Một thanh kiếm thời Thập tự chinh dài khoảng 1 mét, có niên đại thế kỷ 12, vừa được phát hiện dưới đáy biển ngoài khơi bãi biển Dor, phía Nam thành phố Haifa-khu vực từ lâu được xem là trung tâm nghiên cứu khảo cổ học biển của Israel.
Thanh kiếm được Shlomi Katzin, sinh viên Khoa Văn minh Hàng hải thuộc Đại học Haifa, tình cờ phát hiện. Katzin cho biết khi đang bơi trong khu vực, anh nhận thấy một nhóm thợ lặn sử dụng máy dò kim loại, làm dấy lên nghi ngờ họ có thể là những kẻ săn tìm cổ vật trái phép.
Sau khi yêu cầu nhóm này rời đi, Katzin phát hiện thanh kiếm nằm dưới đáy biển và nhanh chóng báo cho Giáo sư Deborah Cvikel thuộc Trường Khảo cổ và Văn hóa Hàng hải của đại học, người sau đó liên hệ với Cơ quan Cổ vật Israel. Cơ quan này đã cấp phép đặc biệt để trục vớt hiện vật nhằm bảo tồn và tránh hư hại thêm.
Thanh kiếm được chuyển tới phòng thí nghiệm bảo tồn của Viện Nghiên cứu Hàng hải Leon Recanati thuộc Đại học Haifa, trước khi đưa đến Bệnh viện Medica Elisha ở Haifa để chụp CT bằng công nghệ tiên tiến.
Theo các nhà nghiên cứu, phương pháp quét không xâm lấn cho phép phân tích cấu trúc bên trong và đánh giá tình trạng kim loại dưới lớp kết tụ sinh vật biển dày tích tụ qua nhiều thế kỷ mà không làm hỏng hiện vật.
Kết quả chụp CT cho thấy đây là thanh kiếm dùng một tay, nhiều khả năng thuộc về một hiệp sỹ Thập tự chinh.
Các chuyên gia nhận định vũ khí này không được chế tạo tại địa phương mà được mang từ châu Âu tới trong thời kỳ Thập tự chinh. Hình ảnh cũng cho thấy lưỡi kiếm đã bị gãy, chỉ còn lại một phần nhỏ sắt nguyên gốc sau hàng thế kỷ nằm dưới nước.
Tiến sỹ Sarah Lantous, thuộc Khoa Văn minh Hàng hải của Đại học Haifa, cho biết kiếm là một trong những công cụ quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại. Bà nhấn mạnh" “Trong thời Trung Cổ, kiếm trở thành biểu tượng của tinh thần hiệp sỹ và đức tin Kitô giáo. Đây cũng là một trong những vũ khí phổ biến nhất của các hiệp sỹ Thập tự chinh, và sinh mạng của họ phụ thuộc vào nó.”
Theo bà, kiếm là vật có giá trị cao, được bảo quản cẩn thận, do đó việc phát hiện và nghiên cứu một hiện vật mang tính biểu tượng và cá nhân như vậy là rất hiếm, đồng thời góp phần làm phong phú thêm hiểu biết về văn hóa vật chất thời Thập tự chinh cũng như đời sống của các hiệp sỹ Frank tại Thánh địa.
Giáo sư Deborah Cvikel nhận định phát hiện này là cực kỳ hiếm và giúp làm sáng tỏ sự hiện diện của quân Thập tự chinh dọc bờ biển. “Chỉ có rất ít thanh kiếm tương tự từ thời kỳ này từng được phát hiện tại Israel. Khám phá này đóng góp đáng kể vào hiểu biết của chúng ta về việc sử dụng các điểm neo đậu ven biển và đời sống của các chiến binh khi đó,” bà nói.
Tiến sỹ Eyal Berkovitz, Giám đốc y khoa Medica Diagnostics và giảng viên Trường Y Đại học Haifa, cho biết công nghệ CT cho phép “nhìn xuyên qua các lớp thời gian và đá.”
Ông cho biết: “Chúng tôi có thể quan sát cấu trúc bên trong và tình trạng vật lý chính xác của thanh kiếm-những điều mắt thường không thể thấy-mà vẫn bảo toàn nguyên trạng hiện vật quý hiếm cho các thế hệ tương lai."
Trước đó, vào năm 2021, một thanh kiếm khác cùng thời kỳ Thập tự chinh cũng từng được phát hiện tại khu vực ven biển này./.
Phát hiện xưởng đá cổ quy mô lớn gần Jerusalem sau vụ trộm cổ vật
Theo IAA, địa điểm này nằm trên sườn phía Đông núi Scopus và được phát hiện hồi tháng trước trong quá trình theo dõi bí mật một nhóm tội phạm chuyên đào trộm cổ vật.
