Ngày 15/10, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức lễ ký kết hợp đồng theo hình thức “chìa khóa trao tay” (Turnkey) để triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14 với tổng chiều dài khoảng 253,5 km. Sơ bộ nhu cầu vốn thực hiện gói thầu hơn 1 triệu tỷ đồng; thành phố đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2030.
Lễ ký kết diễn ra tại trụ sở Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, với sự tham dự của lãnh đạo thành phố, đại diện các sở, ngành, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) và Liên danh Công ty cổ phần Vinhomes - Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC.
Định hướng ứng dụng công nghệ vận hành tự động
Hợp đồng được ký kết giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và Liên danh Vinhomes - SGC theo hình thức chìa khóa trao tay (EPC/Turnkey), áp dụng mẫu hợp đồng FIDIC có điều chỉnh phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam.
Theo thông tin tại lễ ký kết, 5 tuyến đường sắt đô thị có tổng chiều dài khoảng 253,5 km, cùng hệ thống depot phục vụ bảo dưỡng, sửa chữa và vận hành đoàn tàu.
Trong đó, tuyến số 1 dài khoảng 59 km, kết nối Sân vận động Hùng Vương - Khu công nghiệp đường sắt-Ngọc Hồi-Ga Hà Nội-Yên Viên-Khu đô thị Thư Lâm - Sân bay Nội Bài.
Tuyến số 2 dài khoảng 60 km, theo hướng Sân bay Nội Bài - Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo-Thượng Đình-Thượng Phúc/Sân vận động Hùng Vương.
Tuyến số 8 dài khoảng 64 km, kết nối Hòa Lạc-Sơn Đồng-Mai Dịch-Vành đai 3 - Lĩnh Nam-Thuận An.
Tuyến số 10 dài khoảng 38,7 km, theo hướng Võ Chí Công-Vành đai 2,5-Times City/Vĩnh Tuy-Cổ Loa/Đông Anh.
Tuyến số 14 dài khoảng 31,8 km, kết nối Cầu Thăng Long-Hồng Hà-Ocean Park/Gia Lâm.
Các tuyến đường sắt được định hướng hình thành mạng lưới vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, kết nối khu vực trung tâm với các đô thị mới, sân bay, đầu mối giao thông và những khu vực phát triển trọng điểm của Hà Nội.
Khi hoàn thành và đưa vào khai thác, mạng lưới này được kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, hạn chế ùn tắc, cải thiện môi trường và thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Theo thông tin từ Ban tổ chức, các tuyến đường sắt đô thị được định hướng áp dụng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ, bảo đảm khả năng kết nối và vận hành liên thông.
Các thông số kỹ thuật dự kiến gồm khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, công nghệ điều khiển tàu dựa trên thông tin liên lạc (CBTC), hướng tới cấp độ tự động hóa GoA4, cho phép tàu vận hành tự động không người lái theo thiết kế và quy trình an toàn được phê duyệt.
Cùng với đó, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ số được đặt ra trong quá trình thiết kế, xây dựng và quản lý công trình, gồm thiết kế FEED, mô hình thông tin công trình BIM, hệ thống thông tin địa lý GIS và môi trường dữ liệu chung PCDE.
Những giải pháp này nhằm hỗ trợ đồng bộ hóa thiết kế, quản lý khối lượng, kiểm soát thay đổi và nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành, bảo trì công trình.
Đáng chú ý, định hướng xây dựng Trung tâm Điều hành mạng lưới (NOCC) đa tuyến, đa công nghệ được đề cập nhằm tạo nền tảng giám sát, điều phối và quản lý tập trung hệ thống đường sắt đô thị Hà Nội.
Theo phương thức hợp đồng chìa khóa trao tay, nhà thầu chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện đồng bộ các công việc từ thiết kế, mua sắm thiết bị, thi công xây dựng, lắp đặt, tích hợp hệ thống đến thử nghiệm, chạy thử và bàn giao công trình.
Phương thức này tạo điều kiện để nhà thầu chủ động huy động nguồn lực, phối hợp triển khai các hạng mục; đồng thời, đặt ra yêu cầu cao về trách nhiệm đối với chất lượng, tiến độ, chi phí và tính đồng bộ của công trình.
Phấn đấu hoàn thành trong năm 2030
Phát biểu tại lễ ký kết, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc triển khai đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô.
