Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA), các trận động đất này xảy ra vào lúc 3giờ 59 phút và 4 giờ 32 phút, với tâm chấn ở độ sâu 10km của trung tâm tỉnhNiigata và cường độ ước tính tại tỉnh Nagano xấp xỉ 6 độ trên thang đo động đất7 độ của Nhật Bản.
Cho đến nay, thiệt hại của các trận động đất mới nhất này vẫn chưa được xácđịnh. Kể từ sau trận động đất mạnh vào chiều 11/3, hàng loạt các rung chấn vừavà mạnh vẫn tiếp tục làm rung chuyển thủ đô Tokyo và các tỉnh lân cận khác. JMAđã kêu gọi người dân cảnh giác về khả năng xảy ra các dư chấn với cường độ cóthể cao hơn 7 độ trong một tháng tới và có thể gây ra sóng thần.
Do ảnh hưởng của trận động đất dữ dội trên và các dư chấn khác, nhiều tuyếnđường sắt ở thủ đô Tokyo và các tỉnh phụ cận khác đã ngừng hoạt động. Tối cùngngày, hơn 20.000 đã bị mắc kẹt tại các nhà ga lớn ở trung tâm thủ đô Tokyo và batỉnh lân cận; trong đó riêng tại ga Shinjuku ở trung tâm thủ đô Tokyo, có tới9.500 người không thể về nhà.
Chính quyền thủ đô Tokyo đã quyết định mở các cơ sở công cộng và các trườnghọc do thủ đô quản lý để cho những người không thể về nhà tạm thời trú ngụ. Cáccửa hàng tiện ích, nhà hàng và cửa hàng bán đồ ăn nhanh cũng được yêu cầu cungcấp nước uống và nơi nghỉ ngơi cho những người không may mắn này.
Cùng với hệ thống giao thông đường bộ, giao thông đường không cũng bị tê liệt.Theo Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản, tính đến 10 giờ cùngngày, trận động đất trên đã khiến 903 chuyến bay bị hủy và 303 chuyến bay khácbị trì hoãn. Khoảng 13.000 người đã bị mắc kẹt tại sân bay quốc tế Narita nằm ởtỉnh Chiba, giáp thủ đô Tokyo, trong khi 10.000 người khác cũng bị mắc kẹt tạisân bay Haneda ở thủ đô này. Tình hình tương tự cũng diễn ra ở sân bay Sendaithuộc tỉnh Miyagi.
Sau các trận động đất và sóng thần vào chiều 11/3 ở Nhật Bản, người ta ước tính số người thiệt mạng do cácthảm họa này gây ra có thể lên tới hơn 1.000 người bởi vì bốn đoàn tàu của Côngty Đường sắt Đông Tokyo chạy ở khu vực bờ biển các tỉnh Miyagi và Iwate vẫn chưaliên lạc được sau các đợt sóng thần “chỉ xảy ra một lần trong một thế kỷ” vừaqua.
Các cơ quan chức năng của Nhật Bản vẫn chưa xác định được chính xác có baonhiều hành khách đi trên các tuyến tàu Ofunato, Senseki và Kesennuma chạy ven bờbiển Thái Bình Dương khi trận động đất có cường độ 8,9 độ xảy ra. Trước đó, mộtđoàn tàu khác chạy trên tuyến Senseki cũng bị trệch đường ray ở gần ga Nobiru.Chưa có thông tin về số phận của các hành khách đi trên chuyến tàu này.
Phát biểu tại cuộc họp báo đêm 11/3, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản YukioEdano thừa nhận số lượng người chết trong trận động đất vừa qua là cực kỳ lớn.
Về nguy cơ xảy ra thảm họa hạt nhân sau trận động đất vừa qua, sáng 12/3, Côngty Điện lực Tokyo (TEPCO) đã thông báo với Chính phủ Nhật Bản về tình hình khẩncấp ở Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 khi chỉ số áp suất trong khoang chứalò phản ứng của nhà máy này liên tục tăng. Mức độ phóng xạ tại phòng điều khiểncủa nhà máy điện hạt nhân này cao gấp 1.000 lần so với mức độ thông thường. Dolo ngại các khoang chứa này có thể bị vỡ, TEPCO đã quyết định mở van xả khí đểgiảm áp suất.
Chính phủ Nhật Bản sẽ ra quyết định cuối cùng vấn đề này. Điều nguy hiểm làkhông khí thải có chứa chất phóng xạ ở đây có thể lan sang khu vực xung quanh.TEPCO lo ngại chất phóng xạ có thể đã bị rò rỉ tại nhà máy này.
