xảy ranhiều sự kiện gây chấn động thị trường như năm 2011 để họ lại hào hứng đổ tiềnvào chứng khoán và sớm trở lại những ngày hoàng kim./.
Hoàng Hà (TTXVN/Vietnam+)