Từ những lớp học nghề thủ công mỹ nghệ đến hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, lao động vùng đồng bào Khmer tại khu vực Sóc Trăng trước đây có thêm cơ hội nâng cao kỹ năng, tạo việc làm và cải thiện thu nhập.
Việc gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tế, kết hợp hỗ trợ sinh kế và kết nối thị trường lao động đang góp phần giúp người dân phát triển kinh tế, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Học nghề để tạo việc làm, nâng cao thu nhập
Tại khu vực Ngã Năm, thành phố Cần Thơ, các lớp đào tạo nghề ngắn hạn đã giúp nhiều lao động nông thôn nâng cao kỹ năng, tạo việc làm tại chỗ.
Theo kết quả công bố cuối năm 2024, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên thị xã Ngã Năm trước đây tổ chức 41 lớp đào tạo, tập huấn nghề thủ công mỹ nghệ, nuôi trồng thủy sản, may công nghiệp và một số nghề khác, thu hút 840 học viên. Trên 92% lao động có việc làm sau khi hoàn thành khóa học.
Bên cạnh đào tạo nghề, việc hướng dẫn kỹ thuật gắn với hỗ trợ sinh kế cũng giúp nhiều hộ đồng bào Khmer cải thiện thu nhập. Điển hình là ông Thạch Nam (63 tuổi), ở ấp Sóc Bưng, xã Nhu Gia, thành phố Cần Thơ. Từng thuộc diện hộ nghèo, năm 2024, ông được hỗ trợ một con bò giống từ dự án phát triển chăn nuôi bò sinh sản, thuộc nguồn vốn lồng ghép các Chương trình mục tiêu quốc gia.
Không những vậy ông còn được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, được “cầm tay chỉ việc” trong việc xây dựng chuồng trại, chăm sóc vật nuôi. Năm 2025, ông tiếp tục được hỗ trợ đối ứng thêm hai con bò, thức ăn chăn nuôi, kinh phí xây chuồng và được cán bộ thú y hướng dẫn kỹ thuật.
Ông còn vay thêm 20 triệu đồng để mở rộng sản xuất, kết hợp làm bảo vệ và nuôi 45 con vịt đẻ trứng nhằm tăng thu nhập. Khi kinh tế gia đình ổn định hơn, ông Nam chủ động đăng ký thoát nghèo, nhường cơ hội hỗ trợ cho những hộ khó khăn. Mô hình của ông cho thấy hiệu quả của việc kết hợp hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ vốn và phát triển sinh kế, giúp đồng bào Khmer từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.
Tại khu vực Vĩnh Châu, nơi có đông đồng bào Khmer sinh sống, đào tạo nghề cũng được gắn với nhu cầu sản xuất. Năm 2024, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên thị xã Vĩnh Châu trước đây tổ chức 85 lớp dạy nghề cho 1.377 học viên, vượt chỉ tiêu được giao. Cùng thời gian, địa phương ghi nhận 3.680 lao động được tư vấn, giới thiệu hoặc tự tìm được việc làm, đạt 153,33% kế hoạch.
Những kết quả tại Ngã Năm, Vĩnh Châu cùng mô hình chăn nuôi của ông Thạch Nam cho thấy khi được tiếp cận kỹ năng phù hợp và có điều kiện áp dụng vào thực tế, người dân có thể chủ động tổ chức sản xuất, tạo việc làm và cải thiện thu nhập. Đây là hướng đi cần thiết đối với lao động dân tộc thiểu số, nhất là những hộ thiếu đất sản xuất hoặc khó tiếp cận việc làm ổn định.
Nâng cao chất lượng đào tạo, gắn kết với thị trường lao động
Thực hiện Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, công tác giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ được chú trọng theo hướng gắn đào tạo với giải quyết việc làm, phù hợp nhu cầu người lao động và điều kiện phát triển kinh tế địa phương.
Theo số liệu công bố tháng 12/2024, tại các địa bàn nay thuộc thành phố Cần Thơ, riêng khu vực Sóc Trăng được thống kê thời điểm đó đã có hơn 10.900 lao động dân tộc thiểu số tham gia các khóa đào tạo nghề trong giai đoạn 2021-2024. Tỷ lệ tốt nghiệp đạt trên 90%, trong đó gần 99% có việc làm sau đào tạo theo báo cáo. Kết quả này cho thấy vai trò của việc lựa chọn ngành nghề phù hợp, kết hợp đào tạo kỹ năng với hỗ trợ người lao động tiếp cận việc làm.
Tuy nhiên, việc triển khai chính sách vẫn gặp một số khó khăn do các quy định hỗ trợ đào tạo sơ cấp, đào tạo dưới ba tháng còn chồng chéo, thủ tục thanh quyết toán phức tạp, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện. Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nâng cao hiệu quả đào tạo, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo thông tin công bố tháng 9/2026, thành phố Cần Thơ có 38 xã, phường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, với 297 ấp, khu vực, trong đó 141 ấp, khu vực đặc biệt khó khăn. Đồng bào Khmer là cộng đồng dân tộc thiểu số đông nhất, với hơn 543.000 người. Đây là địa bàn cần tiếp tục được quan tâm trong công tác đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng lao động và giải quyết việc làm.
Trong giai đoạn 2021-2025, các địa bàn nay thuộc thành phố Cần Thơ đã tổ chức 542 lớp đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới ba tháng; đồng thời triển khai hoạt động hỗ trợ bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Trên cơ sở những kết quả đạt được, việc phát triển giáo dục nghề nghiệp tại Cần Thơ cần tiếp tục hướng vào nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Bên cạnh các nghề truyền thống có khả năng tạo việc làm tại chỗ, cần chú trọng đào tạo nghề công nghiệp, dịch vụ và kỹ thuật phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã và chính quyền địa phương trong khảo sát nhu cầu, tổ chức đào tạo và giới thiệu việc làm. Đặc biệt, công tác tư vấn hướng nghiệp, phổ biến chính sách hỗ trợ học nghề cần được triển khai sát cơ sở, giúp lao động dân tộc thiểu số lựa chọn nghề phù hợp với khả năng và điều kiện gia đình.
Từ kết quả đào tạo nghề tại các địa bàn nay thuộc phường Ngã Năm, phường Mỹ Quới, phường Vĩnh Châu và mô hình phát triển sinh kế của ông Thạch Nam tại xã Nhu Gia, có thể thấy việc trang bị kỹ năng nghề, kết hợp hỗ trợ kỹ thuật và kết nối việc làm đang mở thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho đồng bào Khmer. Tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, chú trọng hiệu quả việc làm sau học nghề sẽ góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống, phát triển sinh kế bền vững./.