Vẫn đảm bảo học phí

Đảm bảo cấp kinh phí cho lưu học sinh đề án 322

Đề án 322 ngừng tuyển sinh nhưng lưu học sinh đang học theo diện Đề án vẫn được cấp kinh phí bình thường cho tới hết khóa học.
Trong thời kỳ đất nước đang khủng hoảng kinh tế, việc “cân đo đong đếm” để quyếtđịnh một vấn đề gì mang lại hiệu quả cao và thiết thực luôn được đề cao. Việcngừng tuyển sinh Đề án du học nước ngoài bằng ngân sách Nhà Nước (đề án 322)cũng là một trong những giải pháp để tiết kiệm chi tiêu.

Tuy nhiên, sự việc đã ảnh hưởng và đảo lộn cuộc sống của không ít đối tượngliên quan, đang là vấn đề thời sự, thu hút nhiều người quan tâm và cần có phươngán giải quyết hợp lý.

Phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Xuân Vang, Cục đào tạovới nước ngoài trưởng Cục đào tạo với nước ngoài, Bộ Giáo dục và Đào tạo Giáodục và Đào tạo về những khó khăn, vướng mắc và biện pháp tháo gỡ.

- Ngoài vấn đề kinh phí, đề án 322 chấm dứt còn có lý do nào khác, thưaông?

Cục trưởng Nguyễn Xuân Vang: Đề án 322 thựchiện từ năm 2000, trong giai đoạn 2 từ 2006-2014 chỉ tiêu được gửi 2.000 ngườiđi học. Đến nay, tổng số lưu học sinh đi học đã đạt chỉ tiêu trên nên không cócơ sở để được Bộ Giáo dục và Đào tạo Tài chính cấp kinh phí cử thêm người đi họcmới. Những người đang đi học thì vẫn được cấp kinh phí bình thường cho đếnkhi hết khóa học ở nước ngoài.

Đề án 322 mỗi năm được tuyển 400 người, gồm đào tạo tiến sỹ, thạc sỹ, đạihọc... Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện Đề án, căn cứ nhu cầu đào tạo chungcủa đất nước trong những năm cuối thực hiện Đề án 322; đồng thời với mong muốnkhông làm gián đoạn việc cử người đi học nước ngoài, từ năm 2010 Bộ Giáo dục vàĐào tạo có chủ trương “gối” việc tuyển sinh đào tạo tiến sỹ của Đề án 322 vào Đềán 911 (cho đối tượng học tiến sỹ làm giảng viên, đã được phê duyệt song chưa được cấp kinh phí) và do đó đã tăng số lượng ứng viên đi học tiến sỹ để chuyểntiếp sang Đề án 911.

Việc xác định tăng chỉ tiêu đào tạo tiến sỹ là có mục đích nối tiếp sang Đềán 911 song do một số thủ tục Đề án 911 chưa hoàn tất nên các chỉ tiêu đi họctiến sỹ “gối đầu” đã “chiếm dụng” bất đắc dĩ chỉ tiêu chung của Đề án 322.

- Vậy kinh phí để giải quyết trường hợp “gối đầu” sẽ được giải quyết nhưthế nào?

Cục trưởng Nguyễn Xuân Vang: Bộ Giáo dục và Đàotạo đang xin phép Chính phủ cho chuyển tất cả số giảng viên đi học tiến sỹ năm2010 và 2011 theo Đề án 322 được chuyển sang nguồn kinh phí của Đề án 911 và nhưvậy sau khi được Chính phủ cho phép và trên cơ sở cân đối toàn Bộ Giáo dục vàĐào tạo chỉ tiêu đào tạo, Đề án 322 hoàn toàn có khả năng bố trí cử nốt số ứngviên đại học, thạc sỹ đã trúng tuyển đi học mới trong năm 2012.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hoàn thiện dự thảo đềán mới tương tự đề án 322 (trừ đối tượng giảng viên đi học tiến sỹ theo đề án911), và sẽ lấy ý kiến các cơ quan để trình Chính phủ trong tháng Sáu tới. Nhưvậy, sẽ có thêm một khả năng là khi Đề án mới được phê duyệt, Bộ Giáo dục và Đàotạo sẽ được cấp kinh phí để chuyển những người trúng tuyển còn lại đi học bằngnguồn đề án mới.

- Ngoài ra các ứng viên còn có sự lựa chọn nào khác thưa ông?

Cục trưởng Nguyễn Xuân Vang: Bộ Giáo dục và Đàotạo đang thực hiện tuyển sinh và phối hợp với các cơ quan, tổ chức nước ngoàituyển sinh cho các chương trình học bổng khác. Giải pháp trước mắt nếu có cácchương trình học bổng khác mà ứng viên thấy có thể đăng ký chuyển sang đi học đểtiết kiệm thời gian, có thêm cơ hội cho mình và giúp đỡ giảm tải kinh phí Nhànước, có thể liên hệ với Cục đào tạo với nước ngoài để phối hợp xử lý trước ngày01/6 tới.

