Giữa cánh rừng trầm hương bạt ngàn, anh đã kể lại đôi nét về cuộc đời và cuộcchiến “ngậm ngãi trồng trầm” của mình.
Sinh ra tại Khỏn kèn (Thái Lan), năm 1960 hồi hương cùng gia đình tại tỉnh NamĐịnh. 30 năm sau anh đưa vợ con sang Lào lập nghiệp. Khởi đầu là nghề cắttóc sau đó chuyển qua môi giới bất động sản. Khi kiếm được lưng vốn, anh mua250ha rừng tại tỉnh Vientiane để trồng vải thiều, nuôi bò và dê.
Năm 2001 anh sang Udon, Thái Lan, tình cờ thấy người Malaysia tìm mua cây Kệt xalả (mà Việt Nam quen gọi là trầm hương hay gió bầu) với giá khá cao 4 USD/cây.Tò mò anh mua thử hai cây về trồng và tiếp tục tìm hiểu giá trị của cây.
Sau khi biết giá trị kinh tế của cây chế được thuốc chữa bệnh, làm nước hoa, 1kgtinh dầu trị giá 120 USD anh quyết định mua 20.000 cây về trồng thay cho cây vảithiều. Do hợp thổ nhưởng, khí hậu cây phát triển rất nhanh. Được sự giúp đỡ củachính quyền địa phương, các ngân hàng Lào, chuyên gia tư vấn trong lĩnh vựctrồng trọt anh mua thêm đất, thêm giống tiếp tục thuê công nhân ngày đêm bạt núisan đồi trồng đại trà trên 500ha nữa.
Đến nay rừng trầm hương của anh đã đến ngày thu hoạch. Anh cho biết nhiều côngty nước ngoài đã ký hợp đồng thu mua sản phẩm trọn gói từ cây đến lá. Cuộc chơiđầy "mạo hiểm” nhưng có tính toán khoa học của anh đã thành công. Anh thực sự làmột “ông vua trồng rừng” tại nước Lào.
Không chỉ vậy, anh còn để lại một tình cảm sâu đậm đối với bà con người Lào.Bởi trước khi có dự án của anh, bản Nọng Bùa, huyện Phonhong, Vientiane nằmtrong rừng nghèo cách biệt với bên ngoài, cuộc sống của người dân rất lam lũnhưng vẫn thiếu đói. Còn bây giờ thì cuộc sống của 450 dân bản không những đủ ănmà còn có nhà cửa, tivi, xe máy, có nhiều nhà có cả xe công nông. Tất cả đều do Thong Philavong Hoàng Diểu tạo công ăn việc làm. Hiện nay hàng tháng anh vẫn cấptiếp cho mỗi người dân 15kg gạo, 200.00 kíp (500.000 tiền Việt Nam), 20 lít nướcsạch và đài thọ toàn phần nếu bị ốm đau tai nạn trong quá trình sản xuất.
Anh đã được chính phủ Lào đánh giá là doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vựctrồng rừng; có công lao đóng góp phát triển kinh tế, xã hội cũng như xóa đóigiảm nghèo tại nước Lào và được nhà nước Lào trao tặng nhiều bằng khen, huân huychương.
Với cương vị Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam tại Lào, Ủy viên Ban chấp hànhTrung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, anh cùng Ban chấp hành Tổng hội quyên gópđược nhiều tiền bạc giúp đỡ trường Việt kiều Nguyễn Du, xây dựng nhà tình nghĩacho người nghèo tại thủ đô Vientiane và ở bản cách mạng Xieng Vang (tỉnhKhammoua) - nơi đặt viên đá xây nhà tưởng niệm Bác Hồ.
Sắp tới, anh cùng Ban liên lạc cựu chiến binh Lào-Việt xây dựng đài tưởngniệm 28 chiến sĩ Lào-Việt hy sinh năm 1946 tại bản Cơn, huyện Thoulakhom,Vientiane.
Ngoài ra, anh Hoàng Diểu và Tổng hội người Việt Nam tại Lào còn là cầu nốigiúp nhiều nhà doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Lào./.