Năm 2012, ngành du lịch đón tiếp và phục vụ gần 6,8 triệu lượt khách quốc tế,trên 32 triệu lượt khách trong nước, tổng doanh thu từ du lịch đạt 160.000 tỷđồng. Ngành du lịch được đánh giá là một trong những ngành kinh tế trọng yếu củaViệt Nam, góp phần tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thu hút nguồn ngoại tệ lớn từnước ngoài.
Tuy nhiên, trong bối cảnh khó khăn hiện nay, những nhà quản lý du lịch cần cóchiến lược xây dựng thương hiệu điểm đến rõ ràng và mang tính dài hạn nhằm tạonên sức bật cho ngành công nghiệp không khói quan trọng này.
Vẫn thiếu tính chuyên nghiệp
Theo các chuyên gia về du lịch, du lịch Việt Nam đã phát triển khá nhanh trongthời gian qua, trở thành ngành kinh tế quan trọng của đất nước. Hình ảnh về dulịch Việt Nam đã bắt đầu được biết tới trên thị trường du lịch thế giới và khuvực.
Việt Nam được đánh giá là một trong những nhóm nước có triển vọng tăng trưởngdu lịch cao nhất thế giới, nhưng du lịch Việt Nam vẫn chưa phát triển tương xứngvới tiềm năng to lớn.
Ngành du lịch Việt Nam vẫn chưa tạo được một sản phẩm du lịch Việt Nam mangtầm vóc thương hiệu du lịch quốc gia. Điều cơ bản nhất mà du lịch Việt Nam đangthiếu là tính chuyên nghiệp.
Sự thiếu chuyên nghiệp đó thể hiện ở nhiều khâu, trong đó quan trọng nhất làkhâu phối kết hợp thiếu hiệu quả của các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch vàliên quan đến du lịch, từ các doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, nhà hàng, phươngtiện vận chuyển đến siêu thị, cửa hàng lưu niệm và các điểm du lịch.
Có những điểm du lịch được giới thiệu như là thiên đường nghỉ ngơi, trong cácấn phẩm du lịch, sách hướng dẫn du lịch, trên trang web... nhưng khi du kháchmới đặt chân đến sân bay đã vấp phải không ít sự khó chịu như cơ sở hạ tầng sânbay còn lạc hậu, môi trường bị ô nhiễm, kinh doanh chụp giật, chất lượng sảnphẩm và dịch vụ không đúng như quảng cáo và nhiều hạn chế khác.
Trong thời gian qua, một số doanh nghiệp du lịch Việt Nam bắt đầu quan tâm xâydựng và củng cố thương hiệu và thường đầu tư từ 1-5% doanh thu cho xây dựng vàquảng bá thương hiệu.
Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng và quảng bá thương hiệu, các doanh nghiệpdu lịch hiện còn gặp khó khăn về nhân lực, tài chính, giá dịch vụ, tình trạng viphạm bản quyền cũng như cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính. Nhiều doanhnghiệp còn chưa ý thức được vai trò và ý nghĩa quan trọng của thương hiệu tronghoạt động kinh doanh như nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thịtrường để thu hút khách du lịch.
Do đó, hầu hết các doanh nghiệp du lịch Việt Nam vẫn đang ở thế yếu về nănglực cạnh tranh thu hút khách du lịch do thương hiệu của doanh nghiệp chưa đượcbiết đến trên thị trường khu vực và thế giới.
Cần có bản sắc riêng
Theo ông Phạm Trung Lương, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu và Phát triển dulịch, xây dựng và quảng bá thương hiệu nhằm xác lập hình ảnh du lịch của mộtquốc gia một cách rộng rãi đối với khách du lịch trên toàn cầu là một nhiệm vụrất quan trọng trong công tác marketing điểm đến để khẳng định vị thế cạnh tranhcủa quốc gia với tư cách là một điểm đến du lịch quốc tế trên thị trường quốctế.
Để thu hút khách du lịch, các nước quan tâm phát triển du lịch đều phải chútrọng xây dựng và quảng bá thương hiệu du lịch quốc gia trên thị trường du lịchthế giới và khu vực.
Thương hiệu du lịch quốc gia không chỉ là những yếu tố hữu hình như khẩu hiệuquảng cáo, logo, trang web mà còn gồm các yếu tố vụ hình như thông tin quảngcáo, quan hệ công chúng và marketing trực tiếp, các sự kiện đặc biệt, chiến lượcbán và thực hiện sản phẩm/dịch vụ du lịch. Thương hiệu luôn luôn là hỗn hợp củatất cả các yếu tố này trong mối liên kết chặt chẽ với nhau.
