Một nghị quyết đúng chỉ thực sự có sức sống khi được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể. Điều đó không chỉ phụ thuộc vào quyết tâm chính trị mà còn ở việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình tổ chức thực hiện. Bởi vậy, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát chính là để bảo đảm mọi chủ trương của Đảng được thực hiện đúng hướng, hiệu quả và đi vào cuộc sống.
Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu rất cao. Hàng loạt nghị quyết chiến lược về phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới thể chế, xây dựng bộ máy, chuyển đổi số, đường lối đối ngoại… đang được triển khai đồng thời.
Mục tiêu tăng trưởng cao, yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và khơi thông các nguồn lực phát triển đều đòi hỏi quá trình tổ chức thực hiện phải thống nhất, thông suốt và hiệu quả.
Trong bối cảnh ấy, công tác kiểm tra, giám sát trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng cũng đang được đổi mới tương ứng.
Không khó để nhận thấy điểm mới nổi bật chính là việc chuyển mạnh từ tư duy kiểm tra, giám sát khi có dấu hiệu vi phạm sang kiểm tra, giám sát thường xuyên để chủ động phòng ngừa, không để sai phạm nghiêm trọng xảy ra. Đây không đơn thuần là thay đổi thời điểm tiến hành mà là sự đổi mới về tư duy, phương pháp và cách tiếp cận.
Kiểm tra không còn chỉ bắt đầu khi đã có vụ việc xảy ra mới tiến hành, mà là đồng hành ngay từ quá trình tổ chức thực hiện nghị quyết. Giám sát được tiến hành sớm và thường xuyên hơn để kịp thời nhận diện những điểm nghẽn, bất cập nảy sinh và kiến nghị tháo gỡ.
Khi kiểm tra, giám sát được thực hiện từ sớm, nhiều hạn chế sẽ được phát hiện trước khi trở thành sai phạm nghiêm trọng, nhiều bất cập sẽ được điều chỉnh trước khi gây hậu quả, nhiều sáng kiến đúng sẽ được bảo vệ và nhân rộng.
Ý nghĩa của công tác kiểm tra, giám sát vì thế không dừng ở xử lý vi phạm mà hướng đến thúc đẩy công việc được thực hiện tốt hơn, hiệu quả hơn. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của các chủ trương mới về công tác kiểm tra, giám sát trong nhiệm kỳ Đại hội XIV.
Sự đổi mới ấy không chỉ được thể hiện trong các chủ trương, quy định mà đã được cụ thể hóa trong tổ chức thực hiện. Năm 2025, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tham mưu xây dựng chương trình làm việc, kiểm tra của Trung ương, đồng thời triển khai các đoàn kiểm tra đối với 69 cấp ủy trực thuộc Trung ương ngay sau khi nhiều chủ trương lớn được ban hành.
Kết quả là Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã hoàn thành 14 cuộc kiểm tra đối với 6 tổ chức đảng và 12 đảng viên; thi hành kỷ luật theo thẩm quyền 17 tổ chức đảng và 40 đảng viên; tham mưu Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thi hành kỷ luật 2 tổ chức đảng và 29 đảng viên.
Cách làm này đã cho thấy trọng tâm của công tác kiểm tra không còn chỉ là xem xét các vụ việc đã phát sinh mà chuyển sang tăng cường theo dõi, giám sát ngay quá trình thực hiện, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nghị quyết.
Những tháng đầu nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng tiếp tục ghi nhận những chuyển biến rõ nét ấy. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cấp ủy các cấp đã kiểm tra 12.195 tổ chức đảng và 108.244 đảng viên; giám sát chuyên đề 13.248 tổ chức đảng và 43.356 đảng viên.
Ủy ban kiểm tra các cấp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với 192 tổ chức đảng và 795 đảng viên, đồng thời giám sát chuyên đề 6.096 tổ chức đảng và 7.725 đảng viên.
Riêng Ủy ban Kiểm tra Trung ương thành lập 10 đoàn giám sát chuyên đề đối với 10 tổ chức đảng và 9 đảng viên.
Những con số này không chỉ phản ánh quy mô triển khai nhiệm vụ trong toàn hệ thống mà còn cho thấy công tác giám sát được thực hiện thường xuyên hơn, bám sát hơn trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Nhiều địa phương đã tăng cường theo dõi từ cơ sở, qua giám sát đã phát hiện những vấn đề cần tiếp tục kiểm tra, xử lý.
Đáng chú ý nữa là nhiều nơi đã chuyển từ tư duy “bị động” sang “chủ động” trong kiểm tra, giám sát. Thay vì chờ đợi xảy ra sai phạm rồi mới vào cuộc thì công tác giám sát đã được thực hiện ngay từ khi các chủ trương, nghị quyết bắt đầu triển khai, nên thông qua đó đã phát hiện sớm các “điểm nghẽn," những khó khăn, vướng mắc. Cũng chính bởi sớm được nhận diện ngay từ cơ sở để kịp thời kiến nghị, tháo gỡ đã bảo đảm các quyết sách lớn, chiến lược của Đảng không nằm trên giấy mà được tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, đi đúng định hướng ngay từ khi mới ban hành.
Từ kết quả giám sát, những trường hợp có dấu hiệu vi phạm đã chuyển sang kiểm tra, bảo đảm xử lý đúng người, đúng việc, đúng thời điểm.
Một chuyển biến quan trọng khác là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành Kiểm tra Đảng. Yêu cầu “giám sát trên dữ liệu, kiểm tra trên dữ liệu” không chỉ là đổi mới công cụ làm việc mà còn góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và kết nối trong toàn ngành giúp công tác này ngày càng thực chất, hiệu quả, đồng bộ, đồng thời tránh lãng phí, bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh thông tin.
Song công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế con người. Điều quyết định vẫn là bản lĩnh, sự công tâm và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra. Người làm kiểm tra phải giữ được cái tâm trong sáng, cái đầu tỉnh táo và bản lĩnh dám bảo vệ cái đúng, dám đấu tranh với cái sai. Chỉ khi chính người kiểm tra giữ nghiêm kỷ luật với bản thân thì công tác kiểm tra mới thực sự có sức thuyết phục.
Điều cốt lõi của đổi mới công tác kiểm tra, giám sát hôm nay vì thế không phải là kiểm tra nhiều hơn, hay xử lý nhiều hơn, mà là kiểm tra đúng hơn và phòng ngừa tốt hơn; không chỉ phát hiện sai phạm, mà còn kịp thời tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện cơ chế và thúc đẩy phát triển.
Khi kiểm tra đồng hành cùng quá trình tổ chức thực hiện nghị quyết, thì mỗi cuộc kiểm tra không chỉ góp phần giữ nghiêm kỷ luật của Đảng mà còn tạo thêm động lực để phát triển.Nghị quyết của Đảng chỉ thực sự có sức sống khi được hiện thực hóa bằng những đổi thay trong chính cuộc sống.
Muốn vậy, lãnh đạo phải đi đôi với kiểm tra, kiểm tra phải gắn với trách nhiệm, kỷ luật phải đi cùng xây dựng và phòng ngừa phải trở thành yêu cầu thường xuyên. Đó cũng chính là con đường để mỗi chủ trương đúng của Đảng đi trọn vẹn từ nghị quyết đến hành động, từ hành động đến kết quả và từ kết quả đến niềm tin của nhân dân./.