Một nghiên cứu mới được công bố và trình lên Ủy ban châu Âu cho thấy chi phí xã hội do ô nhiễm các chất PFAS, còn gọi là “chất ô nhiễm vĩnh cửu”, có thể lên tới 330-1.700 tỷ euro (388,55-2.001 tỷ USD) vào năm 2050 nếu không có biện pháp mạnh tay để giải quyết.
PFAS là nhóm hóa chất gần như không thể phân hủy, được sử dụng rộng rãi trong mỹ phẩm, đồ gia dụng chống dính, bao bì thực phẩm và nhiều sản phẩm công nghiệp. Các chất này tồn lưu lâu dài trong môi trường, tích tụ trong thực phẩm và cơ thể con người.
Theo nghiên cứu trên, nếu không kiểm soát sản xuất và xử lý ô nhiễm hiệu quả, lượng PFAS phát tán có thể tăng gấp 3 lần trong giai đoạn 2020-2050, đạt khoảng 4,4 triệu tấn. Số địa điểm công nghiệp bị ô nhiễm có thể tăng từ 11.500 lên 14.200 điểm.
Tác động sức khỏe cộng đồng được đánh giá là nghiêm trọng với khoảng 76,5 triệu người châu Âu, tương đương 1/6 dân số, có thể phải chịu mức phơi nhiễm đáng kể, với nguy cơ ung thư, rối loạn cholesterol và rối loạn nội tiết.
Các tác giả chỉ tính toán chi phí dựa trên 4 loại PFAS phổ biến nhất (PFOA, PFOS, PFHxS và PFNA), trong khi trên thực tế có khoảng 12.000 hợp chất cùng nhóm, cho thấy quy mô thực tế có thể còn lớn hơn.
Nghiên cứu xây dựng 4 kịch bản khác nhau tùy theo mức độ xử lý ô nhiễm nước và đất, với tổng thiệt hại ước tính từ 330-1.700 tỷ euro.
Từ năm 2023, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển đã đề xuất cấm hoàn toàn PFAS trong Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản đối từ một số nhóm công nghiệp, vốn nhấn mạnh đặc tính chống dính và chống cháy của các hợp chất này.
Ủy ban châu Âu hiện xem xét cấm PFAS trong các sản phẩm tiêu dùng thông thường, song vẫn tính đến ngoại lệ cho một số lĩnh vực chiến lược. Trong khi đó, nhiều tổ chức phi chính phủ kêu gọi áp dụng nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, nhằm bảo đảm nguồn lực tài chính cho việc xử lý thiệt hại môi trường và sức khỏe do PFAS gây ra./.