Thực hiện Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội khóaXIII, chiều 12/8, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đã tổ chức phiên họpthẩm tra sơ bộ dự án Luật Hải quan sửa đổi với sự tham dự của các chuyêngia pháp lý đến từ các bộ, ngành Trung ương.
Luật Hải quan hiệnhành được Quốc hội thông qua ngày 29/6/2011, có hiệu lực từ 1/1/2002 vàLuật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được Quốc hội thôngqua ngày 14/6/2005, có hiệu lực thi hành từ 1/1/2006. Sau hơn 10 nămthực hiện, Luật Hải quan đã góp phần thúc đẩy tiến trình cải cách thủtục hành chính, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh pháttriển, đảm bảo an ninh kinh tế, lợi ích chủ quyền và an ninh quốc gia.
Theo Tờ trình của Chính phủ, lý do cần thiết phải sửa đổi LuậtHải quan hiện hành xuất phát từ nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế sâurộng, cần thiết phải sửa đổi luật để nội luật hóa các điều ước quốc tếvề hải quan mà Việt Nam tham là thành viên và góp phần tạo cơ sở pháplý để tham gia đàm phán các hiệp định quốc tế khác.
Việc sửa đổi LuậtHải quan cũng nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc hiện đại hóa hoạt độnghải quan điện tử, phục vụ có hiệu quả sự phát triển của hoạt động kinhtế đối ngoại trong chiến lược kinh tế xã hội giai đoạn mới. Ngoài ra,việc sửa đổi Luật Hải quan còn là hành động cụ thể đáp ứng yêu cầu cảicách hành chính, cải cách thủ tục hải quan hướng tới một hoạt động côngkhai, minh bạch, hiệu quả, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác bảo vệlợi ích chủ quyền quốc gia, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại.
Về quan điểm, những nội dung cơ bản sửa đổi dự án Luật Hải quanbao gồm các vấn đề cụ thể như thay đổi căn bản phương thức thực hiệnthủ tục hải quan, từ truyền thống sang điện tử; tiếp tục đơn giản hóathủ tục hành chính về hải quan; áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro trongkiểm tra, giám sát hải quan; có chế độ ưu tiên, tạo thuận lợi về thủ tụchải quan cho doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện; bổ sung cơ chế xác địnhtrước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan; tạo cơ sở pháp lý để thực hiệnthủ tục hải quan, chế độ kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo cơchế một cửa quốc gia.
Luật Hải quan lần này cũng sẽ được sửa đổi để nângcao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý hải quan; phòng chống buônlậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; sửa đổi những quy địnhphù hợp với văn bản pháp luật có liên quan và hoạt động xuất nhập khẩuvà kiện toàn hệ thống tổ chức hải quan…
Theo quan điểm của cơquan thẩm tra, Thường trực Ủy ban pháp luật tán thành với những lý docần thiết phải sửa đổi Luật Hải quan; đồng thời đóng góp nhiều ý kiến vềbố cục của dự thảo cũng như những nội dung cơ bản và sửa đổi của dự ánluật. Đánh giá chung về tổng thể dự án luật, các thành viên Ủy ban Phápluật và các đại biểu cũng cho rằng, cơ quan soạn thảo đã chuẩn bị khátốt cho dự án với nhiều chuyên đề được nghiên cứu công phu, hồ sơ dự ánđầy đủ, toàn diện những vấn đề có liên quan.
Tại buổi làm việc,nhiều ý kiến đề nghị Ban soạn thảo cần quy định chi tiết hơn trong dựthảo luật hoạt động phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyềntrong phòng chống tội phạm buôn lậu, gian lận thương mại để đảm bảo tínhkhả thi trong xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Quy định cụ thể thẩmquyền, hành vi mang tính nghiệp vụ của lực lượng hải quan, đảm bảo côngkhai, minh bạch, tránh lạm quyền như: Công tác trinh sát, dừng, kiểmtra phương tiện, hàng hóa, tạm giữ người, hàng hóa, công cụ hỗ trợ…
Các đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về thủ tục, hoạt động hảiquan đối với đặc khu hành chính, kinh tế; cụ thể hóa thẩm quyền xác địnhxuất xứ hàng hóa đối với cơ quan hải quan Việt Nam. Một số ý kiến đềnghị cơ quan soạn thảo cần trình bày cụ thể những vấn đề còn có ý kiếnkhác nhau giữa các cơ quan liên quan trong quá trình soạn thảo.
