Từ ngày 19 đến 24/10/2026 (tức ngày 10 đến 15/9 âm lịch), Lễ hội chùa Keo mùa Thu lần đầu tiên được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, mở ra không gian văn hóa đặc sắc, kết hợp hài hòa giữa nghi lễ truyền thống và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, trò chơi dân gian.
Không chỉ là dịp tưởng niệm Đức Thánh tổ Dương Không Lộ, lễ hội còn là hành trình khám phá chiều sâu lịch sử, kiến trúc và tín ngưỡng tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Keo, góp phần lan tỏa giá trị di sản và quảng bá hình ảnh vùng đất Hưng Yên.
Di tích quốc gia đặc biệt-Điểm nhấn trong hành trình du lịch tâm linh
Nằm tại xã Vũ Tiên, tỉnh Hưng Yên, chùa Keo (Thần Quang tự) là một trong những công trình kiến trúc Phật giáo cổ tiêu biểu, lưu giữ những giá trị đặc sắc về lịch sử, nghệ thuật và văn hóa tín ngưỡng. Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia năm 1962, công nhận Di tích quốc gia đặc biệt năm 2012 và trở thành điểm du lịch quốc gia từ năm 2013. Năm 2017, lễ hội chùa Keo được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Trải qua gần 400 năm tồn tại, chùa Keo vẫn giữ được sức hấp dẫn riêng nhờ hệ thống kiến trúc gỗ tiêu biểu thời Lê Trung Hưng, những đường nét chạm khắc tinh xảo cùng nhiều hiện vật có giá trị. Trong đó, Hương án chùa Keo được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2021, góp phần khẳng định giá trị nổi bật của di tích trong kho tàng di sản văn hóa dân tộc. Những dấu ấn gắn với Thiền sư Dương Không Lộ cũng tạo nên chiều sâu lịch sử, tín ngưỡng cho không gian linh thiêng nơi đây.
Nếu kiến trúc và hiện vật lưu giữ ký ức của thời gian thì lễ hội chính là nơi những giá trị ấy tiếp tục được thực hành, trao truyền trong đời sống cộng đồng. Theo lệ “Xuân Thu nhị kỳ,” chùa Keo tổ chức hai kỳ hội hằng năm, trong đó hội thu vào tháng Chín âm lịch là kỳ hội chính, gắn với việc tưởng niệm, tri ân Đức Thánh tổ Dương Không Lộ và thực hành các nghi lễ truyền thống.
Việc tổ chức lễ hội mùa Thu năm 2026 ở quy mô cấp tỉnh không chỉ thể hiện sự quan tâm đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản mà còn mở ra cơ hội nâng tầm sức hút của chùa Keo trên bản đồ du lịch văn hóa-tâm linh.
Trong hành trình khám phá Hưng Yên, chùa Keo có thể kết nối với các điểm đến giàu giá trị lịch sử, tín ngưỡng như đền Trần, đền Mẫu Tiên La, hình thành tuyến trải nghiệm đa dạng, giúp du khách hiểu sâu hơn về truyền thống văn hóa vùng đồng bằng sông Hồng.
Sáu ngày hội tụ những sắc màu văn hóa truyền thống
Diễn ra trong sáu ngày, lễ hội năm nay mang đến không gian trải nghiệm phong phú, nơi phần lễ trang nghiêm hòa quyện cùng phần hội sôi động. Những nghi thức truyền thống như khai chỉ, tế lễ Phật Thánh, rước kiệu Thánh và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được chuẩn bị chu đáo, bảo đảm tính trang nghiêm, góp phần gìn giữ bản sắc của lễ hội.
Trong đó, lễ rước Đức Thánh là một trong những nghi thức được người dân mong đợi. Không chỉ thể hiện lòng thành kính đối với bậc tiền nhân, nghi thức còn phản ánh sự gắn bó giữa di tích với đời sống cộng đồng. Qua từng đoàn rước, nghi lễ và phong tục được thực hành, tiếp nối, trở thành sợi dây liên kết các thế hệ trong việc gìn giữ ký ức và truyền thống quê hương.
Bên cạnh phần lễ, phần hội tiếp tục phát huy những hoạt động dân gian đặc sắc như biểu diễn chèo, trống hội, du thuyền hát hội, bắt vịt dưới hồ, thi thổi cơm và múa rối nước. Mỗi hoạt động mang một sắc thái riêng, tái hiện sinh động đời sống văn hóa truyền thống, tạo nên không khí vui tươi, gần gũi, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Điểm mới đáng chú ý của mùa hội năm nay là giải lân sư rồng cấp tỉnh lần đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội, với 19 đội đăng ký tham gia. Những màn trình diễn kết hợp kỹ thuật, âm thanh và màu sắc hứa hẹn tạo điểm nhấn sôi động, góp phần làm phong phú trải nghiệm của công chúng mà vẫn hòa nhập với không gian di sản.
Cùng với đó, hoạt động thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, trưng bày hình ảnh về chùa Keo và giới thiệu sản phẩm OCOP tạo thêm cơ hội để du khách khám phá những nét đặc trưng trong đời sống văn hóa, sản xuất của địa phương. Thông qua các hoạt động này, lễ hội không chỉ dừng lại ở nhu cầu tham quan, chiêm bái mà còn trở thành không gian giao lưu, tìm hiểu và trải nghiệm di sản.
Đặc biệt, tối 19/10, chương trình khai mạc với chủ đề “Chùa Keo-Thần Quang linh tự” được tổ chức công phu, quy tụ gần 300 nghệ sỹ, diễn viên. Chương trình nghệ thuật được xây dựng thành ba chương: “Huyền tích ngàn năm,” “Di sản lưu truyền” và “Uy linh tỏa sáng,” tái hiện hành trình hình thành, phát triển và sức sống của di sản qua các thời kỳ.
Chương trình lễ hội tiếp tục góp phần khắc họa vẻ đẹp của chùa Keo trong dòng chảy lịch sử dân tộc, đồng thời thể hiện khát vọng tiếp nối, phát huy di sản trong đời sống hôm nay.
Lễ hội chùa Keo mùa Thu năm 2026 đem đến những trải nghiệm văn hóa phong phú đồng thời khẳng định giá trị của di sản trong đời sống đương đại. Từ những nghi lễ linh thiêng, kiến trúc cổ kính đến các trò diễn dân gian và hoạt động nghệ thuật mới, mỗi sắc màu của lễ hội đều góp phần kể câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người Hưng Yên./.