Liên minh châu Âu (EU) ngày 20/6 cho biết những nước còn lại trong Nhóm P5+1, ngoại trừ Mỹ, từng ký thỏa thuận hạt nhân Iran hồi năm 2015 sẽ họp khẩn tại Vienna (Áo) vào tuần tới để thảo luận các biện pháp nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này hồi năm ngoái.
Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Iran sẽ nhóm họp vào ngày 28/6 tới tại Vienna trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực vùng Vịnh sau khi xảy ra các vụ tấn công vào tàu chở dầu và mới đây nhất là vụ một máy bay không người lái của Mỹ bị bắn hạ tại khu vực này.
Trong một tuyên bố, EU cho biết cuộc họp được triệu tập nhằm đảm bảo việc tiếp tục thực thi thỏa thuận hạt nhân Iran, có tên gọi là Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) về mọi khía cạnh cũng như thảo luận các biện pháp giải quyết những thách thức đặt ra từ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận này và áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt đối với Iran cũng như thông báo gần đây của Tehran liên quan tới việc thực thi những cam kết của nước này trong thỏa thuận."
[Iran không gia hạn thời hạn chót 60 ngày liên quan thỏa thuận JCPOA]
Hồi tháng Năm vừa qua, Iran tuyên bố tạm ngừng thực thi một số điều khoản trong thỏa thuận JCPOA, đồng thời thông báo sẽ khởi động quá trình làm giàu urani ở cấp độ cao hơn nếu như trong vòng 60 ngày, tức là đến ngày 8/7 tới, các cường quốc châu Âu không có biện pháp bảo vệ lợi ích của Tehran theo JCPOA trước các biện pháp trừng phạt của Mỹ.
Theo JCPOA, Iran phải hạn chế chương trình hạt nhân mà phương Tây lo ngại có thể dẫn tới việc chế tạo bom hạt nhân. Đổi lại, các quốc gia phương Tây đồng ý gỡ bỏ mọi biện pháp trừng phạt nhằm vào Tehran.
Tháng 5/2018, Mỹ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran với lý do nội dung thỏa thuận "quá hào phóng" với Tehran, không siết chặt các hoạt động thử tên lửa đạn đạo hay hạn chế việc Iran tham gia vào các cuộc xung đột trong khu vực. Theo đó, Mỹ áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt Iran.
Sau động thái này của Washington, các quốc gia châu Âu đã nỗ lực tìm cách cứu vãn thỏa thuận. EU đã thông báo thiết lập Công cụ Hỗ trợ trao đổi thương mại để đảm bảo duy trì các hoạt động thương mại với Iran, qua đó bảo vệ lợi ích của nước Cộng hòa Hồi giáo này trong bối cảnh Mỹ áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt.
Tuy nhiên, cho đến nay, cơ chế này vẫn chưa đi vào hoạt động và Iran nhiều lần thể hiện sự mất kiên nhẫn đối với EU./.
