Ngày 30/9, phiên tòa xét xử sơ thẩm 2 cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương cùng 63 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương kết thúc phần thẩm vấn, chuyển sang phần tranh luận.
Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa trình bày bản luận tội và đề nghị mức án đối với 65 bị cáo trong vụ án.
Đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử tuyên án phạt bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh (trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội; có 7 tiền án) từ 17-18 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” từ 15-16 năm tù về tội “Đưa hối lộ,” từ 8-9 năm tù về tội “Môi giới hối lộ.” Tổng hợp hình phạt chung đối với Mai Anh là 30 năm tù.
Bị cáo Lê Văn Đông (chồng bị cáo Mai Anh; có 13 tiền án, tiền sự) bị đại diện Viện Kiểm sát đề nghị từ 9-10 năm tù về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy,” từ 8-9 năm tù về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy.” Tổng hợp hình phạt chung đối với Đông là từ 17-19 năm tù.
Đối với nhóm bị xét xử về tội “Nhận hối lộ,” đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị Tòa tuyên phạt bị cáo Trần Văn Trường (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương) mức án 20 năm tù; Ngô Văn Vinh (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương-tiền nhiệm của bị cáo Trường) từ 7-8 năm tù; Lâm Văn Thành và Dương Văn Lương (cùng là cựu Phó Viện trưởng) với mức án lần lượt là từ 10-11 năm tù và 9-10 năm tù.
Bị cáo Đặng Thị Hòa (vợ bị cáo Trần Văn Trường, cựu nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương) và Dương Văn Biết (cựu Trưởng Khoa Giám định) cùng bị đề nghị từ 8-9 năm tù; Nguyễn Đức Hinh (cựu Điều dưỡng trưởng Khoa Chữa bệnh bắt buộc nữ) và Tạ Trung Kiên (cựu cán bộ phụ trách Khoa Điều trị bắt buộc nữ) cùng mức đề nghị từ 7-8 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị các mức án từ 12 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 18 năm tù.
Bản luận tội nêu rõ, hành vi của các bị cáo trong vụ án là nguy hiểm cho xã hội. Trong đó, nhiều bị cáo phạm tội nhận hối lộ là các Giám định viên trong các Hội đồng giám định pháp y tâm thần, được Nhà nước giao thực hiện chuyên môn trong lĩnh vực giám định pháp y tâm thần, là lĩnh vực y tế chuyên biệt, nhưng đã vì vụ lợi mà đưa ra các kết luận giám định không đúng tình trạng tâm thần của nhiều đối tượng giám định.
Các bị cáo khác trong nhóm này đã vì động cơ vụ lợi, hoặc muốn giúp người thân trốn tránh bị xử lý của pháp luật, đã thực hiện các hành vi đưa hối lộ và môi giới hối lộ để làm sai lệch kết luận giám định.
Hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, làm giảm uy tín của ngành y tế, của các cơ quan giám định tư pháp.
Đặc biệt, hành vi của các bị cáo còn ảnh hưởng trực tiếp, gây đình trệ kéo dài quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự khi rất nhiều vụ án phải tạm đình chỉ hoặc đình chỉ. Ngoài ra, hành vi của các bị cáo còn giúp cho các đối tượng phạm tội được trốn tránh bị xử lý hình sự hoặc không phải thi hành án tù.
Đối với nhóm các bị cáo phạm tội Đưa hối lộ, Nhận hối lộ và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ là các bác sỹ, điều dưỡng tại các khoa điều trị bắt buộc nam và nữ, nhân viên y tế, bảo vệ thuộc Viện pháp y tâm thần trung ương, đại diện Viện Kiểm sát xác định những người này đã không tuân thủ quy chế quản lý người đang bắt buộc chữa bệnh, nhận tiền và lợi ích khác để tạo điều kiện cho bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh, Lê Văn Đông cùng nhiều bệnh nhân khác sinh hoạt không đúng quy định tại khoa hoặc ra khỏi nơi chữa bệnh bắt buộc trái quy định.
Nhiều đối tượng nguy hiểm lợi dụng sự buông lỏng quản lý của các bị cáo để ra ngoài tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội mới (như bị cáo Nguyễn Thị Hồng Vân, Lê Văn Đông, Bùi Thị Thanh Thủy, Tạ Văn Hải…), thậm chí biến buồng bệnh thành tụ điểm sử dụng trái phép ma túy.
Trong vụ án này, vì vụ lợi và sự tha hóa, nhiều bị cáo đang là cán bộ quản lý, điều trị cho Mai Anh, Đông đã trở thành “tay chân” đắc lực, giúp sức cho chính bệnh nhân của mình phạm tội. Thậm chí, một số bị cáo nguyên là Lãnh đạo Viện pháp y tâm thần Trung ương đã bố trí phòng riêng, tiện nghi cho Mai Anh và người nhà vào ở trong khu điều trị trái quy định.
Hành vi của các bị cáo đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hiệu quả của các cơ sở điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần.
Hành vi của nhóm các bị cáo phạm tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy," "Tàng trữ trái phép chất ma túy" gồm Lê Văn Đông, Ngô Việt Dũng, Trần Quốc An đã tiếp tay cho tệ nạn ma túy lan tràn trong xã hội, hủy hoại sức khỏe của nhiều người và là nguồn gốc của những loại tội phạm khác, gây mất trật tự trị an xã hội và sức khỏe cộng đồng.
Riêng với hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của các bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh và Nguyễn Văn Hùng (“đàn em của Mai Anh") đã xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ.
Từ việc đưa ra các thông tin không đúng sự thật về việc “chạy” được kết luận giám định tâm thần để dụ dỗ các bị hại chuyển tiền, các bị cáo còn xúi giục, tiếp tay cho họ thực hiện nhiều thủ tục, yêu cầu không có căn cứ như xin hoãn phiên tòa, xin đi giám định… làm gián đoạn, đình trệ quá trình giải quyết một số vụ án hình sự. Bằng các thủ đoạn tinh vi, các bị cáo đã chiếm đoạt số tiền rất lớn của các bị hại (hơn 3,7 tỷ đồng).
Sau khi đại diện Viện Kiểm sát trình bày bản luận tội và đề nghị mức án, các bị cáo, luật sư bào chữa đã tham gia tranh luận, đưa ra nhiều luận điểm, luận cứ nhằm giảm mức độ, hậu quả hành vi phạm tội của các bị cáo./.