Vòng chấm Chung khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - Năm 2025 vừa chính thức khai mạc sáng nay, ngày 1/6, tại Hà Nội. Ban tổ chức chính thức công bố 177 tác phẩm vào vòng Chung khảo.
Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá: “Các tác phẩm lọt vào vòng chung khảo năm nay đã phản ánh sinh động, toàn diện các sự kiện chính trị lớn, các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước. Nhiều tác phẩm thể hiện rõ tinh thần đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số mạnh mẽ. Đã xuất hiện những tác phẩm báo chí sáng tạo lớn, với quy mô đồ sộ nhất từ trước đến nay.”
177 tác phẩm vào vòng chung khảo
Kể từ ngày 29/3/2007 Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 369/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Giải Báo chí Quốc gia, đến nay đã bước sang mùa giải thứ 20. Giải Báo chí Quốc tiếp tục khẳng định uy tín là giải thưởng nghề nghiệp danh giá nhất của giới báo chí cả nước.
“Nhìn lại quy mô và chất lượng của mùa giải 2025, chúng ta có quyền tự hào về sự trưởng thành không ngừng của báo chí cách mạng nước nhà. Số lượng tác giả, tác phẩm và số cơ quan báo chí tham gia năm nay tiếp tục đạt con số ấn tượng, bao phủ mọi vùng miền, từ các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia đến các cơ quan báo chí địa phương, vùng sâu, vùng xa,” Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhận định.
Theo ông Lê Quốc Minh, năm 2025 vừa qua là một năm đặc biệt khi đất nước kỷ niệm nhiều sự kiện trọng đại như: 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; kỷ niệm 100 năm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam.
Trước hàng loạt sự kiện lớn được báo chí theo sát, phản ánh kịp thời như vậy, Hội đồng sơ khảo đánh giá cao sự xuất hiện của các tuyến bài đa phương tiện sử dụng công nghệ AI, dữ liệu lớn (Big Data), báo chí giải pháp và báo chí dữ liệu. Điều này cho thấy báo chí Việt Nam không đứng ngoài dòng chảy công nghệ toàn cầu.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng sơ khảo, ông Nguyễn Đức Lợi, uy tín của Giải báo chí Quốc gia tiếp tục được khẳng định vững chắc, giá trị Giải vẫn được lan tỏa rộng khắp các cấp Hội và các hội viên.
Nhiều Liên Chi hội, cấp Hội lớn duy trì được chất lượng tác phẩm dự Giải tốt như: Liên Chi hội nhà báo Báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Quân đội Nhân dân, Báo Lao động, Báo Thanh niên... Nhiều Hội Nhà báo địa phương đã nâng cao chất lượng tác phẩm dự Giải như: Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Vĩnh Long...
Sau quá trình làm việc, 12 Tiểu ban của Hội đồng Sơ khảo đã công bố kết quả. Theo đó, trong số 1692 tác phẩm thuộc 13 loại Giải, Hội đồng Sơ khảo thống nhất lựa chọn được 177 tác phẩm vào vòng chung khảo.
Cụ thể, Giải Tin, bài phản ánh, phỏng vấn (báo in) chọn được 18/196 tác phẩm; Giải Xã luận, bình luận, chuyên luận (báo in) chọn được 16/124 tác phẩm; Giải Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép (báo in) chọn được 13/145 tác phẩm;
Giải Ảnh báo chí (Gồm ảnh đơn, nhóm ảnh, phóng sự ảnh) chọn được 11/115 tác phẩm; Giải Tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, chuyên luận (phát thanh) chọn được 7/31 tác phẩm; Giải Chương trình phát thanh tổng hợp, tọa đàm, phóng sự, phóng sự tài liệu, phóng sự điều tra (phát thanh) chọn được 16/127 tác phẩm; Giải Tin, phóng sự (truyền hình) chọn được 15/190 tác phẩm;
Giải Bình luận, chuyên luận, giao lưu, tọa đàm (truyền hình) chọn được 7/34 tác phẩm; Giải Phim tài liệu, ký sự truyền hình chọn được 17/124 tác phẩm; Giải Tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, chuyên luận, tọa đàm, giao lưu trực tuyến (báo điện tử) chọn được 21/263 tác phẩm;
Giải Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép (báo điện tử) chọn được 16/162 tác phẩm; Giải Báo chí đa phương tiện chọn được 15/159 tác phẩm; Giải Báo chí sáng tạo chọn được 5/22 tác phẩm.
Những “điểm sáng” mùa giải thứ XX
Chủ tịch Hội đồng sơ khảo, ông Nguyễn Đức Lợi đánh giá các tác phẩm dự Giải đã bám sát các chủ đề lớn từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước, tập trung vào các chủ trương, quyết sách của Đảng, Nhà nước, các sự kiện trọng đại của đất nước, dư luận quan tâm trong năm 2025.
