Bước sang quý cuối cùng của năm 2026, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng tích cực, ghi nhận nhiều điểm sáng. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, nền kinh tế vẫn đối mặt áp lực về nhập siêu, vấn đề năng lượng… cần được tháo gỡ. Kiên định mục tiêu đặt ra cho cả năm, Chính phủ, bộ ngành và địa phương đang dồn lực cho quý nước rút.
Tại hội nghị tiếp xúc cử tri chiều 24/9 tại Hải Phòng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, 2026 là năm nền tảng để tạo đà, tạo thế, tạo lực cho phát triển trong nhiệm kỳ này và cho nhiều năm tới đây; được xác định là năm để bứt phá, để phấn đấu triển khai hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ cho cả nhiệm kỳ. Thời gian còn lại của năm 2026, Chính phủ kiên định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng đạt hai con số, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đạt mức cao nhất các mục tiêu đề ra…
Ưu tiên tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô
Trong bối cảnh các rủi ro, thách thức từ bên ngoài vẫn hiện hữu và khó lường, Đảng, Quốc hội và Chính phủ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc cho đầu tư - kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp, người dân và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.
Nổi bật là các chính sách hỗ trợ được duy trì và mở rộng, gồm giảm thuế thuế thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm trong giai đoạn 2026-2027; tiếp tục giãn, giảm thuế, phí, tiền thuê đất; đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đồng thời, Chiến lược quốc gia về AI theo Quyết định 1671/QĐ-TTg ngày 28/8/2026 chuyển trọng tâm từ ứng dụng sang nghiên cứu và phát triển AI nhằm tăng năng suất, hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Thực hiện cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tạo đột phá cho tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 258/NQ-CP ngày 31/8/2026 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030. Mục tiêu nhằm đổi mới thực chất, toàn diện công tác cải cách thủ tục hành chính, trọng tâm là cắt giảm, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh…
Những nỗ lực này đã đem lại kết quả trong thực tế. Tại hội nghị Hội nghị sơ kết nhiệm vụ quý 3, tháng 9; đồng thời triển khai nhiệm vụ tháng 10 và phương hướng nhiệm vụ quý 4 năm 2026 của Bộ Công Thương chiều 30/9, ông Bùi Huy Sơn- Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính cho biết, "Nhìn chung, sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và thị trường trong nước tiếp tục duy trì đà tăng tích cực, phần lớn các chỉ tiêu bám hoặc vượt kế hoạch.”
Đến hết 9 tháng, xuất khẩu tăng 24%, vượt kế hoạch 9 tháng 7,3%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 13,1-13,6%; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 12,1-12,2%...
Xuất khẩu nông lâm sản cũng có những điểm sáng. Khi báo cáo tại buổi làm việc gần đây với Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản, 9 tháng ước đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8%, bằng khoảng 75,9% mục tiêu kế hoạch đề ra là 74,2 tỷ USD. Một tín hiệu tích cực là xuất siêu trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt 16,9 tỷ USD.
Tại các địa phương, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế TP Hồ Chí Minh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, tín dụng được định hướng mạnh hơn vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Các động lực từ sản xuất, tiêu dùng, xuất khẩu và đầu tư tiếp tục được củng cố.
Tại kỳ họp Hội đồng Nhân dân TP Hồ Chí Minh ngày 22/9, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được cho biết, kinh tế - xã hội 9 tháng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, tạo nền tảng cho giai đoạn nước rút. Thành phố phấn đấu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026.
Với tốc độ tăng trưởng GRDP ước đạt 15,04% trong quý 3 và 12,54% trong 9 tháng năm 2026, Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước về tốc độ phát triển kinh tế. Đây là tiền đề quan trọng để thành phố tự tin bước vào quý 4 năm 2026 với đợt thi đua cao điểm "90 ngày đêm nước rút," quyết tâm hoàn thành toàn diện các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả năm, duy trì đà tăng trưởng 2 con số, đạt khoảng 13%.
