Ngày 29/5, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEANlần thứ 6 (ADMM-6) đã kết thúc tốt đẹp tại Campuchia, với việc thông qua hai vănbản quan trọng, gồm Tài liệu Khái niệm xem xét tần suất tổ chức Hội nghị Bộtrưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) và Tuyên bố chung về Tăng cường tínhthống nhất của ASEAN vì một cộng đồng hài hòa và an ninh.
Đoàn đại biểu cấp cao Bộ Quốc phòng Việt Nam do Đại tướng Phùng QuangThanh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, dẫn đầu đã góp phần vào thành công chung củaADMM-6.
Ngay trước khi ADMM-6 bắt đầu, Trưởng đoàn 10 nước tham dự đã tới chào xãgiao Thủ tướng Chính phủ Hoàng gia Campuchia Hun Sen.
Sau phát biểu khai mạc củaĐại tướng Tea Banh, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia, với tinhthần làm việc khẩn trương, hội nghị đã nghe đại diện Ban Thư ký ASEAN trình bàynhững phát triển gần đây trong ASEAN; nghe báo cáo kết quả Hội nghị ADSOM vàADSOM+ và kết quả Hội nghị ACDFIM-9.
Các bộ trưởng cũng đã dành thời gian trao đổi quan điểm về các vấn đề quốcphòng và an ninh. Các nước đều nhất trí rằng cần tăng cường hợp tác quốc phòngnội khối, cũng như với các nước đối tác để thực hiện thành công mục tiêu xâydựng Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN vào năm 2015, và duy trì môi trường hòabình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Với tinh thần chủ động và xây dựng, Đại tướng Phùng Quang Thanh đã nêu rõđánh giá và quan điểm của Việt Nam về các vấn đề quốc phòng-an ninh ở khu vực vàtrên thế giới.
Theo Đại tướng Phùng Quang Thanh, xu thế chính của thế giới hiện nay làhòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển. Tuy nhiên, những sự kiện gần đây nhưcuộc xung đột ở Trung Đông-Bắc Phi, đặc biệt là cuộc khủng hoảng tài chính, suygiảm kinh tế cũng đặt ra nhiều điều để những người đứng đầu Bộ Quốc phòng cácnước cần suy nghĩ.
Về tình hình Đông Nam Á, Đại tướng Phùng Quang Thanh cho rằng khu vực nhìnchung vẫn duy trì được môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, songcũng tiềm ẩn những nguy cơ, thách thức an ninh bao gồm cả phi truyền thống vàtruyền thống.
Đối với các vấn đề an ninh phi truyền thống, Đại tướng Phùng Quang Thanhcho rằng thời gian gần đây, thiên tai, bão lụt đã ảnh hưởng đến nhiều nước.
ViệtNam đã bước đầu hợp tác với Campuchia để đối phó với vấn đề này, như trận lũ năm2009, Việt Nam đã huy động lực lượng quân đội, kể cả máy bay trực thăng để ứngcứu, hỗ trợ nhân dân Campuchia tại những vùng của Campuchia bị cô lập cần giúpđỡ.
Việt Nam đã tiến hành công tác tìm kiếm và cứu nạn một số công dân cácnước ASEAN trong các vụ tai nạn trên biển do thiên tai gây ra. Việt Nam cũng hợptác chặt chẽ với Lào trong việc chống buôn lậu ma túy xuyên biên giới.
Về vấn đề buôn bán phụ nữ và trẻ em, Việt Nam cũng hợp tác với đối tácngoài ASEAN là Trung Quốc để giải quyết.
Theo Đại tướng Phùng Quang Thanh, cácvấn đề thất nghiệp, gia tăng khoảng cách giàu nghèo và việc thu hồi đất đai,giải phóng mặt bằng trong quá trình đô thị hóa để xây dựng kết cấu hạ tầng ởViệt Nam cũng như ở một số nước có trường hợp xảy ra khiếu kiện đông người, lànhững nguy cơ tiềm ẩn gây mất ổn định xã hội.
Đại tướng Phùng Quang Thanh nêu rõ: “Việt Nam rất quan tâm thực hiện cácchính sách an sinh xã hội, chăm lo cho các đối tượng người nghèo, người cậnnghèo, người dân tộc thiểu sổ ở vùng sâu vùng xa để thu hẹp khoảng cách giàunghèo. Những năm gần đây, trung bình mỗi năm Việt Nam giảm được khoảng 2% số hộnghèo đói, góp phần duy trì ổn định xã hội.”
Đại tướng Phùng Quang Thanh đánh giá tình hình tranh chấp biên giới lãnhthổ ở khu vực và chủ quyền trên Biển Đông đang diễn biến khá phức tạp và có thểgây ra xung đột quân sự nếu các bên không nỗ lực kiềm chế.
Đại tướng Phùng Quang Thanh phát biểu: “Vấn đề tranh chấp chủ quyền trênBiển Đông là một thực tế mà chúng ta không cần né tránh vì nó xảy ra trong khuvực Đông Nam Á và tranh chấp là giữa các nước ASEAN với nhau và giữa một số nướcASEAN với quốc gia ở ngoài ASEAN.”
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam khẳng định các nước ASEAN phải quyết tâmduy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, để xây dựng Cộngđồng Chính trị-An ninh vào năm 2015.
