Lạm phát tại Mỹ trong tháng 10/2026 tăng cao hơn dự báo, khiến các nhà hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) để ngỏ khả năng đẩy nhanh tiến độ thắt chặt tiền tệ trong cuộc họp tháng 12 tới, đồng thời tiếp tục gia tăng sức ép chính trị lên Nhà Trắng.
Theo báo cáo ngày 10/11 của Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước, chậm hơn mức tăng 0,6% trong tháng Chín nhờ giá năng lượng hạ nhiệt.
CPI lõi (không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng) tăng 0,3% tháng thứ ba liên tiếp, cao hơn mức dự báo 0,2%.
Cả hai chỉ số đều cho thấy áp lực giá cả ngầm đang lan rộng và lạm phát vẫn ở mức quá cao so với mục tiêu 2% của Fed.
Về cơ cấu giá cả, giá xăng tháng 10 tăng 1% so với tháng trước và đã tăng hơn 37% so với cùng kỳ năm trước, dù giá dầu gần đây có xu hướng giảm nhờ kỳ vọng xung đột tại Iran lắng dịu.
Giá năng lượng neo cao tiếp tục lan sang các lĩnh vực khác, đẩy chi phí vé máy bay, giao thông công cộng, dịch vụ giao hàng, bảo hiểm xe và y tế tăng mạnh; giá điện tăng 0,9% và thực phẩm tăng 0,4%.
Ngoài ra, làn sóng đầu tư ồ ạt vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng kéo giá chip máy tính và điện năng leo thang, bên cạnh việc các dịch vụ phát trực tuyến như Disney+, Hulu, Apple TV/Peacock đồng loạt điều chỉnh tăng giá cước.
Trước diễn biến trên, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết ngân hàng trung ương cần cân nhắc mức tăng lãi suất 0,5 điểm phần trăm (50 điểm cơ bản) tại cuộc họp ngày 8-9/12 tới, thay vì mức 0,25 điểm phần trăm thông thường, nhằm duy trì uy tín của Fed trong chống lạm phát.
Ngược lại, Phó Chủ tịch phụ trách giám sát của Fed Michelle Bowman bày tỏ thận trọng hơn khi lưu ý rằng các điều kiện tài chính thắt chặt từ việc chứng khoán giảm và lợi suất trái phiếu tăng có thể tạo ra rủi ro cho nền kinh tế, đồng thời kỳ vọng lạm phát sẽ hạ nhiệt vào năm tới.
Dữ liệu lạm phát đã kích hoạt đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu Mỹ, đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ đầu tháng 4/2025, trong khi thị trường chứng khoán đồng loạt giảm điểm.
Theo công cụ FedWatch của sàn CME, xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 12 hiện ở mức trên 80%.
Gánh nặng chi phí sinh hoạt đang thổi bùng áp lực chính trị. Khảo sát của hãng tin AP cho thấy khoảng 2/3 người được hỏi quy trách nhiệm về vật giá leo thang cho các chính sách của Tổng thống Donald Trump và 9/10 cử tri coi chi phí sinh hoạt là yếu tố quyết định lá phiếu.
Đây cũng là nguyên nhân then chốt giúp đảng Dân chủ giành thắng lợi lớn trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ vừa qua, lấy lại quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện từ đảng Cộng hòa.
Dù Tổng thống Donald Trump đã thừa nhận sự bất bình của cử tri liên quan đến giá xăng và xung đột Iran, Nhà Trắng hiện vẫn chưa phát đi tín hiệu về việc thay đổi đường lối chính sách./.