Ảnh chỉ mang tính minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Việc chưa mấy mặn mà với xăng E5 của người dân có thể bắt nguồn từ thực tế hay chỉ là nỗi lo mang tính tâm lý, điều này có lẽ cần thêm thời gian để kiểm chứng.

Thế nhưng, về phía doanh nghiệp, đã có không ít lời kêu ca vì doanh số sụt giảm so với RON 92. Có đơn vị, thậm chí còn nặng nề hơn thế, đòi nghỉ bán.

[Xăng E5 hoàn toàn đáp ứng nhu cầu cho các dòng xe sản xuất sau 1997]

Doanh nghiệp kêu khó bán

Cách đây không lâu, một số phương tiện thông tin đại chúng có đưa tin một số đơn vị đề nghị tạm ngừng kinh doanh xăng E5 do sản lượng bán ra thấp. Chưa nói cụ thể danh tính các đơn vị xin ngừng kinh doanh E5 nhưng những thông tin này cho rằng, việc sản lượng bán ra thấp khiến cửa hàng không bù đắp được chi phí.

Lên tiếng trước nghi vấn này, trong phiên họp báo Chính phủ hồi tháng Ba, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải khẳng định, bộ này chưa nắm được thông tin về việc doanh nghiệp kiến nghị không bán xăng E5.

Theo ông Hải, nếu có doanh nghiệp muốn ngừng bán như một số thông đề cập thì việc này là quyền kinh doanh và quyền của doanh nghiệp. Ông Hải nhấn mạnh, các doanh nghiệp có thể bị lỗ, lãi hoặc có thể vì lý do nào đó.

Tuy vậy, sau đó ít lâu, thông tin tới báo chí, đại diện Công ty trách nhiệm hữu hạn Một Thành Viên Dầu khí Thành phố Hồ Chí Minh (Saigon Petro) tiết lộ, dù thực tế sản lượng E5 có tăng so bình quân năm 2017 (do từ đầu năm 2018 bỏ hoàn toàn xăng khoáng RON 92) nhưng tỷ trọng chiếm rất thấp (chưa đến 30% so với tổng sản lượng xăng tiêu thụ).

Đơn vị này cũng cho rằng, tham khảo những đơn vị đầu mối kinh doanh xăng dầu có hệ thống phối trộn xăng E5 lớn thì tỷ trọng bán xăng E5 cũng tương tự (khoảng 30% trong tổng số xăng tiêu thụ), còn lại là xăng RON95 tỷ trọng khoảng trên 70%. Trước đây, xăng RON 92 chiếm tỷ trọng khoảng hơn 65%.

Cho rằng tình hình sản lượng tiêu thụ còn phải được tiếp tục theo dõi nhưng theo đại diện Saigon Petro, đây là con số rất đáng báo động cần xem xét một cách nghiêm túc.

Phía đơn vị này cũng nêu đề xuất với các bộ nên có các biện pháp cần thiết để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng xăng E5 cũng như các thương nhân trong hệ thống kinh doanh xăng dầu, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu mối đầu tư hệ thống phối trộn xăng E5 lớn.

Một trong những biện pháp được Saigon Petro nêu lên là bên cạnh việc tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng khoáng RON 95 từ 3.000 lên 4.000 đồng/lít cũng cần xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường xăng E5 xuống thêm 500 đồng/lít. Đơn vị này cũng đề nghị tính mức giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng E5 không theo tỷ lệ ethanol như hiện nay. Mục tiêu của đề xuất trên nhằm tạo ra chênh lệch giá bán lẻ giữa xăng E5 và RON 95 khoảng 2.000-2.500 đồng/lít.

Thậm chí, phía công ty này còn nêu ý kiến, trong trường hợp áp dụng các biện pháp mà sản lượng xăng E5 vẫn thấp, không đạt được yêu cầu, khi đó mục tiêu đề ra là bảo vệ môi trường không đạt trong việc sử dụng nhiên liệu cho động cơ thì nên cho sử dụng lại xăng RON 92 để không bị lãng phí xã hội.

Cần thêm khảo sát xã hội?

Thực tế, việc kiến nghị giảm thuế với xăng E5 không chỉ là ý kiến của riêng Saigon Petro. Đại diện Bộ Tài chính cho biết, cơ quan này đã nhận được 3 ý kiến về việc ưu đãi thuế bảo vệ môi trường với xăng sinh học.

Tuy nhiên, đại diện ngành tài chính cho rằng, hiện nay, để khuyến khích sản xuất và sử dụng xăng sinh học, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đã quy định thuế suất ưu đãi đối với xăng sinh học E5 (5% etanol) là 8%. Như vậy, trường hợp xăng khoáng và xăng E5 cùng một giá tính thuế thì giá xăng E5 đã thấp hơn giá xăng khoáng là 3% (thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng khoáng 10%).

Bộ này cũng nêu quan điểm, Luật Thuế bảo vệ môi trường hiện hành cũng quy định chỉ thu đối với xăng dầu gốc hóa thạch (xăng khoáng), không thu thuế đối với etanol. Hiện tại, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng khoáng là 3.000 đồng/lít và với E5 thấp hơn mức trên là 150 đồng/lít.

“Còn nếu quy định mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng khoáng là 4.000 đồng/lít thì mức thuế đối với xăng E5 thấp hơn mức thuế đối với xăng khoáng là 200 đồng/lít, giảm 50 đồng/lít so với hiện hành,” Bộ Tài chính nêu lên.

Từ đó, Bộ Tài chính cho rằng, việc đề nghị bổ sung ưu đãi mức thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu sinh học là chưa phù hợp.

Đó là về phía cơ quan Nhà nước. Tuy vậy, với phó giáo sư, tiến sỹ Lê Xuân Trường (Học viện Tài chính), việc có nên giảm sâu thuế với xăng E5 để tạo khoảng cách giá lớn hơn giữa RON 95 và E5 cần xem xét trên cơ sở đạo lý.

Theo ông, việc này cần có sự điều tra rõ ràng lý do vì sao người dùng chưa lựa chọn sử dụng xăng E5 mặc dù xăng RON 92 đã bị “khai tử.” Ông nhấn mạnh, đây là vấn đề cần có sự điều tra xã hội học với mẫu đủ lớn để xem tại sao người dùng lại ít nhiều “quay lưng” với loại nhiên liệu này.

“Nếu do giá cả thì thì lúc đó ta mới tính tới các biện pháp giảm thuế để giám giá,” vị chuyên gia này lên tiếng.

Trường hợp khác, theo ông, nếu kết quả khảo sát cho thấy việc thiếu mặn mà của người dùng với E5 là do lo ngại về sự an toàn của động cơ thì biện pháp không thể chỉ là giảm giá mà còn nhiều vấn đề khác cần bàn như: tuyên truyền, chứng minh thực tiễn,…/.

Bài 3: VINASTAS nêu quan điểm về đề xuất giảm thuế đối với xăng E5