Để đề phòng nguy cơ rò rỉ chất phóng xạ, các cư dân sống trong bán kính 3km từnhà máy này đã được lệnh sơ tán, trong khi những người sống trong bán kính 10kmcũng được yêu cầu ở trong nhà.
Khoảng 160 binh sỹ của lực lượng đặc nhiệm thuộc Lực lượng Phòng vệ trên đấtliền (GSDF) được trang bị các thiết bị và phương tiện chuyên dụng để đối phó vớithảm họa hóa chất đã được triển khai tại khu vực gần nhà máy điện hạt nhânFukushima số 1 để giúp sơ tán người dân địa phương. Trong khi đó, ba lò phản ứngcủa nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 2 cũng mất chức năng làm mát. Nguy cơ xảyra sự cố ở ba lò phản ứng này cũng cao.
Trước đó, Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp về điệnhạt nhân lần đầu tiên trong lịch sử nước này. Điều này sẽ giúp các cơ quan chứcnăng Nhật Bản có thể dễ dàng thực hiện các biện pháp cứu trợ khẩn cấp. Bộ trưởngQuốc phòng Nhật Bản Toshimi Kitazawa đã ra lệnh cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản(SDF) hành động theo tuyên bố trên của Thủ tướng Kan.
Ngay sau trận động đất vào chiều cùng ngày, Chính phủ Nhật Bản đã triển khai cácbinh sỹ của SDF tới tỉnh Miyagi và các địa phương khác ở phía Đông Bắc Nhật Bản.
Theo Bộ Quốc phòng, có tổng cộng khoảng 8.400 binh sỹ của SDF đã được triểnkhai hoặc đang chuẩn bị triển khai tới các khu vực bị ảnh hưởng bởi động đất vàsóng thần; trong khi theo NHK, khoảng 300 máy bay và 40 tàu quân sự của lựclượng này cũng được huy động để đối phó với thảm họa.
Các binh sỹ của GSDF đãxuất phát từ các doanh trại ở các tỉnh Aomori, Iwate, Miyagi và Fukushima để tớicác khu vực bị thiệt hại theo yêu cầu của các tỉnh. GSDF đã cử các sỹ quan liênlạc tới các tỉnh Aomori, Akita, Miyagi, Iwate, Fukushima, Yamagata và Chiba đểđiều phối hoạt động triển khai quân.
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đã ra lệnh cho các nhóm trợ giúp y tế tớicác tỉnh Miyagi, Fukushima và Ibaraki theo yêu cầu của chính quyền địa phương,trong khi một nhóm cứu trợ khẩn cấp của Cục Cảnh sát thủ đô Tokyo cũng bắt đầulên đường tới vùng Đông Bắc Tohoku vào tối cùng ngày.
Cảnh sát tỉnh Osaka cũng điều 180 binh sỹ cho các nỗ lực cứu trợ. Cơ quanQuản lý Thảm họa và Cháy của chính quyền trung ương cũng đã cử 26 đội cứu trợtới các tỉnh Miyagi, Iwate và bốn tỉnh khác ở vùng Tohoku bằng đường bộ và đườngkhông.
Sáng 12/3, Thủ tướng Kan đã bay tới khu vực Đông Bắc Nhật Bản để thị sát tìnhhình. Theo kế hoạch, ông sẽ tới kiểm tra nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 -nơi nguy cơ rò rỉ phóng xạ rất cao. Trong khi đó, nội các Nhật Bản sẽ nhóm họpkhẩn cấp lần hai vào 8 giờ 30 phút.
Hôm qua, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takeaki Matsumoto đã đề nghị Mỹ triểnkhai lực lượng quân sự đóng ở Nhật Bản để hỗ trợ công tác cứu trợ và khắc phụchậu quả của trận động đất. Nhật Bản đặc biệt hy vọng quân đội Mỹ sẽ giúp vậnchuyển những người ở khu vực có thảm họa.
Theo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, cho đến 0 giờ cùng ngày, ngoài Mỹ, có 37 quốc giavà vùng lãnh thổ đã cam kết hỗ trợ Nhật Bản hỗ trợ khắc phục hậu quả của cáctrận động đất và sóng thần vừa qua thông qua việc triển khai các nhóm cứu trợ,cung cấp hàng cứu trợ và vận tải./.