Tư duy hội nhập kinh tế quốc tế của đang chuyển đổi, không chỉ dừng lại ở gia công hay xuất khẩu hàng hóa đơn thuần mà còn hướng tới nâng cao năng lực tự chủ, phát triển thương hiệu, mở rộng hệ thống phân phối và khẳng định vị thế bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Đây là thông tin được đưa ra tại Diễn đàn Xúc tiến Xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề “Go Global-Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới," do Ban Chỉ đạo Chương trình Go Global thuộc Bộ Công Thương tổ chức ngày 4/11 tại Hà Nội.
Doanh nghiệp là trung tâm của hành trình vươn ra thế giới
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh Chương trình Go Global được triển khai theo Quyết định số 626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đòi hỏi sự chủ động từ các địa phương và sự chuẩn bị nội lực bài bản của cộng đồng doanh nghiệp.
Theo Thứ trưởng, hành trình vươn ra thế giới không có một công thức chung và không thể hoàn thành trong thời gian ngắn, nhưng có thể bắt đầu từ những hành động cụ thể.
“Nhà nước kiến tạo môi trường và kết nối nguồn lực. Địa phương chủ động tổ chức thực hiện. Đối tác cùng đồng hành. Doanh nghiệp là trung tâm và là chủ thể tạo ra giá trị,” Thứ trưởng Lương Hoàng Thái khẳng định.
Thứ trưởng Bộ Công Thương đánh giá cao nỗ lực của 18 địa phương đã sớm ban hành chương trình hành động. Việc công bố Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global cũng sẽ giúp kết nối sức mạnh tổng hợp từ các hiệp hội, tổ chức tài chính, tư vấn, cơ sở nghiên cứu và đối tác quốc tế.
“Cơ quan nhà nước ở đây chỉ đóng vai trò hạt nhân. Để thực hiện được các mục tiêu đề ra cho Chương trình Go Global, chúng ta cần huy động sức mạnh chung của tất cả hệ thống. Trong đó, cộng đồng doanh nghiệp cần nhận thức rõ vấn đề, chuẩn bị điều kiện sẵn sàng và có những bước triển khai cụ thể để vươn ra thị trường thế giới,” Thứ trưởng nhấn mạnh.
Phác thảo định hướng quốc tế hóa doanh nghiệp, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) dẫn bài học thành công của các tập đoàn châu Á như Haier của Trung Quốc, Toyota của Nhật Bản và Samsung của Hàn Quốc.
Theo ông Vũ Bá Phú, các doanh nghiệp quốc tế thành công đều trải qua bốn chặng phát triển: Xây dựng nền tảng chất lượng; tiếp cận thị trường; nâng cấp vai trò từ gia công sang công nghệ, thương hiệu và hiện diện toàn cầu.
“Thước đo thành công của Chương trình Go Global là có bao nhiêu doanh nghiệp thực sự tiến lên trên hành trình vươn ra thế giới,” ông Vũ Bá Phú khẳng định.
Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp; tư vấn xây dựng kế hoạch vươn ra quốc tế cho 1.000 doanh nghiệp; hỗ trợ chuyên sâu 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, trong đó 30% theo phương thức mua bán và sáp nhập (M&A); đồng thời hỗ trợ ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia dẫn dắt trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Chủ động xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ, quản trị rủi ro
Chia sẻ tại diễn đàn, ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh, cho biết địa phương đã sớm triển khai Chương trình Go Global theo Quyết định số 1098/QĐ-UBND ngày 19/8/2026.
Theo ông Nguyễn Thế Thi, sau khi chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương ngày 20/9/2026, Bắc Ninh tiếp tục ghi nhận quy mô giao thương lớn. Ước tính 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của thành phố đạt trên 204,70 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 101,30 tỷ USD, tăng 32,51% so với cùng kỳ.
Dù vậy, đại diện Bắc Ninh thẳng thắn nhìn nhận: “Quy mô xuất nhập khẩu lớn chưa đồng nghĩa với năng lực cạnh tranh và mức độ tự chủ cao. Xuất khẩu của thành phố vẫn tập trung chủ yếu vào nhóm hàng điện tử linh kiện của khối FDI, trong khi khả năng tham gia trực tiếp của doanh nghiệp nội địa vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao, năng lực phát triển thương hiệu và mạng lưới phân phối quốc tế còn có dư địa lớn để nâng lên.”
Để nâng cao chất lượng tăng trưởng, Bắc Ninh tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh chuyển đổi số và cảnh báo sớm các rào cản thương mại; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, nâng cao năng lực nhà cung ứng nội địa.
Thành phố cũng chú trọng đa dạng hóa thị trường, phát triển thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm; tăng cường hỗ trợ tài chính, phòng ngừa rủi ro tỷ giá; đồng thời xây dựng hệ sinh thái Go Global với sự tham gia của chính quyền, các bộ, ngành, hiệp hội và tổ chức hỗ trợ.
Đánh giá vị thế kinh tế Việt Nam trong khu vực, ông Ông Marco Foerster, chuyên gia tư vấn chiến lược từ Stratburg cho biết quy mô GDP Việt Nam năm 2026 ước đạt 542 tỷ USD, tiệm cận mức 599 tỷ USD của Thái Lan, với tốc độ tăng trưởng 8,4%. GDP bình quân đầu người đạt 5.259 USD, vượt Indonesia. Theo ông Ông Marco Foerster, thị trường nội địa phát triển nhanh tạo nền tảng về vốn và quy mô để doanh nghiệp vươn ra nước ngoài.
Tuy nhiên, chuyên gia này cũng chỉ ra những điểm nghẽn. Trong tổng số 475 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2025, 77% thuộc về khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI); riêng ngành điện tử, tỷ lệ này lên tới 98%.
Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 97% tổng số doanh nghiệp nhưng mới đóng góp khoảng 7% tổng kim ngạch xuất khẩu do các rào cản về vốn, công nghệ, nhân lực và thông tin thị trường.
Để giúp doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập thị trường quốc tế bài bản và quản trị rủi ro, ông Ông Marco Foerster đề xuất mô hình Go Global theo ba giai đoạn: Thử nghiệm thị trường với chi phí thấp trong năm đầu; thiết lập chỗ đứng từ năm thứ nhất đến năm thứ ba và mở rộng quy mô từ năm thứ ba thông qua đầu tư, liên doanh.
Tại diễn đàn, Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global được ra mắt. Cục Xúc tiến thương mại cũng ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược với các tổ chức hỗ trợ trong và ngoài nước, trong đó có Chương trình SIPPO của Thụy Sĩ và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)./.
Thêm dư địa nâng giá trị xuất khẩu cho hàng Việt
Xúc tiến thương mại trước đây chủ yếu tập trung quảng bá sản phẩm, tổ chức hội chợ, tìm kiếm khách hàng nhưng nay cần đi sâu hơn vào việc kết nối các mắt xích để nâng giá trị xuất khẩu cho hàng Việt.