Theo lộ trình, Dự án Luật Hải quan sửa đổi sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Phiên họp thứ 20./.
Luật Hải quan hiệnhành được Quốc hội thông qua ngày 29/6/2011, có hiệu lực từ 1/1/2002 vàLuật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được Quốc hội thôngqua ngày 14/6/2005, có hiệu lực thi hành từ 1/1/2006. Sau hơn 10 nămthực hiện, Luật Hải quan đã góp phần thúc đẩy tiến trình cải cách thủtục hành chính, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh pháttriển, đảm bảo an ninh kinh tế, lợi ích chủ quyền và an ninh quốc gia.
Theo Tờ trình của Chính phủ, lý do cần thiết phải sửa đổi LuậtHải quan hiện hành xuất phát từ nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế sâurộng, cần thiết phải sửa đổi luật để nội luật hóa các điều ước quốc tếvề hải quan mà Việt Nam tham là thành viên và góp phần tạo cơ sở pháplý để tham gia đàm phán các hiệp định quốc tế khác.
Việc sửa đổi LuậtHải quan cũng nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc hiện đại hóa hoạt độnghải quan điện tử, phục vụ có hiệu quả sự phát triển của hoạt động kinhtế đối ngoại trong chiến lược kinh tế xã hội giai đoạn mới. Ngoài ra,việc sửa đổi Luật Hải quan còn là hành động cụ thể đáp ứng yêu cầu cảicách hành chính, cải cách thủ tục hải quan hướng tới một hoạt động côngkhai, minh bạch, hiệu quả, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác bảo vệlợi ích chủ quyền quốc gia, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại.
Về quan điểm, những nội dung cơ bản sửa đổi dự án Luật Hải quanbao gồm các vấn đề cụ thể như thay đổi căn bản phương thức thực hiệnthủ tục hải quan, từ truyền thống sang điện tử; tiếp tục đơn giản hóathủ tục hành chính về hải quan; áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro trongkiểm tra, giám sát hải quan; có chế độ ưu tiên, tạo thuận lợi về thủ tụchải quan cho doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện; bổ sung cơ chế xác địnhtrước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan; tạo cơ sở pháp lý để thực hiệnthủ tục hải quan, chế độ kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo cơchế một cửa quốc gia.
Luật Hải quan lần này cũng sẽ được sửa đổi để nângcao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý hải quan; phòng chống buônlậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; sửa đổi những quy địnhphù hợp với văn bản pháp luật có liên quan và hoạt động xuất nhập khẩuvà kiện toàn hệ thống tổ chức hải quan…
Theo quan điểm của cơquan thẩm tra, Thường trực Ủy ban pháp luật tán thành với những lý docần thiết phải sửa đổi Luật Hải quan; đồng thời đóng góp nhiều ý kiến vềbố cục của dự thảo cũng như những nội dung cơ bản và sửa đổi của dự ánluật. Đánh giá chung về tổng thể dự án luật, các thành viên Ủy ban Phápluật và các đại biểu cũng cho rằng, cơ quan soạn thảo đã chuẩn bị khátốt cho dự án với nhiều chuyên đề được nghiên cứu công phu, hồ sơ dự ánđầy đủ, toàn diện những vấn đề có liên quan.
Tại buổi làm việc,nhiều ý kiến đề nghị Ban soạn thảo cần quy định chi tiết hơn trong dựthảo luật hoạt động phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyềntrong phòng chống tội phạm buôn lậu, gian lận thương mại để đảm bảo tínhkhả thi trong xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Quy định cụ thể thẩmquyền, hành vi mang tính nghiệp vụ của lực lượng hải quan, đảm bảo côngkhai, minh bạch, tránh lạm quyền như: Công tác trinh sát, dừng, kiểmtra phương tiện, hàng hóa, tạm giữ người, hàng hóa, công cụ hỗ trợ…
Các đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về thủ tục, hoạt động hảiquan đối với đặc khu hành chính, kinh tế; cụ thể hóa thẩm quyền xác địnhxuất xứ hàng hóa đối với cơ quan hải quan Việt Nam. Một số ý kiến đềnghị cơ quan soạn thảo cần trình bày cụ thể những vấn đề còn có ý kiếnkhác nhau giữa các cơ quan liên quan trong quá trình soạn thảo.
Theo lộ trình, Dự án Luật Hải quan sửa đổi sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Phiên họp thứ 20./.
Quang Vũ (TTXVN)
