Với 465/466 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiều 13/11, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc kết thúc thực hiện Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.
Theo Nghị quyết, Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực quyết tâm của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và sự đồng thuận, ủng hộ to lớn của nhân dân cả nước trong việc triển khai thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.
Quốc hội quyết nghị, giao Chính phủ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành và Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan liên quan triển khai hoàn thành thi công, nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác bảo đảm chất lượng, an toàn công trình và quyết toán các dự án thành phần còn lại; khắc phục các tồn tại, hạn chế theo kết luận của cơ quan thanh tra, Kiểm toán Nhà nước; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, người đứng đầu nếu tiếp tục để xảy ra chậm trễ; chính thức kết thúc dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe vào năm 2027; hoàn thành công tác quyết toán theo đúng quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, giải quyết các tồn tại về bồi thường, hỗ trợ tái định cư, bảo đảm sinh kế lâu dài, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân vùng dự án; nghiên cứu lồng ghép đồng bộ việc đầu tư hoàn thiện hệ thống đường gom, hầm chui, đường kết nối dân sinh và hỗ trợ phát triển sinh kế cho người dân (nhất là đồng bào dân tộc thiểu số) với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 theo Nghị quyết số 46/2026/QH16, bảo đảm đúng mục tiêu, đối tượng, hạch toán rõ từng nguồn vốn, tránh trùng lặp, chồng chéo.
Đồng thời, giao Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan phối hợp với nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ dứt điểm vướng mắc tại một số dự án BOT trên đường Hồ Chí Minh theo quy định của pháp luật, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.
Cân đối, bố trí nguồn lực cho công tác duy tu, bảo trì nhằm bảo đảm an toàn giao thông và nâng cao độ bền vững của công trình. Tăng cường quản lý, bảo vệ chặt chẽ hành lang an toàn giao thông đường bộ và quỹ đất đã cắm mốc lộ giới để phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và nâng cấp, mở rộng hạ tầng giao thông sau này.
Trước khi biểu quyết thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã báo cáo về Tiếp thu, chỉnh lý và giải trình dự thảo Nghị quyết.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, quy mô đầu tư tuyến đường Hồ Chí Minh rất lớn, phạm vi trải dài nên phải thực hiện phân kỳ đầu tư tuyến đường theo các quy hoạch trước đây.
Kết thúc thực hiện đầu tư với quy mô 2 làn xe là việc chính thức khép lại giai đoạn phân kỳ đầu tư theo quy mô đã được đề ra tại các Nghị quyết của Quốc hội. Do đó, Quốc hội ban hành Nghị quyết kết thúc việc thực hiện Nghị quyết số 38/2004/QH11 và số 66/2013/QH13 nhằm đánh giá, tổng kết mục tiêu cơ bản nối thông toàn tuyến với quy mô 2 làn xe, chuyển sang nghiên cứu đầu tư theo quy hoạch, phù hợp với nhu cầu vận tải, khả năng khai thác.
Dự án chỉ được coi là hoàn thành toàn bộ khi tất cả các công trình, dự án thành phần phải hoàn thành thi công, nghiệm thu, đưa vào khai thác sử dụng và được cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán; sẽ được tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật - Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết.
Về tiêu chí “cơ bản thông toàn tuyến,” theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc “cơ bản thông tuyến” có nghĩa là có thể lưu thông từ điểm đầu đến điểm cuối tuyến đường. Mốc “cơ bản thông toàn tuyến trong năm 2026” được báo cáo và tiến độ triển khai thực tế trên công trường là thống nhất trên tinh thần nỗ lực tối đa thực hiện nhiệm vụ Quốc hội đã đề ra.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, có ý kiến cho rằng khó khăn lớn trong việc thu hồi đất do sự chênh lệch giá bồi thường giữa các địa phương giáp ranh; việc áp dụng hai mức giá khác nhau trên cùng một khu vực đất dẫn đến khiếu kiện, không thu hồi được mặt bằng, thậm chí phải tổ chức cưỡng chế.
Do đó, đề nghị Chính phủ xác định rõ bộ, ngành chủ trì thống nhất với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để ban hành một khung giá bồi thường chung, bảo đảm công bằng và giữ vững an ninh trật tự.
Về nội dung này, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, công tác giải phóng mặt bằng được tách thành tiểu dự án độc lập và giao cho địa phương làm chủ đầu tư. Theo quy định của pháp luật về đất đai hiện hành (Luật Đất đai 2024), thẩm quyền ban hành bảng giá đất và quyết định giá đất cụ thể thuộc Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh, do đó việc xác định giá đất, phê duyệt phương án đền bù và chi trả bồi thường thuộc thẩm quyền và trách nhiệm của chính quyền địa phương.
Khi triển khai, có một thực tế khách quan là có sự chênh lệch giá bồi thường giữa các địa phương giáp ranh do áp dụng hai mức giá khác nhau trên cùng một khu vực đất, dẫn đến khó khăn cho công tác giải phóng mặt bằng, thậm chí phải tổ chức cưỡng chế.
Sự chênh lệch này xuất phát từ việc mỗi địa phương căn cứ vào điều kiện kinh tế-xã hội, mục đích sử dụng đất và tình hình thị trường thực tế tại địa bàn mình để quyết định giá đất bồi thường cụ thể, do đó có những mức giá khác nhau trên các thửa đất có điều kiện tương đồng tại khu vực giáp ranh.
Để giải quyết vướng mắc này, đối với dự án đi qua hai hay nhiều tỉnh, Chính phủ sẽ chỉ đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh liên quan phối hợp, thống nhất phương án áp giá, bảo đảm sự tương đồng và hài hòa lợi ích người dân khu vực giáp ranh - Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết./.