Nếu ứng viên vẫn muốn đi học bằng ngân sách theo nguyện vọng cá nhân của mình,hoặc có nguyện vọng chờ các chương trình học bổng khác ưu việt hơn mới đăng kýchuyển nguyện vọng thì ứng viên có thể cập nhật thông báo nguyện vọng của mìnhđể Cục đào tạo với nước ngoài tổng hợp và nghiên cứu, đề xuất xử lý ngay khi cóthể tiếp tục thực hiện việc cử đi học bằng ngân sách hoặc đề cử ứng viên cho cáchọc bổng nước ngoài cấp.

- Ông có thể cho biết, đối tượng đang chịu ảnh hưởng của việc dừng đề án cónhiều không?

Cục trưởng Nguyễn Xuân Vang: Hiện nay có gần150 em thuộc đối tượng; trong đó chủ yếu đối với 47 ứng viên đại học. Cục đàotạo với nước ngoài xét thấy cần ưu tiên xử lý sớm để các em đi học vì thời giantừ lúc thi đại học đến nay đã gần hai năm, các em tập trung cho việc dự tuyển,chuẩn bị ngoại ngữ…

Còn số ứng viên thạc sỹ còn hơn 100 người chưa đi học, trong đó một số ngườiđã chuyển sang các chương trình học bổng khác. Số lượng cụ thể những ứng viên cónhu cầu đi học theo các hướng cụ thể sẽ biết được sau ngày 1/6 tới.

- Chắc hẳn các ứng viên sẽ có những thiệt thòi mất mát, vậy giải pháp nàođể bù đắp và giảm thiệt hại cho họ, thưa ông?

Cục trưởng Nguyễn Xuân Vang: Để bảo đảm quyềnlợi cho ứng viên trúng tuyển chưa đi học, Cục đào tạo với nước ngoài tạo điềukiện để người trúng tuyển chuyển đổi cơ hội đi học ở nước ngoài theo hai hướngsau: Thứ nhất, ứng viên nghiên cứu thông tin tuyển sinh trên các trang web:www.vied.vn và www.moet.gov.vn để xác định và đăng ký chuyển sang chương trìnhhọc bổng cụ thể do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì tuyển sinh đi học theo cácdiện học bổng hiệp định, học bổng nước ngoài cấp cho Việt Nam năm học 2012-2013phù hợp với nguyện vọng đi học của mình.

Thứ hai, đối với ứng viên tiến sỹ đang là giảng viên đại học, cao đẳng hoặcngười được xét tuyển đi học tiến sỹ về làm giảng viên, ứng viên thạc sỹ có họclực đại học loại giỏi đang là giảng viên đại học, có văn bản của cơ sở đào tạonước ngoài đồng ý tiếp nhận đào tạo thẳng chương trình tiến sỹ sẽ đăng ký đểđược xem xét chuyển sang xử lý trúng tuyển theo diện học bổng Đề án 911 đi họcchương trình tiến sỹ bằng ngân sách Nhà nước năm 2012-2013.

Vào thời điểm này Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tạo thêm cơ hội cho các ứng viênchuyển sang học bổng MEXT của Chính phủ Nhật Bản, học bổng của Chính phủ SriLanka, Cuba, Liên bang Nga, Morocco. Sắp tới có thêm các học bổng khác sẽ đượcthông báo tiếp để ứng viên quan tâm nghiên cứu và lựa chọn. Bên cạnh đó còn cócác cơ hội ứng viên có thể dự tuyển học bổng NZaid, Endeavour, ADS (Australia)học bổng của các dự án phát triển giáo dục tiểu học, trung học, đảm bảo chấtlượng trường học, Đề án Ngoại ngữ...

Để đáp ứng kịp thời hạn tuyển sinh cho một số chương trình học bổng Hiệp địnhvà học bổng do nước ngoài cấp, Cục đào tạo với nước ngoài cần nhận được thôngtin liên hệ lại của ứng viên trước ngày 01/6 tới để tổng hợp nhu cầu cụ thể. Đốivới ứng viên lựa chọn đăng ký chuyển sang các học bổng khác, cần thông báo,hướng dẫn để ứng viên kịp thời bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của phía nước ngoài đểxử lý thủ tục liên quan của phía nước ngoài đối với việc cấp hoc bổng của nướcbạn. Trường hợp ứng viên xin bảo lưu học bổng ngân sách và chờ để được giảiquyết đi học đúng như nguyện vọng dự tuyển ban đầu Cục đào tạo với nước ngoài sẽtổng hợp tình hình cụ thể để báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên.

