Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, quỹ “Stop Alzheimer” tại Bỉ vừa công bố khoản tài trợ kỷ lục trị giá 5 triệu euro (khoảng 5,9 triệu USD) cho 23 dự án nghiên cứu về bệnh Alzheimer và các chứng rối loạn nhận thức khác.
Động thái này đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp điều trị hiệu quả cho bệnh Alzheimer, đồng thời khẳng định vị trí tiên phong của Bỉ trong cuộc chiến chống sa sút trí tuệ.
Tại Bỉ, khoảng 220.000 người đang phải sống chung với bệnh Alzheimer, và nếu tính cả những người thân trực tiếp chăm sóc, con số này lên tới gần 500.000. Hiện các trường đại học tại Bỉ đang sở hữu đội ngũ nghiên cứu hàng đầu thế giới về bệnh Alzheimer và các chứng rối loạn nhận thức khác.
Theo ông Joost Martens, Giám đốc Hiệp hội “Stop Alzheimer,” mặc dù một số loại thuốc điều trị đầu tiên đã xuất hiện trên thế giới song hiệu quả chưa cao và đi kèm nhiều tác dụng phụ.
Thực trạng này khiến vai trò của các nghiên cứu trong nước càng trở nên quan trọng, nhất là khi ngân sách nghiên cứu khoa học tại một số quốc gia, trong đó có Mỹ, bị cắt giảm đáng kể. Theo đó, việc tăng cường đầu tư cho lĩnh vực nghiên cứu bệnh Alzheimer được kỳ vọng không chỉ nâng cao hiểu biết về cơ chế bệnh lý mà còn tạo ra tác động thực tiễn đối với việc chăm sóc và điều trị bệnh nhân trong những năm tới.
Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra hội chứng sa sút trí tuệ, chiếm khoảng 60-70% các trường hợp. Đây là nhóm rối loạn nhận thức ảnh hưởng đến trí nhớ, ngôn ngữ, khả năng tập trung, tư duy và hành vi.
Bệnh thường khởi đầu bằng tình trạng lãng quên các sự kiện vừa xảy ra, lặp lại lời nói, khó tiếp nhận thông tin mới và dần dần dẫn đến mất khả năng định hướng, thực hiện các công việc phức tạp, đồng thời ngôn ngữ và tư duy logic cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Bên cạnh Alzheimer, các thể sa sút trí tuệ khác như bệnh thực thể Lewy hay thoái hóa thùy trán - thái dương cũng đang được nghiên cứu kỹ lưỡng. Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng điểm chung của hầu hết các chứng rối loạn này là sự tích tụ protein trong não, phá hủy tế bào thần kinh.
Trong bệnh Alzheimer, các protein Amyloid và Tau đóng vai trò chủ chốt, còn với các thể khác, protein Tau là yếu tố chính mà không nhất thiết xuất hiện các mảng bám Amyloid. Hiểu rõ cơ chế khởi phát bệnh là mục tiêu hàng đầu, nhằm phát triển các biện pháp phòng ngừa từ sớm, trước khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện.
Các bước tiến cụ thể đã được ghi nhận tại các trường đại học lớn của Bỉ. Tại Đại học Mons, nhóm nghiên cứu đã xác định một loại enzyme cPLA2-IVA đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của Alzheimer.
Hiện các nhà khoa học đang nỗ lực phát triển phân tử điều chỉnh hoạt động của enzyme này. Tại Liège, các nhà nghiên cứu đang cải tiến các bài kiểm tra nhận thức nhằm xác định chính xác những phần não bộ bị ảnh hưởng đầu tiên.
Giám đốc Hiệp hội “Stop Alzheimer” Joost Martens nhấn mạnh rằng mỗi dự án nghiên cứu đều được thực hiện bởi những đội ngũ dành cả đời mình để thấu hiểu bộ não, với mục tiêu mang lại hy vọng cho bệnh nhân và gia đình họ.
Giữa bối cảnh số ca sa sút trí tuệ ngày càng gia tăng, ông Martens cho rằng những nỗ lực nghiên cứu tại Bỉ đang tạo ra cơ sở vững chắc góp phần kiểm soát bệnh Alzheimer và các chứng rối loạn nhận thức khác trong tương lai./.