Tình trạng hố sụt bất ngờ xuất hiện trở lại tại Indonesia đang làm dấy lên lo ngại về an toàn dân cư, sau khi các sự cố liên tiếp được ghi nhận tại khu vực Tây Sumatra và huyện Gunungkidul, tỉnh Yogyakarta trong thời gian gần đây.
Các chuyên gia địa chất khuyến cáo người dân cần nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường để giảm thiểu rủi ro.
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, hai hố sụt được phát hiện hồi đầu tháng trước tại Gunungkidul. Hố đầu tiên xuất hiện trong sân một hộ dân, rộng khoảng 2x5m và sâu 4m.
Vài ngày sau, một hố sụt khác xuất hiện trên đất nông nghiệp cách đó khoảng 12km, có kích thước nhỏ hơn nhưng cũng gây lo ngại về nguy cơ sụp lún lan rộng.
Giáo sư Wahyu Wilopo, chuyên ngành kỹ thuật địa chất tại Đại học Gadjah Mada, cho biết hố sụt là hiện tượng sụp đổ theo phương thẳng đứng của mặt đất, hình thành do các khoảng rỗng dưới bề mặt.
Những khoảng rỗng này có thể do quá trình hòa tan đá tự nhiên - đặc biệt phổ biến ở các vùng karst (những cảnh quan địa chất đặc trưng được hình thành do quá trình đá gốc bị hòa tan, chủ yếu là đá vôi, đá dolomite, thạch cao, bởi nước mặt và nước ngầm theo thời gian) - hoặc do hoạt động của con người như khai thác khoáng sản.
Theo ông, mưa lớn là một trong những tác nhân chính làm gia tăng nguy cơ hố sụt, bởi nước thúc đẩy quá trình hòa tan đá, khiến cấu trúc nền đất yếu dần và có thể sụp xuống bất cứ lúc nào. Indonesia hiện có khoảng 8% diện tích là địa hình karst, tiềm ẩn nguy cơ hình thành các hang rỗng ngầm.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân chú ý 3 dấu hiệu cảnh báo phổ biến. Thứ nhất, xuất hiện các vết nứt trên mặt đất hoặc đá, thường có dạng tròn, bán nguyệt hoặc hình vòng cung. Thứ hai, bề mặt đất bị lún thấp hơn khu vực xung quanh, đặc biệt dễ nhận thấy sau các trận mưa lớn. Thứ ba, các lỗ nhỏ xuất hiện trên mặt đất và có xu hướng mở rộng theo thời gian.
Khi phát hiện các dấu hiệu này, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan chức năng, đồng thời tránh tiếp cận khu vực nguy hiểm để phòng ngừa tai nạn.
Ở quy mô lớn, hố sụt có thể gây biến đổi địa hình, phá hủy hệ sinh thái, làm ô nhiễm nguồn nước ngầm và thúc đẩy xói mòn. Về mặt xã hội, hiện tượng này đe dọa trực tiếp tính mạng và tài sản, buộc nhiều gia đình phải di dời khẩn cấp.
Các chuyên gia nhấn mạnh việc tăng cường giám sát môi trường, đặc biệt trong mùa mưa, là yếu tố then chốt để phòng ngừa rủi ro.
Người dân được khuyến khích kiểm tra khu vực sinh sống sau mưa lớn nhằm kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường, qua đó giảm thiểu thiệt hại do các thảm họa địa chất và khí tượng thủy văn gây ra./.
Hố sụt lún khổng lồ giữa trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan
Một đoạn đường trước bệnh viện Vajira đã bất ngờ bị sụt, tạo thành hố lớn có diện tích 30x30m và sâu tới 50m. (Ảnh: Reuters/TTXVN)