Đà tăng trưởng công nghiệp lan tỏa mạnh mẽ tại nhiều địa phương tiếp theo đà tăng cao từ sản xuất công nghiệp 8 tháng. Trong bức tranh kinh tế chung của Quảng Ninh, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chính. Lũy kế 9 tháng, 12/12 dự án trọng điểm trong lĩnh vực này đã đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư gần 100.000 tỷ đồng, tăng 17,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Công nghiệp chế biến, chế tạo nổi lên là một trong những điểm tích cực tại Tuyên Quang khi trong 9 tháng duy trì mức tăng 14,02%, cao hơn kịch bản đề ra. Từ chè, đường, thép đến linh kiện điện tử, nhiều sản phẩm đạt mức tăng khá. Kết quả này bước đầu cho thấy động lực tăng trưởng công nghiệp có xu hướng dịch chuyển từ khai thác tài nguyên sang mở rộng chế biến, chế tạo và nâng cao giá trị hàng hóa…
Từ những tín hiệu tích cực, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã điều chỉnh nâng mạnh dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 lên mức 7,8%, tăng đáng kể so với con số 7,2% đưa ra trong báo cáo tháng 7.
Phát biểu tại cuộc họp báo công bố báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á ngày 23/9, Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty đánh giá: “Việt Nam bước vào năm 2026 với đà tăng trưởng mạnh mẽ và tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong nửa đầu năm dù bối cảnh toàn cầu còn nhiều bất định.”
Ông Shantanu Chakraborty nhận xét sự tăng trưởng này diễn ra đồng đều trên nhiều lĩnh vực, với sự mở rộng liên tục của ngành chế biến - chế tạo, tiêu dùng nội địa khởi sắc, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì ổn định cùng các chính sách hỗ trợ kịp thời.
Đồng quan điểm, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam, nhấn mạnh điểm đáng chú ý của kinh tế Việt Nam trong thời gian qua là tăng trưởng không chỉ đến từ một khu vực đơn lẻ mà bao trùm trên rất nhiều ngành: công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, nông nghiệp, tiêu dùng, đầu tư, thương mại. Trong đó, hai động lực rất quan trọng với kinh tế Việt Nam là đầu tư và sản xuất.
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một điểm sáng, khi vốn đăng ký và giải ngân trong giai đoạn 6 tháng, 7 tháng và 8 tháng đầu năm đều tăng, cho thấy Việt Nam tiếp tục là điểm đến quan trọng của chuỗi sản xuất trong khu vực….
Bên cạnh đó, thị trường tài chính và chứng khoán cũng đón nhận tin vui với việc nâng hạng thị trường chứng khoán, đây là cơ hội thu hút thêm vốn trung - dài hạn quốc tế chất lượng.
Áp lực và kỳ vọng cuối năm
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc những tháng cuối năm 2026, bức tranh kinh tế vĩ mô ghi nhận có sự bứt phá đà tăng trưởng đang được thúc đẩy nhờ sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và nỗ lực bứt phá của các địa phương trong việc đẩy nhanh tiến độ hạ tầng, xuất khẩu giữ đà tăng trưởng… Song áp lực nhập siêu gia tăng cùng những yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế, việc tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, bảo đảm an ninh năng lượng và chủ động kiểm soát cán cân thương mại đang trở thành những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng bền vững.
Nhìn lại con số về đầu tư công, giá trị giải ngân lũy kế 8 tháng đầu năm đạt khoảng 513 nghìn tỷ đồng, tương đương 50% kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ, cao hơn mức 46% cùng kỳ năm trước và là tỷ lệ cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Riêng trong tháng 8, giá trị giải ngân đạt 95,7 nghìn tỷ đồng, cao hơn khoảng 55% so với mức bình quân tháng kể từ đầu năm, cho thấy tiến độ thực hiện các dự án được đẩy nhanh sau giai đoạn chững lại… Đến hết ngày 24/9/2026, theo Bộ Tài chính, cả nước đã giải ngân 567.776,1 tỷ đồng, đạt 55,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Tại các địa phương, Hà Nội có giá trị giải ngân lớn nhất với 101.600 tỷ đồng, tiếp đến là TP Hồ Chí Minh 89.500 tỷ đồng. Hải Phòng giải ngân 25.100 tỷ đồng; Hưng Yên 20.800 tỷ đồng; Tây Ninh 20.700 tỷ đồng và Đồng Nai 17.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, vẫn còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước. Trong đó, 10 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 20% hoặc chưa giải ngân.