Trong đó, có một số mảng đề tài nổi bật như: Cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sáp nhập đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; công tác tổ chức đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 tiến tới Đại hội XIV của Đảng; các mục tiêu, định hướng và tầm nhìn chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Các tuyến bài về sự kiện lớn của đất nước, các vấn đề thời sự tiêu biểu được quan tâm trong năm 2025, như: Lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9 (A80), Lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 50 năm (A50) Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; Các đề tài về thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là các vấn đề như giải ngân vốn đầu tư công, thu hút đầu tư, thúc đẩy xuất khẩu.
Nhiều tác phẩm kịp thời phản ánh những vấn đề nóng đang diễn ra trong đời sống xã hội như cuộc chiến chống buôn lậu, trốn thuế, các đại án tham nhũng, vấn đề thực phẩm bẩn, việc lập lại kỷ cương trong quản lý đất đai, những điểm nghẽn, vướng mắc khó khăn của nền kinh tế, hay công tác quản trị xã hội, đề xuất giải pháp tháo gỡ.
Nhiều tác phẩm viết về bão lũ, quản trị rủi ro thiên tai, xóa nhà tạm, nhà dột nát..., đã nêu được các dẫn chứng cụ thể chứng minh cho các quyết sách đang được triển khai đã có những hiệu quả trong thực tế. Các đề tài về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ quốc gia được thể hiện phong phú.
Theo Chủ tịch Hội đồng sơ khảo, bên cạnh những phóng sự, điều tra phanh phui, phê phán những mặt tiêu cực, tệ nạn, mặt trái cần lên án trong xã hội, mùa giải năm nay xuất hiện những ghi chép, chân dung người Việt thành công, giữ vững bản sắc Việt ở nước ngoài và trong nước; một số tuyến bài về những người lao động, trí thức, doanh nhân nhà quản lý với cách tiếp cận mới mẻ, được ghi nhận và đánh giá cao.
“Đối với báo chí hiện đại, nổi bật là các tác phẩm của Báo Nhân Dân, Hội Nhà báo Thành phố Hồ Chí Minh, Liên chi hội nhà báo Đài truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, báo VnExpress, VietNamNet, Lao Động, Thanh Niên, Tạp chí điện tử Tri Thức... Trong đó, Báo Nhân Dân là đơn vị có số lượng tác phẩm đăng ký tham gia nhiều và có chất lượng vượt trội."
Đáng chú ý, với hai nhóm thể loại Báo chí đa phương tiện và Báo chí sáng tạo năm nay được ban tổ chức đánh giá có nhiều tác phẩm quy mô lớn, đầu tư công phu, hấp dẫn và ứng dụng nhiều loại hình công nghệ, thể hiện rõ tính chất đa phương tiện, sáng tạo của báo chí.
“Từ thực tế của các kỳ sơ khảo gần đây, Tiểu ban Báo chí đa phương tiện và Báo chí sáng tạo cho rằng cần đưa ra các tiêu chí cụ thể để làm nổi bật hơn nữa tính chất đa phương tiện, tính chất sáng tạo của tác phẩm, như: đo đếm được mức độ tiếp cận, sự lan tỏa của tác phẩm; tỷ trọng điểm đối với từng loại ứng dụng, ưu tiên cho những tác phẩm ứng dụng được nhiều công nghệ trong tiếp cận độc giả...,” Chủ tịch Hội đồng sơ khảo Nguyễn Đức Lợi thông tin./.
Ở nhóm thể loại Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép, không ít tác phẩm thể hiện rõ sự dấn thân của các phóng viên nhà báo, kiên trì theo đuổi đề tài, có tác động xã hội tích cực. Các tác phẩm báo điện tử đã có sự đầu tư công phu, tích hợp đồ họa, videoclip và các yếu tố đa phương tiện đã góp phần tăng tính trực quan, sinh động, hỗ trợ hiệu quả cho nội dung. Tuy nhiên, một số bài còn thiên về hình thức mà chưa tương xứng với chiều sâu nội dung.
Đối với Báo in, chất lượng tác phẩm năm nay nhìn chung khá tốt, nhiều tác phẩm được đầu tư bài bản, công phu, kết cấu chặt chẽ, phân tích, đề cập vấn đề từ nhiều góc độ, có chiều sâu… Tuy nhiên ở mảng phóng sự điều tra, một số phóng sự mới được chạm đến, chưa được các cơ quan báo chí khoan sâu, khai phá triệt để, đẩy đến cao điểm của vấn đề, tạo ra ấn tượng mạnh trong dư luận và thay đổi mang tính xoay chuyển về quản lý nhà nước.