Sáng 30/8, Ủy ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội đã tổ chức phiên họp nghe báocáo, giải trình của Bộ Giao thông Vận tải và các bộ liên quan về công tác bảođảm trật tự an toàn giao thông trong hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ôtô.
Đánh giá của Bộ Giao thông-Vận tải cho thấy thời gian qua, quy định về kinhdoanh vận tải đường bộ theo Luật Giao thông đường bộ năm 2008 đã dần đi vào cuộcsống, giúp công tác quản lý hoạt động này dần đi vào nền nếp.
Các đơn vị kinhdoanh vận tải đường bộ đã hình thành và phát triển mạnh mẽ, có tính xã hội hóasâu rộng nhất trong các phương thức vận tải. Mô hình tổ chức các đơn vị kinhdoanh vận tải dần hoàn thiện, mạng lưới dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ hìnhthành rộng khắp, một số đơn vị kinh doanh bến xe, trạm dừng nghỉ đã chủ động đầutư nâng cấp cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sáthoạt động của phương tiện tại bến, nâng cao chất lượng của các dịch vụ dành chohành khách tại bến xe.
Tuy nhiên, công tác quản lý các đơn vị kinh doanh vận tải thời gian qua vẫn cònkhông ít tồn tại. Các quy định trong lĩnh vực vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tảihàng hóa còn chưa đáp ứng kịp thời với diễn biến của tình hình. Công tác thanhtra, kiểm tra về quản lý Nhà nước trong kinh doanh vận tải đường bộ chưa đượcquan tâm đúng mức.
Một số Sở Giao thông vận tải chưa quan tâm đến công tác cấp giấy phép kinhdoanh vận tải bằng xe ôtô cho đơn vị kinh doanh vận tải container. Nhiều đơn vịkinh doanh vận tải không đủ điều kiện vẫn được cấp phép, chấp thuận khai tháctuyến. Ở nhiều địa phương, công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện điều kiệnkinh doanh vận tải còn bị buông lỏng; xử lý vi phạm còn thiếu kiên quyết. Tìnhtrạng hợp tác xã, doanh nghiệp chỉ đứng ra làm đầu mối pháp lý cho xe có đủ điềukiện hoạt động mà không tổ chức thực hiện các điều kiện kinh doanh vận tải theoquy định diễn ra phổ biến.
Trả lời câu hỏi của đại biểu Ngô Văn Hùng về sự thiếu chặt chẽ trong quy địnhđiều kiện kinh doanh tại Nghị định số 91/2009/NĐ-CP và Nghị định số93/2010/NĐ-CP, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng cho biết hai Nghịđịnh trên còn nhiều tồn tại cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp theo hướng siếtchặt hơn các điều kiện kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa; trong đó nhấnmạnh đến các điều kiện nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông, chất lượng dịchvụ cũng như hiệu quả kinh doanh vận tải.
Quan điểm của Bộ là tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước,phân cấp rõ trách nhiệm của từng cấp, đơn vị. Trước đây, khi xảy ra tai nạn mớichỉ xử lý trách nhiệm lái xe, tới đây sẽ gắn cả trách nhiệm của chủ phương tiện.Bộ sẽ thực hiện cấp giấy phép kinh doanh và phù hiệu để quản lý phương tiện đốivới tất cả các loại hình kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa; đưa kinhdoanh vận tải xe khách, container là kinh doanh có điều kiện; quy định rõ, cụthể về tổ chức an toàn giao thông trong đơn vị kinh doanh vận tải, hậu kiểm saucấp phép.
Trước những băn khoăn của Thiếu tướng Trần Đình Thu, Giám đốc Công an tỉnh GiaLai, về việc quản lý vận tải hàng hóa siêu trường siêu trọng mới tập trung quảnlý phần ngọn, xử phạt khi đã chở xe quá trọng tải, mà không làm từ gốc tức là từkhâu bán hàng, bốc hàng, lái xe bị xử phạt nhưng chủ hàng không bị phạt, Bộtrưởng Bộ Giao thông Vận tải thừa nhận chủ trương xử lý xe quá tải là đúng,nhưng quá trình thực hiện chưa tốt, nhiều điểm chưa hợp lý và không phải địaphương nào cũng đồng tình với việc quản lý tải trọng xe.
