Từ ngày 17-21/9, tại Vienna (Áo) diễn ra Khóa họp Đại hội đồngCơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) lần thứ 56.
Bên lề kỳ họp,phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quân, Bộ trưởng Bộ Khoahọc-Công nghệ, người dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự kỳ họp trên về tìnhhình hợp tác giữa Việt Nam và IAEA trong lĩnh vực ứng dụng năng lượnghạt nhân.
Về quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và IAEAtrong thời gian qua, Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết trong 10 nămgần đây, thông qua các dự án hợp tác kỹ thuật quốc gia, IAEA đã viện trợcho Việt Nam tổng số tiền trung bình khoảng 1 triệu đôla Mỹ/năm dùngđể mua sắm thiết bị, thuê chuyên gia và đào tạo cán bộ.
Đốivới công tác nghiên cứu triển khai ứng dụng năng lượng hạt nhân, thờigian qua IAEA đã hỗ trợ Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt xây dựng hệthống các phòng thí nghiệm phục vụ công tác nghiên cứu triển khai thuộcnhiều hoạt động khác nhau trong lĩnh vực khoa học và công nghệ hạt nhân.
Dự án lớn nhất của IAEA là Nâng cấp Hệ điều khiển Lò phản ứng hạt nhânĐà Lạt đã góp phần thực hiện chiến lược dài hạn của ngành hạt nhân Việt Nam là tiếp tục vận hành an toàn Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt với côngnăng như hiện nay tối thiểu đến năm 2015 và đào tạo nguồn nhân lực chochương trình Điện hạt nhân.
Các dự án của IAEA đã và đanghỗ trợ cho Việt Nam trong việc xây dựng tiềm lực khoa học công nghệtrong lĩnh vực kỹ thuật phân tích hạt nhân. Các phòng thí nghiệm phântích hạt nhân đã được thành lập tại Đà Lạt; Thành phố Hồ Chí Minh và HàNội, phục vụ công tác phân tích bao gồm phân tích cấu trúc vật liệu;phân tích thành phần một số nguyên tố trong kim loại; phân tích các mẫumôi trường để xác định ô nhiễm môi trường; phân tích các độc tố trongnước và thực phẩm; phân tích dư lượng thuốc trừ sâu; phân tích các đồngvị phóng xạ trong tự nhiên và do tác động công nghiệp.
Trong công nghiệp, IAEA đã đang giúp đỡ xây dựng Phòng thí nghiệm kiểmtra không phá hủy ở Trung tâm hạt nhân Thành phố Hồ Chí Minh, Phòng thínghiệm đánh dấu đồng vị phóng xạ nghiên cứu về pha khí trong sản xuấtcông nghiệp tại Trung tâm ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong công nghiệp ởĐà Lạt, Phòng thí nghiệm tại Trung tâm đánh giá không phá hủy ở Hà Nộinhằm ứng dụng trong công nghiệp, xây dựng đào tạo đội ngũ cán bộ tronglĩnh vực ứng dụng kỹ thuật hạt nhân tiên tiến trong việc kiểm tra bộtrao đổi nhiệt của các nhà máy nhiệt điện hiện tại và phục vụ cho chươngtrình phát triển điện hạt nhân của đất nước trong tương lai.
Trong nông nghiệp, IAEA đã giúp đỡ Việt Nam nghiên cứu và triển khaicác giống lúa đột biến có năng suất cao, thích nghi với điều kiện kiệnkhí hậu thời tiết khác nhau, thích hợp với vùng đất phèn mặn vùng venbiển.
Thông qua dự án thực hiện tại Trung tâm hạt nhân Thành phố Hồ ChíMinh phối hợp với các cơ sở khác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn, IAEA đang giúp đỡ Việt Nam ứng dụng kỹ thuật hạt nhân kết hợptrong việc nâng cao năng suất và chất lượng giống lúa đột biến với mụctiêu Gây đột biến tạo nguồn vật liệu di truyền phong phú từ các nguồngen lúa thơm đặc sản, chất lượng đặc biệt của Việt Nam, chọn lọc và pháttriển các giống đột biến có chất lượng đặc biệt đáp ứng nhu cầu xuấtkhẩu.
Trong y tế, các dự án hợp tác kỹ thuật của IAEA từnhiều năm được thực hiện chủ yếu tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đãgiúp Việt Nam xây dựng và mở rộng mạng lưới các khoa y học hạt nhân tạicác bệnh viện trong phạm vi cả nước phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh.
Với các dự án thực hiện trong những năm gần đây, IAEA đã hỗtrợ cho việc xây dựng và hoạt động 2 Trung tâm PET-Cyclotron tại HàNội và Thành phố Hồ Chí Minh phục vụ chẩn đoán và điều trị trong y tế,đồng thời phục vụ triển khai ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong nghiên cứukhoa học, đào tạo chuyên gia có trình độ cao. Hoạt động của dự án đượcmở rộng, gắn liền với việc xây dựng Trung tâm PET/CT-Cyclotron tạiBệnh viện Kiên Giang và Trung tâm PET/CT-Cyclotron tại Bệnh viện ĐàNẵng thông qua việc cung cấp một số trang thiết bị phụ trợ, cử chuyêngia hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo cán bộ.
Đối với hợp tácgiữa Việt Nam và IAEA liên quan tới chương trình Điện hạt nhân củaViệt Nam, ông Nguyễn Quân cho biết một dự án về xây dựng cơ sở hạ tầngcho điện hạt nhân đã được IAEA hỗ trợ thực hiện từ năm 2009 với mụctiêu: Đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng cho phát triển nhà máy điện hạtnhân tại Việt Nam; Xác định các giải pháp cho phát triển cơ sở hạ tầngcho điện hạt nhân tại Việt Nam; và đầu tư một số hạng mục quan trọngtrong việc phát triển cơ sở hạ tầng như đào tạo nhân lực, trang thiết bịcho đào tạo…/.
(TTXVN)