Giữa những vách đất cao dựng đứng, con đường đất đỏ tại khu vực Dốc Khỉ, thôn Phước An, xã Phước Sơn, thành phố Đồng Nai, bị xói lở nghiêm trọng, đá sỏi ngổn ngang, nhiều đoạn trơ nền đất đá.
Với hàng trăm người dân thường xuyên qua lại để khai thác mủ cao su, canh tác và làm thuê, mỗi chuyến đi qua con dốc này là một lần đối mặt với hiểm nguy. Đường đi lại khó khăn, nguy cơ sạt lở luôn hiện hữu, trong khi việc tìm tuyến đường thay thế cũng khó khăn không kém khiến hành trình mưu sinh của người dân thêm nhọc nhằn, tốn kém.
Gian nan từng chuyến đi
Giữa trưa, có mặt tại khu vực Dốc Khỉ, phóng viên ghi nhận con đường đất đỏ chạy lọt thỏm giữa hai vách đất cao, nhiều đoạn bị đào khoét sâu, trơ ra những lớp đất đá lởm chởm. Mặt đường gồ ghề, những rãnh xói kéo dài theo chiều dốc, đá lớn nằm ngổn ngang giữa lối đi. Phía trên, các mảng đất đỏ, vàng bong tróc, xen lẫn những khối đá có dấu hiệu nứt vỡ.
Có đoạn, lòng đường chỉ còn những khoảng đất hẹp xen giữa đá tảng và rãnh sâu. Dấu bánh xe in trên nền đất cho thấy đây vẫn là lối đi thường xuyên của người dân, dù điều kiện lưu thông hết sức khó khăn. Không có mặt đường kiên cố, những đoạn dốc trơ nền đất đá trở thành thử thách đối với bất kỳ ai điều khiển xe máy qua đây.
Trên con dốc gập ghềnh, một người đàn ông điều khiển chiếc xe máy cũ, chở theo người phía sau, chậm rãi dò đường. Bánh xe liên tục chao đảo khi đi qua những phiến đá lồi lõm. Người lái phải giảm tốc độ, lựa từng khoảng tương đối bằng phẳng để tránh đá lớn và những rãnh xói sâu. Chỉ cần bánh xe trượt khỏi điểm tựa, cả người và phương tiện đều có thể ngã xuống nền đường cứng, lổn nhổn đá sỏi.
Ở một đoạn khác, người dân phải di chuyển qua khu vực đất đá ngổn ngang, trong khi hai bên là những vách đất cao. Có vị trí, đất đá từ taluy tràn xuống gần như phủ kín mặt đường. Nhìn từ xa, con đường như một khe sâu bị khoét giữa những triền đất đỏ, càng làm nổi bật sự nhỏ bé của người và phương tiện khi đi qua.
Theo ghi nhận của phóng viên, nguy hiểm tại Dốc Khỉ không chỉ đến từ mặt đường gồ ghề mà còn nằm ở những vách đất cao hai bên. Sau các trận mưa, nước chảy qua lòng đường cuốn theo đất đá, khoét sâu nền đường và làm tăng nguy cơ sạt trượt. Người đi đường vừa phải quan sát từng vị trí đặt bánh xe, vừa dè chừng đất đá phía trên. Việc di chuyển vốn khó khăn lại càng trở nên bất an khi nguy cơ sạt lở luôn hiện hữu.
Thế nhưng, với nhiều người dân địa phương, đây vẫn là con đường gắn liền với công việc và nguồn thu nhập hằng ngày. Muốn đến vườn cao su khai thác mủ, đi làm thuê hoặc phục vụ sản xuất, họ buộc phải tìm cách vượt qua con dốc, bất chấp những hiểm nguy.
Chị Nông Thị Hồng, người dân thôn 3 Phước Sơn, cho biết con đường là lối đi phục vụ trực tiếp việc mưu sinh của nhiều hộ dân. Chị thường xuyên đi qua đây để khai thác mủ cao su. Những ngày thời tiết thuận lợi, việc di chuyển đã vất vả; khi trời mưa, đất đá sạt xuống, có lúc người dân phải quay trở về, không thể tiếp tục công việc.