Một số địa phương cho rằng quản lý tải trọng xe là cản trở sự thúc đẩy pháttriển kinh tế. Tuy nhiên, việc này phải thực hiện nghiêm túc, tránh tiêu cực,không thể để tiếp diễn tình trạng đến 60-70% số xe được kiểm tra là quá tải, chởgấp 2-3 lần tải trọng. Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểmtra, kiểm soát tải trọng xe. Hiện, Bộ Giao thông Vận tải đã trình Chính phủ phêduyệt hệ thống trạm cân tải trọng xe toàn quốc và các trạm cân lưu động, đã có10 trạm cân được trang bị cho các Sở, tới đây sẽ triển khai tiếp. Cùng với đó,tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến, ra quân kiểm soát, phạt nặng lái xevi phạm.
Dự kiến trong quý 4 năm nay, Bộ sẽ ban hành Thông tư quy định về xếp hàng hóalên xe ôtô để giúp đơn vị kinh doanh vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tải hàng hóađường bộ thực hiện việc xếp hàng lên ôtô đúng quy định về tải trọng, phù hợp vớiđặc điểm của hàng hóa và thiết kế phương tiện; đồng thời quy định trách nhiệmcủa những tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động vận tải hàng hóa, nhằm đưahoạt động này đi vào nền nếp, nâng cao hiệu quả kinh doanh, góp phần bảo vệ kếtcấu hạ tầng giao thông đường bộ và bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
Làm rõ thêm về vấn đề này, Trung tướng Đỗ Đình Nghị, Phó Tổng Cục trưởng Tổngcục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội cho biết, theo quyđịnh, xử lý xe quá tải buộc phải khắc phục lỗi vi phạm đó, xử lý tận gốc từ nơibốc tải.
Bộ Công an đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện đúng quy định, song điều đáng nóilà với hạ tầng của nước ta hiện nay, các phương tiện được nhập khẩu, nếu chởtheo đúng tải của phương tiện là đã quá tải. Phương thức vận tải hàng hóa phầnnhiều là container được xếp từ nước ngoài. Muốn giải quyết tận gốc, ngay từ đầucảng, năng lực xếp dỡ lại bị ảnh hưởng. Đúng ra phải xử lý tận gốc nhưng các cơquan chức năng mới làm được phần ngọn và để giải quyết được phần ngọn này cũnghết sức khó khăn, không thể dừng xe xử phạt rồi để xe tiếp tục đi mà phải hạtải, việc hạ tải lại liên quan đến kho bãi bảo quản...
Trung tướng Đỗ Đình Nghị cho rằng giải pháp quan trọng là phải tập trung giảiquyết từ việc nhập khẩu phương tiện, quản lý từ khâu bốc hàng, các tuyến đườngphải chuẩn bị đầy đủ hệ thống trạm cân, kho bãi. Điều không thể thiếu, đó là làtuyên truyền cho người chủ doanh nghiệp không ép lái xe chở hàng hóa quá tải.Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc nhà xe khoán trắngcho lái xe, không quan tâm đến sức khỏe người lái, đây là nguyên nhân dẫn đếnnhiều vụ tai nạn giao thông thảm khốc.
Bộ trưởng Đinh La Thăng cho biết đó là một thực tế đang diễn ra, có quy địnhvề quản lý sức khỏe người lái xe, nhưng chưa có chế tài nên quy định chỉ là hìnhthức. Hiện chưa có quy định về điều kiện hành nghề của lái xe tham gia hoạt độngkinh doanh vận tải, chậm sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chuẩn sức khỏecủa người lái xe cho phù hợp với Luật Giao thông đường bộ năm 2008.
Tới đây, Bộ sẽ sửa các văn bản quy phạm pháp luật, quy trách nhiệm cho cả chủdoanh nghiệp vận tải và lái xe. Bộ Giao thông-Vận tải và Bộ Y tế sẽ ký chươngtrình phối hợp; trong đó có việc quản lý sức khỏe lái xe, nhất là xe khách và xecontainer, bảo đảm an toàn cho người điều khiển phương tiện.
Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải và các bộ, ngành khác cũng đã trảlời nhiều câu hỏi liên quan đến trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước trongcông tác đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe, quản lý bến xe, tăng cườngtrách nhiệm của người thực thi công vụ./.