- Vấn đề ngừng đề án có được Bộ Giáo dục và Đào tạo tiên lượng trước?

Cục trưởng Nguyễn Xuân Vang: Đây là việc khôngai mong muốn và Bộ Giáo dục và Đào tạo đã và đang hết sức để cố gắng đảm bảoquyền lợi của ứng viên. Tuy nhiên, đây là chương trình học bổng của Nhà nước vàphụ thuộc vào kinh phí ngân sách nên cần có thêm thời gian để xử lý công việc vàthủ tục liên quan. Sau cuộc gặp gỡ với ứng viên Cục đào tạo với nước ngoài sẽtiếp tục đề xuất các giải pháp giải quyết.

- Như vậy, đồng nghĩa sẽ có nhiều ứng viên tới đây đi học ở các chươngtrình khác so với dự kiến, vậy họ gặp những khó khăn gì?

Cục Trưởng Nguyễn Xuân Vang: Việc chuyển sangcác chương trình học bổng khác hiện nay chủ yếu vướng mắc về rào cản tâm lý làchính. Chúng tôi rất chia sẻ với ứng viên không muốn thay đổi dự định đi học đãchuẩn bị trong thời gian qua. Tuy nhiên, không phải vì thế mà không nghiên cứuthêm khả năng đi học bằng học bổng khác, ở các nước khác cũng rất tốt và trongđó có cả những nước còn đào tạo về một số lĩnh vực còn tốt hơn nước mà ứng viêndự định đi học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chia sẻ v ới ứng viên gặp khó khăn nhất định khi phảibắt đầu với ngoại ngữ mới nếu đăng ký đi học ở nước không dùng ngoại ngữ ứngviên đã biết, nhưng các chương trình bổng khác có khả năng bố trí một năm học dựbị ngoại ngữ cho ứng viên. Việc học thêm một ngoại ngữ trong thế giới hiện naykhông phải là chuyện khó và chuyện hiếm nữa, nhất là đối với người đã biết mộtngoại ngữ và biết đâu đó lại là lợi thế sau này.

- Các ứng viên không muốn hoặc không đủ khả năng để học thêm ngoại ngữ đểchuyển sang chương trình khác, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ giải quyết thế nào,thưa ông?

Cục Trưởng Nguyễn Xuân Vang: Ứng viên có quyềnlựa chọn các phương án đã đưa ra như đã nêu ở trên. Chỉ vướng nhất là ứng viênđại học, đối tượng này, nếu không đồng ý với các phương án, Bộ Giáo dục và Đàotạo sẽ ghi nhận để tìm hướng xử lý tiếp theo nếu có kinh phí và chương trình đểcử đi học bằng ngân sách hoặc là sinh viên quay lại trường đại học Việt Nam họctiếp.

Thời gian qua, họ đã mất thời gian học ngoại ngữ nhưng Nhà nước cũng đã mấtkinh phí cho họ học ngoại ngữ và họ cũng đã được trang bị đủ kỹ năng ngoại ngữcần thiết. Cơ hội học ở nước ngoài đối với những đối tượng này vẫn còn và saunày họ có thể đăng ký đi học thạc sỹ ở nước ngoài, sẽ được ưu tiên khi xem xétvì họ đã một lần trúng tuyển đi học đại học nước ngoài.

Đối với ứng viên thạc sỹ, những người này đều đang làm việc ở các trường đạihọc, cao đẳng, cơ quan Nhà nước, nếu năm nay họ không đi được thì năm sau họ cóthể đi khi có đề án mới. Thời gian chuẩn bị ngoại ngữ của họ đâu có uổng phí.Trường hợp ứng viên đã, đang hoặc có nguyện vọng học thạc sỹ trong nước, sau đómới đăng ký lại để xử lý thủ tục đi học tiến sỹ bằng ngân sách thì Bộ Giáo dụcvà Đào tạo sẽ phối hợp và hướng dẫn giải quyết cụ thể. Đối với ứng viên tiến sỹ(giảng viên) thì không ảnh hưởng gì vì tất cả đối tượng này sẽ đi học theo Đề án911 năm 2012.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được Chính phủ giao xây dựng Đề án mới thay cho Đề án322. Hiện nay Đề án đã xong dự thảo và theo kế hoạch sẽ trình Chính phủ trongtháng Sáu tới đây. Đề án này được xây dựng tương tự như Đề án 322 nhưng khôngbao gồm đối tượng là giảng viên đại học, cao đẳng đi học trình độ tiến sỹ.

Về việc cấp kinh phí cho Đề án 911, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hoàn tất cácthủ tục còn lại và dự kiến cuối quý 2 này sẽ được cấp kinh phí để triển khaithực hiện./.

Xin trân trọng cảm ơn Cục trưởng!

Nguyễn Văn Cảnh (TTXVN)

Tin cùng chuyên mục