Hiện nay, nắng nóng đang đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với môi trường và hoạt động của các công trình tại Việt Nam, trong đó khả năng chống chịu nhiệt đang trở thành một vấn đề cần được quan tâm.
Do đó, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đã đưa ra các giải pháp nâng cao khả năng chống chịu nắng nóng của công trình trước những thách thức từ biến đổi khí hậu.
Tại Hội thảo “Xây dựng công trình chống chịu nắng nóng” do Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) tổ chức vào ngày 13/10, theo bà Joy Gai, Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương thuộc Hội đồng Công trình Xanh Thế giới (WGBC), nhiệt độ khu vực và thế giới ngày càng tăng cao, xuất hiện các đợt sóng nhiệt gay gắt, là vấn đề cấp bách hàng đầu trong chuỗi các hội thảo về khả năng chống chịu, đe dọa trực tiếp đến đời sống con người.
Do đó, bà Joy Gai cho rằng thiết kế công trình cần áp dụng kết hợp các giải pháp kỹ thuật, thiết kế thụ động và chủ động, hệ thống thông gió tự nhiên, tăng mảng xanh và các vật liệu phản xạ nhiệt để giảm phát thải carbon và tối ưu năng lượng.
“Cùng với giải pháp kỹ thuật công nghệ, tài chính và quản trị phân tích dữ liệu, việc thay đổi tư duy, kích hoạt hành động và nâng cao nhận thức của con người chính là chìa khóa then chốt để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030,” bà Joy Gai nhấn mạnh.
Ông Vũ Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) khẳng định hiện nay các quy định quy chuẩn về việc sử dụng năng lượng hiệu quả trong công trình xây dựng của Bộ Xây dựng đã từng bước được cập nhật, song phạm vi áp dụng vẫn chủ yếu tập trung vào một số công trình có điều hòa không khí.
Để hướng tới các quy chuẩn bắt buộc về yêu cầu nhiệt trở cho mọi công trình, ông Dũng cho rằng cần có lộ trình và thời gian phù hợp, dựa trên đặc điểm công trình, điều kiện khí hậu, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đến vấn đề tiết kiệm năng lượng và tăng khả năng chống chịu nhiệt.
“Quy chuẩn xây dựng cần cập nhật dữ liệu khí hậu theo các kịch bản biến đổi khí hậu, mở rộng phạm vi đánh giá khả năng chống chịu trước nắng nóng, mưa lớn, ngập lụt và bão; từng bước bổ sung tiêu chí tiện nghi nhiệt, hiệu năng và độ bền vật liệu,” ông Dũng chia sẻ.
Về đề xuất áp dụng tiêu chuẩn chống chịu nhiệt tối thiểu vào năm 2030, Việt Nam đã có những nền tảng ban đầu từ quy định về vỏ công trình, các chỉ tiêu tiện nghi nhiệt trong TCVN 5687:2024 và định hướng dán nhãn năng lượng vật liệu xây dựng, tuy nhiên, ông Dũng thừa nhận những vấn đề về tính pháp lý, ngưỡng nhiệt an toàn trong điều kiện cực đoan, chi phí và năng lực kiểm định vẫn cần được cân nhắc nên việc áp dụng bắt buộc đồng loạt cho mọi công trình vào năm 2030 sẽ khó khả thi.
Tại hội thảo, các chuyên gia cũng nhìn nhận việc lựa chọn giải pháp cho kính hiệu năng cao, che nắng và cách nhiệt cần tính đến khả năng hạn chế nhiệt xâm nhập vào công trình, đo lường và đánh giá hiệu quả vận hành dựa trên những chỉ số kỹ thuật.
Nhìn nhận các tòa nhà không đạt tiêu chuẩn xanh theo dự báo sẽ mất giá trị theo thời gian, ông Douglas Snyder, Giám đốc Điều hành của Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) thông tin, tại Việt Nam, nhu cầu và mức giá cho các công trình xanh, tòa nhà văn phòng xanh đang cao hơn đáng kể.
“Nếu không áp dụng các giải pháp chống chịu nhiệt và tiết kiệm năng lượng, chi phí vận hành về lâu dài sẽ cực kỳ cao do giá điện và năng lượng ngày càng tăng đắt đỏ. Các tiêu chuẩn chống chịu nhiệt và chống tác động sẽ đóng vai trò cốt lõi để duy trì giá trị và khả năng vận hành của công trình,” ông Douglas Snyder góp ý./.
Lời giải cho các đô thị trước nắng nóng cực đoan
Các giải pháp tập trung vào 4 hướng chính gồm thiết kế công trình thích ứng với khí hậu, tăng cường phủ xanh đô thị, sử dụng vật liệu phản nhiệt, phát triển các hệ thống làm mát tiết kiệm năng lượng.