Đánh giá của Bộ Giao thông-Vận tải cho thấy thời gian qua, quy định về kinhdoanh vận tải đường bộ theo Luật Giao thông đường bộ năm 2008 đã dần đi vào cuộcsống, giúp công tác quản lý hoạt động này dần đi vào nền nếp.
Các đơn vị kinhdoanh vận tải đường bộ đã hình thành và phát triển mạnh mẽ, có tính xã hội hóasâu rộng nhất trong các phương thức vận tải. Mô hình tổ chức các đơn vị kinhdoanh vận tải dần hoàn thiện, mạng lưới dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ hìnhthành rộng khắp, một số đơn vị kinh doanh bến xe, trạm dừng nghỉ đã chủ động đầutư nâng cấp cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sáthoạt động của phương tiện tại bến, nâng cao chất lượng của các dịch vụ dành chohành khách tại bến xe.
Tuy nhiên, công tác quản lý các đơn vị kinh doanh vận tải thời gian qua vẫn cònkhông ít tồn tại. Các quy định trong lĩnh vực vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tảihàng hóa còn chưa đáp ứng kịp thời với diễn biến của tình hình. Công tác thanhtra, kiểm tra về quản lý Nhà nước trong kinh doanh vận tải đường bộ chưa đượcquan tâm đúng mức.
Một số Sở Giao thông vận tải chưa quan tâm đến công tác cấp giấy phép kinhdoanh vận tải bằng xe ôtô cho đơn vị kinh doanh vận tải container. Nhiều đơn vịkinh doanh vận tải không đủ điều kiện vẫn được cấp phép, chấp thuận khai tháctuyến. Ở nhiều địa phương, công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện điều kiệnkinh doanh vận tải còn bị buông lỏng; xử lý vi phạm còn thiếu kiên quyết. Tìnhtrạng hợp tác xã, doanh nghiệp chỉ đứng ra làm đầu mối pháp lý cho xe có đủ điềukiện hoạt động mà không tổ chức thực hiện các điều kiện kinh doanh vận tải theoquy định diễn ra phổ biến.
Trả lời câu hỏi của đại biểu Ngô Văn Hùng về sự thiếu chặt chẽ trong quy địnhđiều kiện kinh doanh tại Nghị định số 91/2009/NĐ-CP và Nghị định số93/2010/NĐ-CP, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng cho biết hai Nghịđịnh trên còn nhiều tồn tại cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp theo hướng siếtchặt hơn các điều kiện kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa; trong đó nhấnmạnh đến các điều kiện nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông, chất lượng dịchvụ cũng như hiệu quả kinh doanh vận tải.
Quan điểm của Bộ là tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước,phân cấp rõ trách nhiệm của từng cấp, đơn vị. Trước đây, khi xảy ra tai nạn mớichỉ xử lý trách nhiệm lái xe, tới đây sẽ gắn cả trách nhiệm của chủ phương tiện.Bộ sẽ thực hiện cấp giấy phép kinh doanh và phù hiệu để quản lý phương tiện đốivới tất cả các loại hình kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa; đưa kinhdoanh vận tải xe khách, container là kinh doanh có điều kiện; quy định rõ, cụthể về tổ chức an toàn giao thông trong đơn vị kinh doanh vận tải, hậu kiểm saucấp phép.
Trước những băn khoăn của Thiếu tướng Trần Đình Thu, Giám đốc Công an tỉnh GiaLai, về việc quản lý vận tải hàng hóa siêu trường siêu trọng mới tập trung quảnlý phần ngọn, xử phạt khi đã chở xe quá trọng tải, mà không làm từ gốc tức là từkhâu bán hàng, bốc hàng, lái xe bị xử phạt nhưng chủ hàng không bị phạt, Bộtrưởng Bộ Giao thông Vận tải thừa nhận chủ trương xử lý xe quá tải là đúng,nhưng quá trình thực hiện chưa tốt, nhiều điểm chưa hợp lý và không phải địaphương nào cũng đồng tình với việc quản lý tải trọng xe.