Tạo dựng thương hiệu là một quá trình xây dựng và nhận dạng tính khác biệt, độcđáo và đặc trưng của một điểm đến du lịch. Hơn nữa, thương hiệu được sử dụng đểchào bán những giá trị độc đáo này tới khách du lịch tiềm năng. Tạo dựng thươnghiệu điểm đến du lịch có thể giảm rủi ro cho khách du lịch khi quyết định lựachọn địa điểm du lịch cho kỳ nghỉ của họ.
Khách du lịch cảm thấy tin tưởng với một thương hiệu mạnh vì nó cung cấp kiếnthức, thông tin, an ninh và sự chắc chắn. Tuy nhiên, ý tưởng để tạo dựng thànhcông một thương hiệu điểm đến du lịch đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ lưỡng và mấtnhiều năm.
Thương hiệu điểm đến không chỉ tạo ra mà còn khuếch trương quảng bá những đặctrưng một đất nước, một vùng hoặc một thành phố và để thành công, thương hiệuđiểm đến cần phải độc đáo và khác biệt.
Nếu một nước, một khu vực hoặc một điểm du lịch liên quan khác có các sảnphẩm tương tự rồi thì sức mạnh của thương hiệu nhanh chóng biến mất. Vì vậy,luôn luôn phải chú ý tới đối thủ cạnh tranh để xây dựng thương hiệu cho phù hợp.
Tạo dựng thương hiệu trên nền tảng văn hóa
Theo Tổng cục Du lịch năm 2013, ngành du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón 7,2triệu lượt khách du lịch quốc tế, tăng 5,15% so với năm 2012; phục vụ 35 triệulượt khách du lịch nội địa, tăng 7,69%; tổng thu từ khách du lịch đạt 190.000 tỷđồng, tăng 18,75%.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, nhận định năm 2013,khó khăn và thách thức còn nhiều cả trên thị trường thế giới cũng như trong nướcnhưng những yếu tố thuận lợi cơ bản thì ngành đã tạo dựng nên trong quátrình vừa qua.
Các địa phương trong cả nước, nhất là các tỉnh du lịch trọng điểm, năm qua đãtập trung đầu tư cơ sở vật chất, phát triển sản phẩm du lịch mới, kiểm soát vànâng cao chất lượng dịch vụ, đầu tư nguồn nhân lực du lịch. Xu hướng này sẽ thúcđẩy quá trình phát triển du lịch từ diện rộng sang chiều sâu.
Để đạt được mục tiêu trên, ngành du lịch sẽ đẩy mạnh các hoạt động xúc tiếndu lịch trong và ngoài nước, sẽ tiếp tục triển khai các đề án thu hút khách dulịch từ 8 thị trường du lịch trọng điểm gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc,Malaysia, Thái Lan, Australia, Pháp, Nga.
Đặc biệt, các doanh nghiệp cũng cần liên kết để xây dựng thương hiệu khôngchỉ riêng cho doanh nghiệp mà cho thương hiệu du lịch của quốc gia.
Cũng theo các chuyên gia về hoạt động du lịch, để xây dựng và quảng bá thànhcông thương hiệu du lịch Việt Nam trên thị trường du lịch thế giới và khu vực,làm cho khách du lịch trên toàn cầu có ấn tượng đặc biệt về thương hiệu du lịchViệt Nam, ngành Du lịch Việt Nam cần xây dựng chiến lược thương hiệu du lịchViệt Nam nằm trong Chiến lược marketing du lịch Việt Nam; xây dựng hình ảnh dulịch quốc gia dựa trên nền tảng văn hoá và tiềm năng thiên nhiên đa dạng củaViệt Nam để khẳng định thương hiệu của du lịch Việt Nam.
Cùng với việc thiết lập văn phòng đại diện du lịch quốc gia ở những thịtrường trọng điểm và tiềm năng và hình thành mạng lưới trung tâm thông tin dulịch tại các thành phố, trung tâm du lịch lớn ở trong nước để thúc đẩy quảng báthương hiệu du lịch Việt Nam, ngành du lịch cũng cần thúc đẩy quảng bá thươnghiệu du lịch Việt Nam ở nước ngoài tại các hội chợ, hội nghị, hội thảo du lịch quốc tế có tính chuyênnghiệp cao và sự hợp tác chặt chẽ của du lịch Việt Nam với hãng Hàng không ViệtNam.
Đồng thời, ngành cần huy động mọi cấp, mọi ngành và mọi tầng lớp nhân dântham gia vào hoạt động tiếp thị, xúc tiến một hình ảnh Việt Nam mới, năng độngvà đầy sức bật để khẳng định vị thế của thương hiệu du lịch Việt Nam trên thịtrường du lịch toàn cầu./.
Đỗ Thảo Nguyên (TTXVN)