“Đường này là đường kiếm cơm của người dân chúng tôi, gian nan lắm. Nhiều khi đang đi giữa đường thì gặp mưa, đất lở, đường sập, lại phải quay về, không thể tiếp tục đi cạo mủ. Mưa gió, sạt lở đất rất nguy hiểm, nhất là khu vực trên đỉnh dốc,” chị Hồng chia sẻ.
Điều khiến người dân lo lắng là tình trạng sạt lở có thể xảy ra bất ngờ. Khi đi qua những đoạn vách đất cao, họ không chỉ phải tránh hố sâu, đá tảng dưới bánh xe mà còn phải dè chừng những mảng đất đá phía trên. Mỗi chuyến đi vì thế luôn kèm theo tâm trạng bất an.
Dù biết nguy hiểm, nhiều người vẫn lựa chọn tuyến đường này bởi quãng đường ngắn hơn so với đi vòng bên ngoài. Với những người khai thác mủ cao su, công việc phụ thuộc vào thời gian và điều kiện thời tiết, việc phải đi xa hơn đồng nghĩa với tốn thêm nhiên liệu, công sức, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập.
Đường sạt lở, sinh kế thêm nhọc nhằn
Không chỉ những hộ dân đi làm rẫy, khai thác mủ cao su, nhiều công nhân làm việc tại các công ty trên địa bàn cũng thường xuyên qua Dốc Khỉ để đến nơi làm việc. Đặc biệt, với những người khai thác mủ vào ban đêm hoặc sáng sớm, việc lưu thông trên con đường này càng tiềm ẩn nhiều rủi ro do tầm nhìn hạn chế.
Anh Trần Văn Lâm, người dân thôn Phước An, thường xuyên đi qua Dốc Khỉ để khai thác mủ cao su vào ban đêm. Theo anh, khi mưa xuống, đất từ taluy trôi ra đường, mặt đường biến dạng, nhiều đoạn trở nên khó đi, thậm chí không thể lưu thông. Người dân có lúc phải chọn tuyến đường khác, dù quãng đường xa hơn đáng kể nhưng điều kiện đi lại cũng khó khăn không kém.
“Đường này sạt lở, gặp mưa thì rất sợ đất tiếp tục trôi xuống, đường lún thêm rồi không đi được. Có những ngày mưa gió, đường bị đất đá tràn xuống, chúng tôi không thể đi lại, phải ở lại chòi trên đó,” anh Lâm cho biết.
Khi đường bị chia cắt, người dân không chỉ gặp khó khăn trong việc đi lại mà còn bị ảnh hưởng trực tiếp đến công việc. Người làm thuê, khai thác mủ cao su phụ thuộc nhiều vào thời gian và điều kiện thời tiết. Nếu không thể qua đường, họ có thể phải nghỉ làm hoặc tìm cách di chuyển theo những lối khác xa hơn, tốn kém hơn.
Ông Nông Văn Huấn, người dân xã Phước Sơn, cũng thường xuyên qua khu vực này để khai thác mủ cao su. Theo ông, từ đầu mùa mưa đến nay, tình trạng sạt lở xảy ra nhiều lần, khiến việc đi lại không ổn định.
“Cứ mưa là sạt lở, đường không đi lại được. Nếu đi đường vòng bên ngoài thì xa hơn gấp đôi, đường này khoảng 10 km, còn đi vòng có thể lên đến 20km,” ông Huấn nói.
Với những người dân sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, khai thác mủ cao su và làm thuê, quãng đường tăng thêm không chỉ khiến thời gian đi lại kéo dài mà còn làm phát sinh chi phí nhiên liệu, hao mòn phương tiện và sức lực. Trong khi đó, nếu tiếp tục đi qua Dốc Khỉ, họ phải chấp nhận nguy cơ trượt ngã hoặc gặp sự cố do sạt lở.
