Mô hình Tư vấn, chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng. (Ảnh: Dương Ngọc/TTXVN)

Tiến sỹ Lê Cảnh Nhạc - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình cho hay, trong giai đoạn hiện nay, công tác dân số đã bước sang bước ngoặt mới so với hơn 50 năm trước.

Phát biểu tại hội thảo Báo chí với chính sách dân số và phát triển giai đoạn 2017-2030 vừa được Tổng cục Dân số- Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tại Hà Nam, ông Nhạc nhấn mạnh, trước đây, công tác dân số chỉ có mục đích duy nhất là giảm sinh thì nay tập trung vào vấn đề nâng cao chất lượng dân số.

[Bà Tòng Thị Phóng: Nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ em]

Đến nay, nhiệm vụ giảm sinh đã hoàn thành, giai đoạn tiếp theo của công tác dân số phải triển khai đồng loạt các vấn đề khác.

"Nghị quyết 21 của Trung ương Đảng cũng đã chỉ ra những vấn đề mới, thách thức mới cần giải quyết, trong đó nêu bật việc chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển," tiến sỹ Lê Cảnh Nhạc nhấn mạnh.

Ông Nhạc phân tích, trước kia công tác dân số tập trung vào việc tuyên truyền, truyền thông cho người dân sinh ít con, xây dựng gia đình hạnh phúc. Bên cạnh đó, công tác dân số cũng thực hiện nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ về kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Việt Nam cũng đã đạt được những thành tích lớn thực hiện nhiệm vụ duy nhất đó khi đã đạt mức sinh thay thế (trung bình mỗi phụ nữ trong độ tuổi từ 15-49 tuổi sinh 2,1 con) từ năm 2006 và duy trì thành tựu này trong suốt 12 năm qua. Đó là một mục tiêu mà tất cả các quốc gia trên thế giới đều mong muốn. Trong khi đó, trước đây, có giai đoạn con số này lên tới 6,7 con/phụ nữ.

Hiện nay, trong vấn đề cơ cấu dân số có hai vấn đề nổi lên. Đó là mất cân bằng giới tính khi sinh và tốc độ già hóa dân số nhanh. Việt Nam là một trong 5 quốc gia có tốc độ già hòa dân số nhanh nhất thế giới.

"Chúng ta chuyển từ dân số đang già sang già chỉ 18-20 năm trong khi các nước phát triển lại có hàng trăm năm để chuẩn bị. Trong quản lý làm sao để có những đối sách chăm sóc người cao tuổi? Ứng phó với già hóa dân số ra sao?" tiến sỹ Lê Cảnh Nhạc phân tích.

Bên cạnh đó, vấn đề về như: mất cân bằng giới tính khi sinh thực sự nghiêm trọng, đặc biệt là các tỉnh phía Bắc, xung quanh đồng bằng Sông Hồng; chất lượng dân số, quản lý dân cư, phân bố dân cư…

Tiến sỹ Lê Cảnh Nhạc nhấn mạnh vai trò của báo chí vô cùng lớn trong truyền thông vận động xã hội. Công tác Dân số từ trước đến nay và sau này vẫn là cuộc vận động xã hội rộng lớn, nếu không có sự tham gia của báo chí, không có sự vào cuộc của truyền thông thì sẽ thất bại.

Tại hội thảo, các đại biểu được truyền đạt nội dung Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 về công tác dân số trong tình hình mới và Nghị quyết số 137/NQ-CP của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 21 về công tác dân số trong tình hình mới.

Bên cạnh đó còn là những văn bản xử lý vi phạm chính sách dân số; một số lưu ý về xây dựng kế hoạch thực hiện công tác dân số và phát triển trong tình hình mới ở Việt Nam; tổ chức bộ máy đối với công tác dân số và phát triển trong tình hình mới.

Các đại biểu cũng cập nhật nhiều nội dung truyền thông cụ thể xoay quanh các vấn đề: Duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tận dụng cơ cấu dân số vàng, thích ứng với quá trình già hóa dân số, điều chỉnh phân bố dân số hợp lý, nâng cao chất lượng dân số, tính đến yếu tố dân số trong kế hoạch hóa phát triển.../.