Một số địa phương cho rằng quản lý tải trọng xe là cản trở sự thúc đẩy pháttriển kinh tế. Tuy nhiên, việc này phải thực hiện nghiêm túc, tránh tiêu cực,không thể để tiếp diễn tình trạng đến 60-70% số xe được kiểm tra là quá tải, chởgấp 2-3 lần tải trọng. Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểmtra, kiểm soát tải trọng xe. Hiện, Bộ Giao thông Vận tải đã trình Chính phủ phêduyệt hệ thống trạm cân tải trọng xe toàn quốc và các trạm cân lưu động, đã có10 trạm cân được trang bị cho các Sở, tới đây sẽ triển khai tiếp. Cùng với đó,tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến, ra quân kiểm soát, phạt nặng lái xevi phạm.
Dự kiến trong quý 4 năm nay, Bộ sẽ ban hành Thông tư quy định về xếp hàng hóalên xe ôtô để giúp đơn vị kinh doanh vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tải hàng hóađường bộ thực hiện việc xếp hàng lên ôtô đúng quy định về tải trọng, phù hợp vớiđặc điểm của hàng hóa và thiết kế phương tiện; đồng thời quy định trách nhiệmcủa những tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động vận tải hàng hóa, nhằm đưahoạt động này đi vào nền nếp, nâng cao hiệu quả kinh doanh, góp phần bảo vệ kếtcấu hạ tầng giao thông đường bộ và bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
Làm rõ thêm về vấn đề này, Trung tướng Đỗ Đình Nghị, Phó Tổng Cục trưởng Tổngcục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội cho biết, theo quyđịnh, xử lý xe quá tải buộc phải khắc phục lỗi vi phạm đó, xử lý tận gốc từ nơibốc tải.
Bộ Công an đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện đúng quy định, song điều đáng nóilà với hạ tầng của nước ta hiện nay, các phương tiện được nhập khẩu, nếu chởtheo đúng tải của phương tiện là đã quá tải. Phương thức vận tải hàng hóa phầnnhiều là container được xếp từ nước ngoài. Muốn giải quyết tận gốc, ngay từ đầucảng, năng lực xếp dỡ lại bị ảnh hưởng. Đúng ra phải xử lý tận gốc nhưng các cơquan chức năng mới làm được phần ngọn và để giải quyết được phần ngọn này cũnghết sức khó khăn, không thể dừng xe xử phạt rồi để xe tiếp tục đi mà phải hạtải, việc hạ tải lại liên quan đến kho bãi bảo quản...
Trung tướng Đỗ Đình Nghị cho rằng giải pháp quan trọng là phải tập trung giảiquyết từ việc nhập khẩu phương tiện, quản lý từ khâu bốc hàng, các tuyến đườngphải chuẩn bị đầy đủ hệ thống trạm cân, kho bãi. Điều không thể thiếu, đó là làtuyên truyền cho người chủ doanh nghiệp không ép lái xe chở hàng hóa quá tải.Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc nhà xe khoán trắngcho lái xe, không quan tâm đến sức khỏe người lái, đây là nguyên nhân dẫn đếnnhiều vụ tai nạn giao thông thảm khốc.
Bộ trưởng Đinh La Thăng cho biết đó là một thực tế đang diễn ra, có quy địnhvề quản lý sức khỏe người lái xe, nhưng chưa có chế tài nên quy định chỉ là hìnhthức. Hiện chưa có quy định về điều kiện hành nghề của lái xe tham gia hoạt độngkinh doanh vận tải, chậm sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chuẩn sức khỏecủa người lái xe cho phù hợp với Luật Giao thông đường bộ năm 2008.
Tới đây, Bộ sẽ sửa các văn bản quy phạm pháp luật, quy trách nhiệm cho cả chủdoanh nghiệp vận tải và lái xe. Bộ Giao thông-Vận tải và Bộ Y tế sẽ ký chươngtrình phối hợp; trong đó có việc quản lý sức khỏe lái xe, nhất là xe khách và xecontainer, bảo đảm an toàn cho người điều khiển phương tiện.
Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải và các bộ, ngành khác cũng đã trảlời nhiều câu hỏi liên quan đến trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước trongcông tác đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe, quản lý bến xe, tăng cườngtrách nhiệm của người thực thi công vụ./.
Chu Thanh Vân (TTXVN)