Với tổng chiều dài khoảng 253,5 km, sơ bộ nhu cầu vốn thực hiện gói thầu hơn 1 triệu tỷ đồng, việc triển khai các tuyến đường sắt đặt ra yêu cầu cao về kỹ thuật, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện.
Lãnh đạo thành phố ghi nhận quyết tâm của Liên danh Vinhomes - SGC trong việc tập trung nguồn lực, phấn đấu hoàn thành các tuyến đường sắt trong năm 2030; đồng thời, kiểm soát suất đầu tư theo định hướng không vượt quá 120 triệu USD/km.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố yêu cầu liên danh lựa chọn công nghệ hiện đại, đã được kiểm chứng trong thực tiễn, bảo đảm an toàn, độ tin cậy và hiệu quả khai thác, phù hợp với điều kiện của Hà Nội.
Đặc biệt, việc lựa chọn công nghệ phải bảo đảm tính đồng bộ, khả năng kết nối và vận hành liên thông giữa 5 tuyến cũng như với mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố trong tương lai.
Các hệ thống đoàn tàu, thông tin tín hiệu, điều khiển, cấp điện, quản lý vận hành và bảo trì cần được nghiên cứu, lựa chọn trên cơ sở tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, hạn chế phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ.
Cùng với yêu cầu về công nghệ, thành phố đặc biệt quan tâm đến việc chuyển giao kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực trong nước. Liên danh nhà thầu được yêu cầu phối hợp với các đối tác xây dựng chương trình chuyển giao công nghệ ngay từ giai đoạn thiết kế, lựa chọn thiết bị.
Việc chuyển giao phải gắn với đào tạo nhân lực, tiếp nhận quy trình kỹ thuật, phần mềm, tài liệu và năng lực vận hành, bảo trì, sửa chữa thiết bị. Đồng thời, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo trong nước tham gia những công việc phù hợp.
Đối với chất lượng và an toàn thi công, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố yêu cầu thiết lập hệ thống quản lý thống nhất, kiểm soát chặt chẽ từ thiết kế, lựa chọn vật tư, thiết bị đến thi công, lắp đặt, thử nghiệm và nghiệm thu.
Riêng các công trình ngầm, đặc biệt là thi công bằng máy khoan hầm TBM, phải có giải pháp kỹ thuật và phương án kiểm soát rủi ro phù hợp, bảo đảm an toàn cho công trình, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu và đời sống người dân.
Việc kiểm soát chi phí đầu tư cũng phải được thực hiện chặt chẽ, tuân thủ các cam kết và điều kiện hợp đồng; đồng thời tính toán đầy đủ chi phí đầu tư ban đầu và chi phí vận hành, bảo trì trong suốt vòng đời công trình.
Về tiến độ, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố yêu cầu liên danh khẩn trương hoàn thiện kế hoạch triển khai tổng thể và chi tiết cho từng tuyến, từng hạng mục ngay sau lễ ký kết, xác định rõ các mốc tiến độ, đường găng và nhu cầu nguồn lực.
Liên danh cần chủ động huy động máy móc, thiết bị, nhân lực, các nhà thầu và đối tác chuyên ngành; tổ chức triển khai song song những công việc đủ điều kiện, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế, mua sắm và thi công.
Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm của chủ đầu tư, thường xuyên kiểm tra, cập nhật tiến độ, kiểm soát chất lượng, chi phí, việc sử dụng vốn tạm ứng và thanh toán theo hợp đồng.
Các sở, ngành và chính quyền địa phương có trách nhiệm phối hợp giải quyết những công việc liên quan đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật và các thủ tục thuộc thẩm quyền.
Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, các đơn vị phải kịp thời báo cáo Ủy ban Nhân dân thành phố xem xét, chỉ đạo, không để kéo dài thời gian xử lý, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Việc ký kết hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị là bước tiếp theo trong quá trình cụ thể hóa định hướng phát triển mạng lưới giao thông công cộng của Hà Nội, gắn với các cơ chế, chính sách đặc thù và quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Bên cạnh mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, việc triển khai các tuyến đường sắt còn hướng tới nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong nước, từng bước phát triển ngành công nghiệp đường sắt đô thị theo hướng hiện đại, tự chủ và bền vững./.
Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đầu tư hơn 2.000km đường sắt đô thị