Nhằm thực hiện mục tiêu này, Đại tướng Phùng Quang Thanh cho rằng các bênphải bình tĩnh, hết sức kiềm chế, tiến hành đàm phán hòa bình để giải quyết cáctranh chấp trên biển bằng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốcvề Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982).
Trước mắt, các bên cần thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về cách ứngxử của các bên ở Biển Đông (DOC) được ký giữa các nước ASEAN và Trung Quốc, tiếntới xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).
Đại tướng Phùng Quang Thanh nói: “Trong quá trình đàm phán hòa bình, quanđiểm của Việt Nam là những tranh chấp song phương thì hai nước đàm phán với nhauđể giải quyết. Còn những tranh chấp đa phương, giữa nhiều nước, nhiều bên, phảigiải quyết đa phương, nỗ lực tìm kiếm giải pháp mà các bên có thể chấp nhậnđược.”
Bên cạnh đó, các nước cần xây dựng lòng tin, phòng ngừa xung đột bằng cáchtăng cường hợp tác quốc phòng song phương cũng như đa phương trong cơ chế ADMMvà ADMM+. Tuy nhiên, khi tăng cường hợp tác với các đối tác ngoài khu vực, ASEANphải giữ được vai trò chủ đạo.
Đại tướng Phùng Quang Thanh cũng chia sẻ với Hội nghị kinh nghiệm của ViệtNam là dù xảy ra tình huống trên biển phức tạp đến đâu thì cũng phải giữ đượcquan hệ quốc phòng-quân sự tốt.
Đại tướng Phùng Quang Thanh cho biết: "Giữa Việt Nam và Trung Quốc cónhững lúc có tranh chấp trên biển khá phức tạp nhưng hợp tác, giao lưu quốcphòng-quân sự giữa hai nước, quan hệ giữa hai Bộ Quốc phòng, giữa hai Bộ TổngTham mưu, giữa Quân chủng Hải quân, Biên phòng hai bên rất tốt. Việt Nam cử tàu hải quân sang Trung Quốc giao lưu. Lãnh đạo quân đội hai nước gặp nhau trao đổithẳng thắn, chân tình và thống nhất quân đội hai nước phải kiềm chế không để xảyra xung đột quân sự trên biển. Vấn đề tranh chấp trên biển do lịch sử để lại cònphải giải quyết lâu dài thông qua biện pháp hòa bình trên cơ sở tôn trọng luậtpháp quốc tế.”
Bên cạnh đó, Đại tướng cho rằng khi xảy ra tình huống khó khăn, hai bêncần trao đổi đặc phái viên và lãnh đạo cấp cao hai nước gặp gỡ để giải quyết vấnđề, tránh xảy ra xung đột. Ngoài ra, cũng cần chú ý quản lý các phương tiệntruyền thông, không để các cơ quan báo chí đăng tải những bài viết có tính chấtkích động, chia rẽ quan hệ hai nước, làm phức tạp thêm tình hình.
Đại tướng Phùng Quang Thanh cũng thông báo trong khuôn khổ hợp tác ADMM+,Việt Nam và Trung Quốc đã đồng chủ trì cuộc họp Nhóm Chuyên gia Hỗ trợ nhân đạovà cứu trợ thảm họa (HADR) tại Trung Quốc vào tháng 11/2011.
Cuộc họp đã thống nhất tổ chức diễn tập HADR trên sa bàn vào năm 2013 vàtiến tới diễn tập trên thực địa. Cuộc họp lần thứ hai của Nhóm chuyên gia này sẽđược tổ chức tại Việt Nam trong năm 2012.
Đại tướng Phùng Quang Thanh phát biểu: “Có thể nói quan hệ giữa Việt Namvà Trung Quốc hiện nay là quan hệ đoàn kết, hữu nghị, hợp tác nhiều mặt, thúcđẩy phát triển kinh tế-xã hội và giữ vững ổn định chính trị-xã hội của mỗi nước.Tranh chấp trên biển là vấn đề duy nhất còn tồn tại trong quan hệ Việt-Trunghiện nay.”
Đại tướng Phùng Quang Thanh khẳng định Việt Nam ủng hộ việc Campuchia đưara một số sáng kiến thiết thực như xây dựng khu vực ASEAN không có xung đột,Tuyên bố về kế hoạch tổng thể kết nối an ninh ASEAN. Bộ trưởng cho rằng nên giaocho cấp làm việc thống nhất những tài liệu, khái niệm để những sáng kiến này sớmtrở thành hiện thực.
Tại Hội nghị, các Bộ trưởng đã thông qua Tài liệu Khái niệm xem xét tần suất tổ chức ADMM+, thống nhất tăng tần xuất tổ chức ADMM+ từ 3 năm một lần lên2 năm một lần kể từ sau ADMM+ lần thứ 2 tại Brunei.
Kết thúc Hội nghị, các Bộ trưởng đã ký Tuyên bố chung, trong đó khẳng địnhmong muốn tăng cường hơn nữa vai trò của ADMM và ADMM+ trong thúc đẩy hợp tácthiết thực và can dự giữa ASEAN với các nước đối tác về các vấn đề chiến lược,quốc phòng và an ninh có ảnh hưởng tới khu vực.
Tuyên bố chung cũng tiếp tục tái khẳng định cam kết của các nước thànhviên ASEAN về việc thực hiện đầy đủ và hiệu qủa DOC, hướng tới việc thông quaCOC và nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải ở Biển Đông theo đúng cácnguyên tắc của luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982./.
(TTXVN)