Bài toán đặt ra với người dân vì thế không đơn giản là chọn tuyến đường gần hay xa. Đi đường gần thì nguy hiểm, đi đường vòng lại tốn kém và mất thời gian. Đối với những người phải di chuyển thường xuyên để bảo đảm thu nhập, sự bất tiện này kéo dài qua từng ngày, từng mùa mưa, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống.
Mong sớm có giải pháp căn cơ
Theo ông Hoàng Văn Điền, Trưởng thôn Phước An, Dốc Khỉ là tuyến đường quan trọng đối với người dân khu vực thôn Phước An, đặc biệt là các hộ dân trước đây thuộc thôn 1, thôn 2 của xã Đăng Hà. Tuyến đường phục vụ việc khai thác mủ cao su, canh tác và kết nối với các khu vực lân cận.
Ông Điền cho biết tuyến đường được mở khoảng 4-5 năm trước. Thời gian đầu, mặt bằng tương đối thuận lợi, ô tô có thể lưu thông. Tuy nhiên, qua thời gian sử dụng, tác động của mưa gió và tình trạng xói mòn khiến nền đường ngày càng xuống cấp. Đến nay, nhiều đoạn xe máy đi qua đã khó khăn, ô tô không thể lưu thông.
Theo ước tính của Trưởng thôn Phước An, có khoảng 200-300 người thường xuyên sử dụng tuyến đường để đi làm, sản xuất và khai thác mủ cao su. Vào mùa mưa, tình trạng sạt lở khiến việc đi lại bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chính quyền thôn đã đặt biển cảnh báo tại các đầu đường nhằm hạn chế phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm, tránh trường hợp người dân không nắm được tình trạng sạt lở, đi đến chân dốc rồi phải quay lại.
“Chúng tôi kiến nghị các cấp chính quyền có phương án khắc phục con đường để người dân đi lại thuận tiện, an toàn hơn. Tuyến đường này có nhiều người sử dụng để đi làm, nhưng hiện nay mặt đường hư hỏng, nhất là khi mưa xuống,” ông Điền cho biết.
Trao đổi với phóng viên, ông Trần Ngọc Công, Chủ tịch ỦY ban Nhân dân xã Phước Sơn cho biết, Dốc Khỉ là tuyến giao thông quan trọng, phục vụ nhu cầu đi lại và canh tác của người dân. Mỗi ngày, khu vực này có hơn 1.000 lượt người đi qua để phục vụ hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, tuyến đường hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được khảo sát, xem xét đầu tư để bảo đảm việc lưu thông an toàn, thuận lợi hơn.
Theo ông Công, năm 2025, địa phương đã có văn bản kiến nghị các sở, ngành và Ủy ban Nhân dân thành phố Đồng Nai xem xét đầu tư tuyến đường. Trên cơ sở đó, Ủy ban Nhân dân thành phố đã giao Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường khảo sát, xem xét, tham mưu chủ trương đầu tư. Đến nay, địa phương vẫn đang chờ ý kiến xem xét của các cơ quan liên quan.
Trong hồ sơ đề xuất đầu tư, Ủy ban Nhân dân xã Phước Sơn kiến nghị nghiên cứu xây dựng mới tuyến đường từ ĐT.755, thôn Phước Thiện đến khu vực Dốc Khỉ, thôn Phước An, với chiều dài dự kiến hơn 15km. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 75 tỷ đồng; trong đó dự kiến đầu tư 30 tỷ đồng để khắc phục vị trí sạt lở tại Dốc Khỉ với chiều dài khoảng 1km./.
Mưa lớn gây sạt lở đường dẫn cầu, ngập cục bộ tại phía Đông Đắk Lắk
Mưa lớn kéo dài từ tối 30/10 đến rạng sáng 31/10 khiến nước chảy mạnh qua khu vực cầu Suối Cái (thôn Nhất Sơn), gây sạt lở, cuốn trôi khoảng 15 m đường tại một bên đầu cầu.