Tại phiên họp gần đây về kiểm điểm tình hình triển khai, thúc đẩy giải ngân các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, tiến độ các dự án là do chủ đầu tư, các bộ ngành, địa phương xây dựng, đăng ký, do đó phải bảo đảm thực hiện theo cam kết, giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao; nhất là các nhiệm vụ thực hiện Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương; kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ theo kế hoạch khi không có lý do khách quan chính đáng.
Hiện nay, một số dự án yêu cầu tiến độ là rất cấp thiết, nhất là các công trình cần phải hoàn thành trong năm 2026, phải khẩn trương tập trung triển khai các giải pháp rất cụ thể, đồng bộ, bảo đảm hoàn thành, làm cơ sở đạt 100% giải ngân vốn đầu tư công.
Dòng vốn từ đầu tư công cũng cho thấy sự tác động lan tỏa sang hệ thống ngân hàng. Theo Bộ phận Phân tích Kinh tế và Thị trường Tài chính Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank), giải ngân đầu tư công được kỳ vọng tăng tốc trong những tháng cuối năm, qua đó bổ sung thêm thanh khoản cho nền kinh tế.
Thực tế, tăng trưởng huy động VND lũy kế từ cuối năm 2025 đến ngày 22/8/2026 đạt 8,77%, vượt mức 8,38% của tăng trưởng tín dụng, cho thấy một phần dòng tiền được bơm ra thông qua hoạt động đầu tư công có thể đang quay trở lại hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, dư địa cho lãi suất huy động giảm sâu hiện không còn nhiều do áp lực lạm phát, nhu cầu vốn tiếp tục duy trì ở mức cao để phục vụ các dự án hạ tầng và đầu tư quy mô lớn.
Bên cạnh đó, theo ông Bùi Huy Sơn- Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính nêu vấn đề: “Các vấn đề về công suất nguồn điện, chất lượng tăng trưởng xuất khẩu, nhập siêu, giá năng lượng… cần tiếp tục được theo dõi chặt trong quý 4.”
Theo Cục Điện lực, hệ thống điện trong 9 tháng qua cơ bản đáp ứng yêu cầu cung cấp điện phục vụ sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, nhiệm vụ bảo đảm cung ứng điện trong quý 4 năm 2026 và năm 2027 đòi hỏi các đơn vị tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, thủy văn, tình hình vận hành các nhà máy điện và khả năng cung ứng nhiên liệu.
Phân tích làm rõ thêm về vấn đề xuất nhập khẩu, ông Nguyễn Anh Sơn- Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhấn mạnh: Xuất khẩu 9 tháng năm 2026 tiếp tục tăng trưởng tích cực và vượt chỉ tiêu. Tuy nhiên, cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 21,83 tỷ USD khi nhập khẩu tăng 36,9%, cao hơn 12,9% so với xuất khẩu. Dù khoảng 90,5% kim ngạch nhập khẩu là máy móc, nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất, song nhập siêu đang là vấn đề cần tập trung xử lý trong những tháng cuối năm.
Cục Xuất nhập khẩu đã làm việc với doanh nghiệp sản xuất máy vi tính, điện thoại và doanh nghiệp nhập khẩu nông sản lớn để tìm giải pháp kiểm soát nhập siêu.
Từ nay đến cuối năm, nhu cầu tiêu dùng quốc tế được kỳ vọng cải thiện nhờ các dịp lễ, Tết, qua đó tạo thêm dư địa cho xuất khẩu. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, để kiểm soát nhập siêu, cần thúc đẩy sản xuất trong nước, khai thác hiệu quả các FTA, đa dạng hóa thị trường và chủ động cảnh báo về thuế quan, phòng vệ thương mại, xuất xứ, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao chất lượng, thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường.
Bộ Công Thương cũng sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất công nghiệp, thúc đẩy các ngành và địa phương còn tăng thấp hơn kịch bản; đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm, bảo đảm cung ứng điện đồng thời đẩy mạnh các chương trình khuyến mại, kích cầu quy mô lớn trong bối cảnh nhu cầu mua sắm thường tăng cao vào cuối năm…
Với đà phục hồi từ các ngành lĩnh vực cùng quyết tâm từ Chính phủ, các bộ ngành và địa phương, kinh tế Việt Nam đang bứt phá trong "quý nước rút" để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu tăng trưởng của năm 2026./.
Nhiều động lực củng cố triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2026